Luận án tiến sĩ Giáo dục học: Tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (1919 – 2000) với di tích lịch sử tại địa phương ở trường Trung học phổ thông tỉnh Nghệ An

Đăng ngày 9/15/2019 2:51:29 PM | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 7 | Page: 263 | FileSize: 3.63 M | File type: PDF
Luận án tiến sĩ Giáo dục học: Tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (1919 – 2000) với di tích lịch sử tại địa phương ở trường Trung học phổ thông tỉnh Nghệ An. Mục đích nghiên cứu của đề tài là cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương) với các di tích lịch sử tại địa phương trong dạy học lịch sử ở trường THPT, luận án xác định nội dung hệ thống di tích LS cần khai thác và đề xuất các hình thức, biện pháp tổ chức dạy học với các di tích đó.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
_______________________________________
NGUYỄN THỊ DUYÊN
TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 -
2000)
VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TỈNH NGHỆ AN
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
1
HÀ NỘI - 2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
_______________________________________
NGUYỄN THỊ DUYÊN
TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 –
2000)
VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Lịch sử
Mã số: 9.140.111
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
GS.TS. NGUYỄN THỊ CÔI
PGS.TS. TRẦN VIẾT THỤ
HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  
7 lần xem

Luận án tiến sĩ Giáo dục học: Tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (1919 – 2000) với di tích lịch sử tại địa phương ở trường Trung học phổ thông tỉnh Nghệ An. Mục đích nghiên cứu của đề tài là cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương) với các di tích lịch sử tại địa phương trong dạy học lịch sử ở trường THPT, luận án xác định nội dung hệ thống di tích LS cần khai thác và đề xuất các hình thức, biện pháp tổ chức dạy học với các di tích đó..

Nội dung

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI _______________________________________ NGUYỄN THỊ DUYÊN TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 -2000) VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH NGHỆ AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC 1 HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI _______________________________________ NGUYỄN THỊ DUYÊN TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 – 2000) VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Lịch sử Mã số: 9.140.111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. NGUYỄN THỊ CÔI PGS.TS. TRẦN VIẾT THỤ 1 HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, khách quan, không trùng lặp với nghiên cứu của các tác giả khác. Tác giả luận án NCS. Nguyễn Thị Duyên ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy/ cô giáo trong tổ Lí luận và phương pháp dạy học Lịch sử - khoa Lịch sử - Đại học Sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong quá trình học tập tại khoa. Tôi xin bày sự biết ơn sâu sắc đối với GS.TS. Nguyễn Thị Côi và PGS.TS. Trần Viết Thụ - là những người đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng Sau đại học, thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ nhiệt tình trong việc khai thác tư liệu, hoàn thành hồ sơ luận án. Tôi cũng bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối trường Đại học Vinh, các thầy/cô giáo, các bạn đồng nghiệp trong khoa Lịch sử, Đại học Vinh; Sở Văn hóa thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An; thư viện Tỉnh Nghệ An; các thầy cô và học sinh tại các trường -nơi chúng tôi tiến hành điều tra, khảo sát, thực nghiệm sư phạm trong thời gian vừa qua; người thân, bạn bè - những người đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu. Hà Nội, tháng năm 2018 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Duyên iii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................i LỜI CẢM ƠN.............................................................................................................ii MỤC LỤC................................................................................................................. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN...........................................v DANH MỤC CÁC BẢNG.........................................................................................vi MỞ ĐẦU.....................................................................................................................1 Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI........................................................................................................................7 1.1. Tài liệu nghiên cứu của các tác giả nước ngoài...................................................7 1.2. Tài liệu trong nước.............................................................................................17 1.3. Tài liệu về di tích, di tích lịch sử ở Nghệ An.....................................................27 1.4. Đánh giá về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài .............................30 Chương 2 VẤN ĐỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ Ở ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN...........................................................................................34 2.1. Cơ sở lí luận.......................................................................................................34 2.2. Cơ sở thực tiễn ...................................................................................................55 2.2.1. Khái quát về thực trạng các di tích lịch sử trên địa bàn Nghệ An..................55 2.2.2. Thực trạng hoạt động dạy học lịch sử Việt Nam với di tích lịch sử ở địa phương.......................................................................................................................57 2.2.3. Thực trạng tổ chức dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12 với di tích LS tại địa phương ở tỉnh Nghệ An............................................................................................59 2.2.4. Nhận xét chung ..............................................................................................66 Chương 3 NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH LỚP 12 Ở NGHỆ AN.................................................................................................................69 3.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản của lịch sử Việt Nam lớp 12 (chương trình chuẩn)........................................................................................................................69 3.2. Các di tích lịch sử tiêu biểu ở địa phương có thể khai thác trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 2000 ở lớp 12, tỉnh Nghệ An................................................74 3.2.1. Yêu cầu của việc tổ chức dạy học lịch sử với di tích LS ở địa phương..........75 3.2.2. Khái quát về các di tích lịch sử tiêu biểu ở Nghệ An .....................................76 3.2.3. Các di tích lịch sử tiêu biểu ở địa phương có thể khai thác trong dạy học Lịch sử Việt Nam (1919 – 2000) ở lớp 12, tỉnh Nghệ An ................................................77 iv 3.2.4. Nội dung cơ bản của một số di tích lịch sử tiêu biểu ở địa phương có thể khai thác, sử dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 2000 cho học sinh lớp 12 tại Nghệ An ..............................................................................................................79 3.3. Các hình thức tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 với di tích lịch sử ở địa phương.......................................................................................................................79 3.3.1. Hoạt động nội khóa.........................................................................................80 3.3.2. Hoạt động ngoại khóa .....................................................................................95 Chương 4 MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1919 – 2000) VỚI DI TÍCH LỊCH SỬ TẠI ĐỊA PHƯƠNG CHO BÀI HỌC NỘI KHÓA Ở TRÊN LỚP TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH NGHỆ AN. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM..............................................................108 4.1. Yêu cầu khi lựa chọn biện pháp.......................................................................108 4.2. Một số biện pháp tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 với di tích lịch sử ở địa phương...............................................................................................................110 4.2.1. Sử dụng tài liệu di tích lịch sử để kích hoạt hoạt động nhận thức................111 4.2.2. Tổ chức hoạt động nhận thức của HS với nguồn sử liệu về DTLS ............114 4.2.3. Sử dụng tài liệu về di tích lịch sử ở địa phương để củng cố, luyện tập .......124 4.2.4. Hướng dẫn HS sưu tầm tài liệu về DTLS để vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống và hoạt động kiểm tra, đánh giá.............................................................127 4.3. Thực nghiệm sư phạm toàn phần.....................................................................135 4.3.1. Mục đích của thực nghiệm............................................................................135 4.3.2. Đối tượng, địa bàn, giáo viên thực nghiệm...................................................135 4.3.3. Nội dung thực nghiệm ..................................................................................136 4.3.4. Phương pháp thực nghiệm ...........................................................................136 4.3.5. Tiến hành thực nghiệm..................................................................................139 4.3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm ......................................................................139 KẾT LUẬN.............................................................................................................149 CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ..................................151 TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................153 PHỤ LỤC...............................................................................................................PL1 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Từ viết đầy đủ Bài tập Từ viết tắt BT Bài tập nhận thức BTNT Bài học lịch sử BHLS Chủ nghĩa xã hội CNXH Chương trình CT Dạy học DH Di tích DT Di tích lịch sử DTLS Đánh giá ĐG Đào tạo ĐT Địa phương ĐP Giáo dục GD Giáo viên GV Hà Nội HN Học kì HK Học sinh HS Kiểm tra KT Luận án LA Lịch sử dân tộc LSDT Lịch sử địa phương LSĐP Phụ lục P.L Phương pháp dạy học PPDH Sách giáo khoa SGK Tư bản chủ nghĩa TBCN Trung học phổ thông THPT vi DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng Bảng 3.1. Tổng hợp kết quả học tập của lớp thực nghiệm và đối chứng................100 Bảng 3.2. Tổ chức dạ hội LS với di tích lịch sử ở địa phương ..............................102 Bảng 3.3. Tổ chức thi tìm hiểu về di tích lịch sử ở địa phương .............................106 Bảng 4.1. Kết quả thực nghiệm từng phần biện pháp tổ chức hoạt động nhận thức của HS với các nguồn sử liệu về DTLS để hình thành kiến thức...........................123 Bảng 4.2. Kết quả kiểm tra hoạt động nhận thức HS..............................................127 Bảng 4.3. Kết quả thực nghiệm biện pháp hướng dẫn HS sưu tầm tài liệu về DTLS để vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS.....................................................................................................................135 Bảng 4.4. Bảng điểm kiểm tra bài học lịch sử dân tộc nội khóa ở trên lớp (Bài số 1)...141 Bảng 4.5. Bảng tỉ lệ kết quả bài học lịch sử dân tộc nội khóa ở trên lớp (Bài số 2)....142 Bảng 4.6. Các tham số kiểm định kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 1..............142 Bảng 4.7. Bảng điểm kiểm tra bài thực nghiệm số 2..............................................143 Bảng 4.8. Bảng tỉ lệ xếp loại kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 2 .....................144 Bảng 4.9. Các tham số kiểm định kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 2..............144 Hình Hình 4.1. Biểu đồ thể hiện kết quả thực nghiệm bài số 1.......................................143 Hình 4.2. Biểu đồ thể hiện kết quả thực nghiệm bài số 2.......................................145 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, Đảng và nhà nước ta đặt giáo dục lên vị trí hàng đầu nhằm mục đích đào tạo thế hệ trẻ có trình độ, năng lực, phẩm chất tốt đẹp, trở thành công dân có ích. Cùng với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và việc hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, giáo dục cần tạo ra những công dân có kĩ năng làm việc thành thạo trên cơ sở vẫn giữ vững bản sắc, bản lĩnh của con người Việt Nam. Nghị quyết 29 của BCH TW khóa XI nêu rõ mục tiêu của giáo dục và đào tạo: “...tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát huy khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời” [5; 123]. Dựa trên quan điểm đó, Nghị quyết cũng đã nêu ra nhiều giải pháp, trong đó có việc: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học” [5; 127]. Vào ngày 28/7/2017, Bộ GD và ĐT ban hành chương trình giáo dục phổ thông tổng thể với mục tiêu xuyên suốt của giáo dục khoa học xã hội là góp phần giúp cho học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung trên cơ sở nắm vững hệ thống tri thức cơ bản về khoa học xã hội, chủ yếu là lịch sử và địa lý đã chú trọng đặc biệt đến các hoạt động trải nghiệm và các hoạt động gắn với lịch sử địa phương. Lịch sử là quá khứ, là bằng chứng sinh động về quá trình lao động, sáng tạo của con người. Bộ môn Lịch sử là một môn học quan trọng ở trường THPT, giúp HS tái hiện, khôi phục những nét cơ bản về LS dân tộc, LS thế giới, đồng thời còn giúp các em hiểu bản chất của sự tồn tại, vận động của LS, nắm bắt quy luật, rút ra bài học cho hiện tại và tương lai. Trên cơ sở hình thành kiến thức đó, bộ môn Lịch sử còn có nhiệm vụ phát triển kĩ năng cũng như định hướng thái độ để góp phần phát triển các năng lực và phẩm chất đạo đức của HS. Di tích LS ở địa phương là nguồn sử liệu đặc biệt trong dạy học bộ môn ở 2 trường phổ thông, là bằng chứng thuyết phục về sự tồn tại của quá khứ. Các di tích LS ở địa phương là một dạng di sản vật thể đặc biệt. Chúng hàm chứa nhiều giá trị khoa học, lịch sử, nghệ thuật. DTLS ở các địa phương có ý nghĩa to lớn trong việc bồi dưỡng kiến thức, phát triển kĩ năng, khơi gợi tình yêu quê hương, đất nước, hình thành ý thức giữ gìn di tích, di sản... Việc sử dụng các di tích lịch sử ở địa phương có ý nghĩa to lớn, đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ nên cần “Sử dụng bảo tàng, di tích, điểm văn hóa như một thiết chế văn hóa gắn với học đường” [119; 165]. Trong những năm vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thực hiện nhiều giải pháp cụ thể để giáo dục di sản, trong đó đặc biệt chú trọng sử dụng các di tích LS cho học sinh các cấp, từ đó góp phần quan trọng giáo dục toàn diện học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, vấn đề tổ chức dạy học LS với DTLS ở địa phương vẫn bộc lộ những hạn chế - đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu để tìm ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn ở trường THPT. Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn, là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa. Theo Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí, Nghệ An có “núi cao sông sâu, phong tục trọng hậu, cảnh tượng tươi sáng”. Đất địa linh sản sinh những con người nhân kiệt. Dấu ấn lịch sử từ thời kì nguyên thủy đến nay còn được lưu giữ qua nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng. Những DTLS ở Nghệ An có nhiều nội dung phù hợp với chương trình lịch sử Việt Nam nên việc khai thác, tổ chức dạy học bộ môn với DTLS là rất cần thiết. Ý thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, tại Nghệ An, ngày 5/03/2000, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có công văn số 195/HCTH về việc “Tăng cường sinh hoạt tập thể, đưa học sinh đi tham quan thực tập tại các di tích lịch sử”. Hoạt động này đã trở thành yêu cầu, động lực, góp phần quan trọng thực hiện các nhiệm vụ giáo dục toàn diện cho học sinh đối với các trường PT trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Các trường THPT ở các địa bàn thuận tiện, có điều kiện đi lại, kinh phí... có thể tổ chức cho học sinh đi tham quan tại các DTLS ở địa phương, mỗi năm một lần. Các hoạt động thi tìm hiểu, chăm sóc DTLS... cũng được chú trọng hơn. Nhưng nhìn chung, tại các 3 trường THPT ở Nghệ An1, việc tổ chức dạy học với DTLS ở địa phương chưa được quan tâm đúng mức hoặc được tổ chức mang tính hình thức, chưa mang lại hiệu quả thực sự. Do đó, chúng tôi chọn vấn đề: “Tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (1919 – 2000) với di tích lịch sử tại địa phương ở trường Trung học phổ thông tỉnh Nghệ An” làm đề tài luận án Tiến sĩ nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học và bổ sung lí luận dạy học bộ môn. 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2.2. Đối tượng nghiên cứu Là quá trình tổ chức các hoạt động dạy học lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương với các di tích lịch sử tại địa phương cho học sinh lớp 12, (chương trình chuẩn) tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh. 2.2. Phạm vi nghiên cứu - Về lý luận và phương pháp dạy học: luận án không nghiên cứu về di tích nói chung mà tập trung nghiên cứu việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (gồm LS dân tộc và LS địa phương) với di tích lịch sử trong hoạt động nội khóa và hoạt động ngoại khóa ở các trường THPT trên địa bàn Nghệ An. - Về nội dung môn học Lịch sử: luận án nghiên cứu chương trình lịch sử Việt Nam lớp 12 (chương trình chuẩn) để vận dụng vào việc tổ chức dạy học với di tích lịch sử ở địa phương cho học sinh lớp 12 THPT. - Về điều tra và thực nghiệm sư phạm + Tiến hành điều tra thực tiễn tại các trường THPT có tính tiêu biểu cho vùng, miền trên địa bàn Nghệ An2 + Tiến hành thực nghiệm sư phạm tại một số trường THPT trên địa bàn Nghệ An. Do điều kiện về số trang của luận án, ngoài các thực nghiệm đối với bài LSĐP và hoạt động ngoại khóa, chúng tôi tập trung tiến hành thực nghiệm SP toàn phần đối với bài LSDT nội khóa trên lớp để kiểm chứng tính khả thi của đề tài. Chúng tôi 1 Hiện có 92 trường, trong đó có 70 trường công lập, 22 trường dân lập 2 - Các trường THPT ở miền núi: DT Nội trú Kỳ Sơn, THPT Quế Phong. - Các trường THPT ở thành phố: THPT Lê Viết Thuật, Hà Huy Tập, THPT Chuyên ĐH Vinh. - Các trường THPT ở nông thôn: THPT Đô Lương 1, Bắc Yên Thành, Thanh Chương 1, THPT Hoàng Mai, THPT Nghi Lộc 2. 4 tiến hành thực nghiệm từng phần các biện pháp tổ chức dạy học bộ môn với di tích LS ở địa phương khi tiến hành bài học LSDT ở trên lớp. 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3.1. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam (lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương) với các di tích lịch sử tại địa phương trong dạy học lịch sử ở trường THPT, luận án xác định nội dung hệ thống di tích LS cần khai thác và đề xuất các hình thức, biện pháp tổ chức dạy học với các di tích đó. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận án cần thực hiện các nhiệm vụ cụ thể: - Tổng quan các công trình, bài viết về Giáo dục học, Tâm lí học, Phương pháp dạy học lịch sử trong và ngoài nước về việc tổ chức dạy học với di tích lịch sử nói chung, DTLS ở Nghệ An nói riêng. - Điều tra cơ bản để đánh giá chất lượng dạy học lịch sử dân tộc ở trường THPT nói chung và thực trạng của việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam với các DTLS ở địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An. - Tìm hiểu chương trình, SGK Lịch sử Việt Nam ở lớp 12 THPT để xác định những nội dung cơ bản có thể tiến hành dạy học với DTLS ở địa phương. - Tìm hiểu các di tích lịch sử tiêu biểu ở địa phương để xác định nội dung có thể khai thác nhằm xác định hình thức, biện pháp sư phạm có thể tổ chức dạy học LS Việt Nam với các di tích lịch sử địa phương trên địa bàn Nghệ An. - Tiến hành thực nghiệm sư phạm (từng phần và toàn phần) để khẳng định tính khả thi của các hình thức, biện pháp đã nêu trong luận án. 4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4.1. Cơ sở phương pháp luận của đề tài Dựa vào lí luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về nhận thức, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và nhà nước ta về lịch sử, giáo dục và giáo dục lịch sử. 4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể - Nghiên cứu lí thuyết + Phân tích, tổng hợp các tài liệu Giáo dục học, Tâm lí học, Giáo dục lịch sử và tài liệu lịch sử liên quan đến di tích lịch sử… để phục vụ cho đề tài. 5 + Nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa phần lịch sử Việt Nam lớp 12 THPT, chương trình chuẩn để phục vụ đề tài. - Nghiên cứu thực tiễn + Sử dụng phương pháp điều tra (phát phiếu, phỏng vấn, quan sát...) để tìm hiểu thực trạng dạy học lịch sử Việt Nam nói chung, việc tổ chức dạy học với di tích lịch sử tại địa phương trong các trường THPT trên địa bàn Nghệ An nói riêng. - Thực nghiệm sư phạm tiến hành thực nghiệm sư phạm từng phần và thực nghiệm toàn phần để kiểm tra tính khả thi của đề tài. - Sử dụng toán học thống kê: sử dụng toán học thống kê để xử lí kết quả thực nghiệm. 5. Giả thuyết khoa học Việc tổ chức dạy học LSVN với di tích LS ở địa phương cho học sinh lớp 12 THPT tỉnh Nghệ An sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn, hoàn thành mục tiêu môn học nếu xác định được nội dung LSVN, nội dung DTLS ở địa phương có thể khai thác để tổ chức dạy học và đề xuất được hình thức, biện pháp tổ chức dạy học phù hợp. 6. Đóng góp của đề tài - Tiếp tục khẳng định vai trò, ý nghĩa, sự cần thiết của việc tổ chức dạy học lịch sử Việt Nam với di tích lịch sử ở địa phương. - Làm rõ thực trạng của việc tổ chức dạy học lịch sử với các di tích lịch sử nói chung, việc tổ chức dạy học với DTLS ở các trường THPT tỉnh Nghệ An nói riêng. - Xác định nội dung các di tích lịch sử cần khai thác trong dạy học lịch sử Việt Nam trên địa bàn Nghệ An - Xác định những yêu cầu có tính nguyên tắc khi tổ chức dạy học lịch sử với các di tích lịch sử ở địa phương. - Đề xuất những hình thức, biện pháp tổ chức dạy học lịch sử VN với di tích lịch sử (trên địa bàn tỉnh Nghệ An). 6

Tài liệu liên quan