Luận án tiến sĩ Khoa học giáo dục: Dạy học định hướng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho sinh viên sư phạm kĩ thuật

Đăng ngày 9/15/2019 2:49:14 PM | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 6 | Page: 214 | FileSize: 5.12 M | File type: PDF
Luận án tiến sĩ Khoa học giáo dục: Dạy học định hướng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho sinh viên sư phạm kĩ thuật. Mục đích của luận án nhằm nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn về dạy học định hướng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp dạy học các học phần Kĩ thuật điện tử nhằm phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho SV ngành Sư phạm kĩ thuật, góp phần nâng cao chất lượng dạy học kĩ thuật.
B GIÁO DC ĐÀO TO
TRƢỜNG ĐẠI HC PHM NI
----- -----
NGUYN TH MAI LAN
DY HC ĐỊNH HƢỚNG
PHÁT TRIN NĂNG LC SÁNG TO THUT
CHO SINH VIÊN PHM THUT
LUN ÁN TIN
KHOA HC GIÁO DC
NI 2019
B GIÁO DC ĐÀO TO
TRƢỜNG ĐẠI HC PHM NI
----- -----
NGUYN TH MAI LAN
DY HC ĐỊNH HƢỚNG
PHÁT TRIN NĂNG LC SÁNG TO THUT
CHO SINH VIÊN PHM THUT
Chuyên ngành: LL PPDH b môn thut công nghip
s:
9 14 01 11
LUN ÁN TIN
KHOA HC GIÁO DC
NGƢỜI HƢỚNG DN KHOA HC:
1. PGS.TS ĐẶNG VĂN NGHĨA
2. TS. NGUYN THANH TÙNG
NI 2019
i
LI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan công trình nghiên cu khoa hc này là kết qunghiên
cu ca cá nhân tôi. Các sliu và tài liu trích dn trong công trình này là
trung thc. Kết qunghiên cu này không trùng vi bt ccông trình nào đã
đƣợc công bố trƣớc đó. Tôi chu trách nhim vi li cam đoan ca mình.
Ni, ngày
tháng
năm 2019
Tác gi
Nguyn Th Mai Lan
HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  
6 lần xem

Luận án tiến sĩ Khoa học giáo dục: Dạy học định hướng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho sinh viên sư phạm kĩ thuật. Mục đích của luận án nhằm nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn về dạy học định hướng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật, trên cơ sở đó đề xuất biện pháp dạy học các học phần Kĩ thuật điện tử nhằm phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho SV ngành Sư phạm kĩ thuật, góp phần nâng cao chất lượng dạy học kĩ thuật..

Nội dung

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI ----- ----- NGUYỄN THỊ MAI LAN DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT CHO SINH VIÊN SƢ PHẠM KĨ THUẬT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI ----- ----- NGUYỄN THỊ MAI LAN DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT CHO SINH VIÊN SƢ PHẠM KĨ THUẬT Chuyên ngành: LL và PPDH bộ môn Kĩ thuật công nghiệp Mã số: 9 14 01 11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PGS.TS ĐẶNG VĂN NGHĨA 2. TS. NGUYỄN THANH TÙNG HÀ NỘI – 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu khoa học này là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi. Các số liệu và tài liệu trích dẫn trong công trình này là trung thực. Kết quả nghiên cứu này không trùng với bất cứ công trình nào đã đƣợc công bố trƣớc đó. Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả Nguyễn Thị Mai Lan ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới: Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, các Thầy Cô ở khoa Sƣ phạm kĩ thuật - Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội và các nhà khoa học đã quan tâm, tạo điều kiện, giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu, thực nghiệm sƣ phạm và hoàn thành luận án của mình. Đặc biệt, tác giả xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc PGS.TS Đặng Văn Nghĩa – khoa Sƣ phạm kĩ thuật, trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội và TS. Nguyễn Thanh Tùng- Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tận tình chỉ bảo và hƣớng dẫn tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này. Tác giả xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô giảng dạy về Kĩ thuật điện tử và chuyên gia giáo dục kĩ thuật ở khoa Sƣ phạm kĩ thuật trƣờng ĐH Sƣ phạm Hà Nội, trƣờng ĐH Sƣ phạm kĩ thuật Hƣng Yên, trƣờng ĐH Công nghiệp Hà Nội, trƣờng ĐH Quy Nhơn, trƣờng ĐH Sƣ phạm kĩ thuật TP Hồ Chí Minh ... và một số trƣờng cao đẳng đã đóng góp những ý kiến quý báu giúp tác giả hoàn thiện luận án của mình. Xin cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm giúp đỡ, động viên tác giả! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả Nguyễn Thị Mai Lan iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DÙNG TRONG LUẬN ÁN Viết tắt DHDA ĐC GV NLST NLSTKT SV TDKT TDST TKKT TN Viết đầy đủ Dạy học theo dự án Đối chứng Giảng viên, Giáo viên Năng lực sáng tạo Năng lực sáng tạo kĩ thuật Sinh viên Tƣ duy kĩ thuật Tƣ duy sáng tạo Thiết kế kĩ thuật Thực nghiệm iv MỤC LỤC Trang Lời cam đoan ......................................................................................................i Lời cảm ơn.........................................................................................................ii Danh mục chữ viết tắt dùng trong luận án.......................................................iii Mục lục.............................................................................................................iv Danh mục các bảng và biểu đồ ......................................................................viii Danh mục các hình vẽ, đồ thị............................................................................x MỞ ĐẦU ..........................................................................................................1 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI..................................................................................1 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.........................................................................3 3. KHÁCH THỂ, ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.....................3 4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC.........................................................................3 5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.........................................................................4 6. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.................................................................4 7. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN.............................................................5 8. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN......................................................................5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT.....6 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ DẠY HỌC ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT.....................6 1.1.1. Tổng quan nghiên cứu về sáng tạo, sáng tạo kĩ thuật..........................6 1.1.2. Tổng quan nghiên cứu về dạy học định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo, sáng tạo kĩ thuật............................................................................10 1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN ............................................................12 1.2.1. Kĩ thuật ..............................................................................................12 1.2.2. Sáng tạo và sáng tạo kĩ thuật.............................................................13 v 1.2.3. Năng lực.............................................................................................14 1.2.4. Năng lực sáng tạo và năng lực sáng tạo kĩ thuật...............................16 1.2.5. Một số khái niệm khác.......................................................................17 1.3. DẠY HỌC KĨ THUẬT ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT CHO SINH VIÊN ..................................................18 1.3.1. Bản chất dạy học định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật .18 1.3.2. Đánh giá năng lực sáng tạo kĩ thuật ..................................................27 1.3.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hình thành và phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật của sinh viên.....................................................................31 1.3.4. Nguyên tắc dạy học định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật .37 1.3.5. Một số biện pháp dạy học định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuậtchosinhviên.........................................................................................38 1.4. THỰC TRẠNG DẠY HỌC KĨ THUẬT ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT TRONG MỘT SỐ TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÓ ĐÀO TẠO NGÀNH SƢ PHẠM KĨ THUẬT ......42 1.4.1. Đặc điểm chƣơng trình đào tạo chuyên ngành Sƣ phạm kĩ thuật .....42 1.4.2. Khảo sát thực trạng dạy học kĩ thuật định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật cho sinh viên...............................................................43 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1................................................................................52 CHƢƠNG 2: DẠY HỌC KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ CHO SINH VIÊN SƢ PHẠM KĨ THUẬT ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT...............................................................................54 2.1. ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG KIẾN THỨC VÀ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC CÁC HỌC PHẦN KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ......................................................54 2.1.1. Khái lƣợc về các học phần Kĩ thuật điện tử trong chƣơng trình đào tạo ngành Sƣ phạm kĩ thuật ..................................................................54 2.1.2. Nội dung kiến thức các học phần về Kĩ thuật điện tử.......................55 vi 2.1.3. Đặc điểm môn học và một số định hƣớng khai thác phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật trong dạy học Kĩ thuật điện tử...........................56 2.1.4. Biểu hiện sáng tạo trong học tập các học phần Kĩ thuật điện tử.......59 2.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY HỌC KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ ĐỊNH HƢỚNG PHÁTTRIỂNNĂNGLỰCSÁNGTẠOKĨTHUẬTCHOSINHVIÊN...........61 2.2.1. Xây dựng và sử dụng các bài toán thiết kế kĩ thuật gắn với giải quyết các vấn đề trong thực tiễn..................................................................61 2.2.2. Thiết kế và thực hiện các dự án tạo ra các sản phẩm cụ thể có tính sáng tạo.........................................................................................................80 2.2.3. Khuyến khích sinh viên phát hiện và giải quyết vấn đề sáng tạo trên cơ sở đặt ngƣời học vào vai trò nhà sáng chế ......................................92 2.3. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO KĨ THUẬT CHO SINH VIÊN..............102 2.3.1. Qui trình chung tổ chức dạy học Kĩ thuật điện tử định hƣớng phát triển năng lực sáng tạo kĩ thuật..................................................................102 2.3.2. Một số giáo án minh họa trong dạy học Kĩ thuật điện tử................105 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2..............................................................................114 CHƢƠNG 3: KIỂM NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ......................................116 3.1. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ, PHƢƠNG PHÁP VÀ ĐỐI TƢỢNG KIỂM NGHIỆM...........................................................................................116 3.1.1. Mục đích kiểm nghiệm....................................................................116 3.1.2. Nhiệm vụ kiểm nghiệm ...................................................................116 3.1.3. Phƣơng pháp kiểm nghiệm..............................................................116 3.1.4. Đối tƣợng kiểm nghiệm...................................................................117 3.2. KIỂM NGHIỆM ĐÁNH GIÁ BẰNG PHƢƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM....................................................................................118 3.2.1. Nội dung và qui trình thực nghiệm sƣ phạm...................................118 vii 3.2.2. Kết quả kiểm nghiệm sƣ phạm........................................................121 3.3.KIỂMNGHIỆMĐÁNHGIÁBẰNGPHƢƠNGPHÁPCHUYÊNGIA....137 3.3.1. Nội dung và qui trình thực hiện kiểm nghiệm.................................137 3.3.2. Kết quả kiểm nghiệm.......................................................................138 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3..............................................................................145 KẾT LUẬN CHUNG VÀ KHUYẾN NGHỊ.............................................147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH Đà CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.............................................................149 TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................150 PHỤ LỤC viii Bảng1.1. Bảng1.2. Bảng1.3. Bảng1.4. Bảng1.5. Bảng1.6. Bảng2.1. Bảng2.2. Bảng2.3. Bảng2.4. Bảng2.5. Bảng3.1. Bảng3.2. Bảng3.3. Bảng3.4. Bảng3.5. DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ Trang BảngmôtảnănglựcthànhphầncủaNLSTKT...........................................22 SosánhNLSTKTcủasinhviênvớinhàsángchế......................................24 Bảngsosánhphânchiamứcđộsángtạo......................................................25 Bảng tổng hợp ý kiến khảo sát về đặc điểm các nhiệm vụ học tập đƣợcsửdụngtrongquátrìnhdạyhọcvềKĩthuậtđiệntử..........................45 BảngtổnghợpýkiếnkhảosátvềphƣơngphápgiảngdạycủaGV.........47 BảngtổnghợpýkiếnkhảosátvềphƣơngpháphọccủaSV.....................49 SosánhchƣơngtrìnhmộtsốngànhđàotạoSƣphạmkĩthuật..................54 Bảng mô tả biểu hiện năng lực hình thành ý tƣởng mới trong học tập họcphầnKĩthuậtđiệntử.................................................................................60 MộtsốdựánhọctậpởhọcphầnThựchànhKĩthuậtđiệntử...................85 Kếhoạchthựchiệndạyhọcdựán“Chếtạorobotdòđƣờng”...................87 Bảng kế hoạch tổ chức dạy học dự án “Lắp ráp mạch đếm sản phẩm trongdâychuyềnđónggóisảnphẩmtựđộng”............................................90 Đốitƣợng,sốlƣợngSVcủa lớpthựcnghiệmvàlớpđốichứng............117 Nộidungthựcnghiệmsƣphạm...................................................................118 Thôngtinvềthờigian,lớphọcthựcnghiệmsƣphạm..............................120 Tổng hợp kết quả quan sát biểu hiện sáng tạo trong học tập của lớp TNvàlớpĐCkhithựcnghiệmbiệnpháp1...............................................124 Thốngkêkếtquảđiểmsốtừngcâutrongbàikiểmtrasauthựcnghiệm biệnpháp1.......................................................................................................125 Bảng3.6. Thống kê kết quả bài kiểm tra lớp ĐC và TN sau thực Bảng 3.7. Bảng 3.8. nghiệm biện pháp 1..................................................................................125 Bảng kết quảkiểmtra lớp ĐCsau thực nghiệmbiện pháp 1.............126 Bảng kết quảkiểmtra lớp TN sau khi nghiệmbiện pháp 1................126 ix Bảng 3.9. Bảng3.10. Tổng hợp tham số đặc trƣng lớp TN và ĐC khi thực nghiệm biện pháp 1..............................................................................................................127 Tổng hợp kết quảtheobảngquan sát biểu hiệnsáng tạo tronghọctập củalớpTNvàĐCthựcnghiệmbiệnpháp3..............................................130 Bảng 3.11. Thống kê kết quả điểm từng câu bài kiểm tra thực nghiệm biện Bảng3.12. Bảng3.13. Bảng3.14. Bảng3.15. pháp 3..............................................................................................................132 ThốngkêkếtquảkiểmtralớpĐCvàTNthựcnghiệmbiệnpháp3......132 BảngkếtquảkiểmtralớpĐCthựcnghiệmbiệnpháp3..........................132 BảngkếtquảkiểmtralớpTNthựcnghiệmbiệnpháp3..........................133 Tổnghợpthamsốđặctrƣngthựcnghiệmsƣphạmbiệnpháp3.............133 Bảng 3.16. Thốngkêtrìnhđộchuyênmônvàthâmniêncôngtáccácchuyêngia..138 Bảng 3.17. Thống kê đánh giá tính cấp thiết của việc dạy học định hƣớng phát triển NLSTKT cho SV.......................................................................139 Bảng3.18. Thống kê đánh giá về các biện pháp dạy học Kĩ thuật điện tử định hƣớngpháttriểnNLSTKTchosinhviên...................................................139 Bảng 3.19. Thống kê đánh giá tính khả thi của qui trình chung tổ chức dạy học Kĩthuậtđiệntửvàkhảnăngápdụngvàocáchọcphầnkĩthuậtkhác.143 x Hình1.1. Hình1.2. Hình2.1. Hình2.2. Hình2.3. Hình2.4. Hình2.5. Hình2.6. Hình2.7. Hình2.8. Hình2.9. Hình2.10. Hình2.11. Hình2.12. Hình2.13. Hình2.14. Hình2.15. Hình2.16. Hình2.17. Hình2.18 Hình2.19. Hình2.20. Hình2.21. DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Trang Cácyếutốcấuthànhnănglựcsángtạokĩthuật...........................................20 Cấutrúctổngquátcủanănglựcsángtạokĩthuật........................................24 QuytrìnhxâydựngbàitoánTKKTtrongdạyhọcKĩthuậtđiệntử.........64 QuytrìnhsửdụngbàitoánTKKT trongdạyhọcKĩthuậtđiệntử...........65 Sơđồkhốimạchđiềukhiểnmáybánhàngtựđộng....................................67 Sơđồnguyênlímạchđiềukhiểnmáybánhàngtựđộng...........................68 Sơđồmạchđiềukhiểnđoàntàuđirakhỏiga..............................................71 Sơđồkhốimạchđiềukhiểnđoàntàuởnhàgacó6đƣờngđỗ..................71 Sơđồkhốibộđếmsảnphẩmtrongdâychuyềnđónggóisảnphẩm........74 Mạchđếmsảnphẩmtrongdâychuyềnđónggóisảnphẩm......................75 CácýtƣởnggiảiquyếtbàitoánthiếtkếmạchđiềukhiểnđènLED.........78 Mạchtựđộngbật/tắtđèntheocƣờngđộánhsángngoàitrời....................78 Mạch tự động bật/ tắt 04 đèn điện theo các mức, tùy thuộc cƣờng độ ánhsángngoàitrời............................................................................................79 Quytrìnhchuẩnbị,lậpkếhoạchtổchứcDHDA........................................83 QuytrìnhtổchứcthựchiệnDHDAtrongdạyhọcKĩthuậtđiệntử.........84 Mộtsốhìnhảnhsảnphẩmdựán“Chếtạorobotdòđƣờngtựđộng”.......89 Mạchđếmsốlƣợngsảnphẩm,hiểnthitrênhaiLED7thanh...................92 Cấutrúcdạyhọcgiảiquyếtvấnđềsángtạo.................................................93 Quy trình thực hiện khuyến khích SV phát hiện và giải quyết vấn đề sángtạotrongdạyhọcKĩthuậtđiệntử.........................................................95 Sơđồmạchchỉnhlƣunửachukì...................................................................97 Sơđồmạchchỉnhlƣuhainửachukì.............................................................98 Sơđồtổngquátmạchtạodaođộngđiềuhòa...............................................99 MạchcộnghƣởngcầuWien.........................................................................100 xi Hình2.22. Hình2.23. SơđồmạchdaođộngcầuWien1KHz.......................................................101 MạchdaođộngcầuWien1KHzổnđịnhbằngdiode...............................102 Hình 2.24.Qui trình chung tổ chứcdạyhọcKĩthuật điện tửđịnhhƣớngpháttriển Hình3.1.

Tài liệu liên quan