t− t−ëng hå chÝ minh
vÒ ®μo t¹o, båi d−ìng lý luËn cho c¸n bé
NguyÔn B×nh Yªn(*)
LýluËnkhoahäccãvai trß®ÆcbiÖtquanträng®èivíinhËn
thøc vμ ho¹t ®éng thùc tiÔn cña con ng−êi nãi chung, cña
c¸c ®¶ng v« s¶n c¸ch m¹ng nãi riªng. C¸c nhμ kinh ®iÓn
cñachñnghÜaMarx-Leninlu«ncoi trängvai trßcñalýluËn
trong mèi quan hÖ biÖn chøng víi thùc tiÔn c¸ch m¹ng. V. I.
Lenin ®6 chØ râ: Kh«ng cã lý luËn c¸ch m¹ng th× kh«ng cã
phong trμoc¸chm¹ng. ChØ c㮶ng nμocã ®−îc lýluËn tiÒn
phongdÉn ®−êngth× ®¶ng ®ãmíi cã thÓhoμnthμnh vai trß
c¸chm¹ngtiÒnphong.
KÕ thõa t− t−ëng cña c¸c nhμ kinh ®iÓn chñ nghÜa Marx-
Lenin,HåChÝMinhsímkh¼ng®Þnhvaitrßquanträngcñalý
luËn khoa häc ®èi víi sù ph¸t triÓn phong trμo c¸ch m¹ng, v×
thÕ Ng−êi ®Æc biÖt chó träng ®Õn viÖc ®μo t¹o, båi d−ìng lý
luËn c¸ch m¹ng cho ®éi ngò c¸n bé ®¶ng viªn. T− t−ëng cña
Ng−êivÒvÊn®Ònμylμtμis¶nquýgi¸®Óchóngtanghiªncøu
vμvËndôngvμothùctiÔn®æimíi®Êtn−íchiÖnnay.
I.T− t−ëng Hå ChÝMinh vÒ ®μo t¹o,båi d−ìng lý luËn
téc, tõ ho¹t ®éng thùc tiÔn gian khæ, sù
choc¸nbé
tiÕp thô tõ nguån trong, gèc th¼ng cña
1. Quan ®iÓm vÒ vai trß cña lý luËn:
tõ nguån gèc nhËn thøc ®Õn ho¹t ®éng
thùc tiÔn
chñ nghÜa Marx-Lenin cña Ng−êi.(*)Ngay
tõ khi cßn niªn thiÕu, víi lßng yªu quª
h−¬ng ®Êt n−íc, sù c¶m th«ng s©u s¾c víi
®ång bμo ®ang bÞ ®o¹ ®μy ®au khæ d−íi
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh quan niÖm lý
¸ch
thèng
trÞ
cña
chñ
nghÜa
thùc
d©n
luËn lμ sù tæng kÕt nh÷ng kinh nghiÖm
Ph¸p vμ phong kiÕn, nhê cã sù nh¹y c¶m
thùc tiÔn cña loμi ng−êi, ®ång thêi Ng−êi
chÝnh trÞ ®Æc biÖt, Hå ChÝ Minh ®N sím
chØ ra vai trß ®Æc biÖt quan träng cña lý
nhËn ra sù bÊt lùc, bÕ t¾c cña c¸c con
luËn trong mèi quan hÖ víi thùc tiÔn c¸ch
®−êng cøu n−íc theo c¸c ý thøc hÖ phong
m¹ng. Lý luËn ®−îc Hå ChÝ Minh nãi ®Õn
ë ®©y lμ lý luËn khoa häc, lý luËn c¸ch
m¹ng cña chñ nghÜa Marx-Lenin.
Quan niÖm cña Hå ChÝ Minh vÒ vai
trß quan träng cña lý luËn dÉn ®−êng ®èi
kiÕn, t− s¶n mμ c¸c nhμ yªu n−íc ViÖt
Nam ®N vμ ®ang ®i. Ng−êi kh¸t khao
nghiªn cøu thÕ giíi v¨n minh ph−¬ng
T©y, mong muèn t×m ra con ®−êng cøu
n−íc míi. Chñ nghÜa yªu n−íc truyÒn
víi phong trμo c¸ch m¹ng cã nguån gèc
s©u xa tõ truyÒn thèng yªu n−íc cña d©n
(*) TS. Tr−êng §¹i häc Má - §Þa chÊt
T− t−ëng Hå ChÝ Minh
17
thèng cña d©n téc ®N tiÕp thªm søc m¹nh,
®êi cña §¶ng Céng s¶n ViÖt
Nam
vμo
ý chÝ, nghÞ lùc cho Ng−êi trong qu¸ tr×nh
nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XX.
b«n ba t×m con ®−êng cøu n−íc míi. §ã
còng lμ qu¸ tr×nh Ng−êi t×m hiÓu, rót ra
nh÷ng bμi häc kinh nghiÖm tõ c¸c cuéc
c¸ch m¹ng t− s¶n næi tiÕng trªn thÕ giíi,
nhËn thøc ®−îc nh÷ng h¹n chÕ, tÝnh
kh«ng triÖt ®Ó cña c¸ch m¹ng t− s¶n Anh,
Ph¸p, Mü... §iÒu ®ã ®N t¹o c¬ së v÷ng
ch¾c ®Ó ®Õn khi tiÕp cËn ®−îc chñ nghÜa
Marx-Lenin, th«ng qua sù kiÖn C¸ch
m¹ng th¸ng M−êi Nga vÜ ®¹i vμ Quèc tÕ
Céng s¶n, Ng−êi kh¼ng ®Þnh con ®−êng
cøu n−íc chØ cã thÓ lμ con ®−êng c¸ch
m¹ng v« s¶n, con ®−êng C¸ch m¹ng
th¸ng M−êi. Tõ ®ã Ng−êi x¸c ®Þnh,
luËn khoa häc, häc thuyÕt duy nhÊt cã kh¶
n¨ng gi¶i phãng d©n téc, gi¶i phãng giai
cÊp chØ cã chñ nghÜa Marx-Lenin (1, T.1,
tr.240).
§Ó ®μo t¹o ra nh÷ng c¸n bé tμi n¨ng,
n¾m v÷ng lý luËn Marx-Lenin, cã kh¶
n¨ng x¸c ®Þnh ®−êng lèi c¸ch m¹ng ®óng
®¾n, lNnh ®¹o vμ tæ chøc thμnh c«ng phong
trμo c¸ch m¹ng, bªn c¹nh viÖc tæ chøc c¸c
líp huÊn luyÖn, Ng−êi cßn lùa chän, cö
nh÷ng thanh niªn −u tó nhÊt trong Héi
ViÖt Nam thanh niªn c¸ch m¹ng ®ång chÝ
sang häc tËp t¹i Tr−êng ®¹i häc Ph−¬ng
§«ng do Quèc tÕ Céng s¶n tæ chøc t¹i Liªn
X«. §©y chÝnh lμ ®éi ngò trÝ thøc céng s¶n
ViÖtNam®Çutiªn, nh÷ngng−êi häctrß vμ
lμ nh÷ng ng−êi b¹n chiÕn ®Êu th©n thiÕt
cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, nh÷ng ng−êi
cã sø mÖnh lÞch sö cïng Hå ChÝ Minh
truyÒn b¸ lý luËn Marx-Lenin vμo ViÖt
Nam, lNnh ®¹o vμ tæ chøc phong trμo c¸ch
m¹ng ViÖt Nam trong nh÷ng thËp kû ®Çu
Tr¶i qua qu¸ tr×nh ho¹t ®éng c¸ch
tiªn. Sù chuÈn bÞ chu ®¸o cña Hå ChÝ
m¹ng hÕt søc gian khæ, Hå ChÝ Minh míi
Minh vÒ mÆt t− t−ëng vμ lý luËn ®N gióp
®Õn ®−îc víi chñ nghÜa Marx-Lenin, v×
cho nh÷ng thÕ hÖ c¸ch m¹ng ®Çu tiªn cã
vËy Ng−êi nhËn thøc hÕt søc s©u s¾c tÇm
®−îc tri thøc c¸ch m¹ng kh¸ v÷ng vμng,
quan träng cña lý luËn c¸ch m¹ng. §Ó
t¹o ra tiÒn ®Ò quan träng nhÊt ®Ó §¶ng ta
x©y dùng phong trμo c¸ch m¹ng theo con
ra ®êi cã ngay ®−êng lèi c¸ch m¹ng ®óng
®−êng C¸ch m¹ng th¸ng M−êi, Ng−êi ®N
®¾n, cã tÝnh tæ chøc, ®oμn kÕt vμ cã søc
nhanh chãng b¾t tay vμo viÖc truyÒn b¸
chiÕn
®Êu
cao,
kh¶
n¨ng
n¾m
trän
chñ
nghÜa
Marx-Lenin
vμo
ViÖt
Nam.
quyÒn lNnh ®¹o c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Nh−
Ng−êi x¸c ®Þnh: “Trë vÒ n−íc, ®i vμo quÇn
vËy, Hå ChÝ Minh ®N tiÕp thu vμ truyÒn b¸
chóng thøc tØnh hä, huÊn luyÖn hä, ®−a
chñ
nghÜa
Marx-Lenin
vμo
phong
trμo
hä ra ®Êu tranh giμnh tù do, ®éc lËp” (2,
c«ng nh©n vμ phong trμo yªu n−íc ViÖt
tr.49) lμ nhiÖm vô trùc tiÕp cña Ng−êi lóc
Nam, lμm cho c¶ hai phong trμo ph¸t triÓn
bÊy
giê.
§ã
còng chÝnh lμ nh÷ng ho¹t
theo cïng mét h−íng, tiÕn tíi thèng nhÊt
®éng
®Çu
tiªn
cña
Ng−êi
nh»m
huÊn
víi nhau trªn c¬ së chñ nghÜa Marx-Lenin.
luyÖn, trang bÞ lý luËn cho c¸n bé.
kÕt
hîp
chñ
nghÜa
Marx-Lenin
víi
§iÓm ®Æc biÖt trong t− t−ëng vμ ho¹t
®éng cña Hå ChÝ Minh lμ ë chç, Ng−êi ®N
sím nhËn thøc ®−îc lý luËn c¸ch m¹ng
cña chñ nghÜa Marx-Lenin, truyÒn b¸ chñ
phong trμo c«ng nh©n vμ phong trμo yªu
n−íc ViÖt Nam ®N dÉn ®Õn sù ra ®êi cña
§¶ng céng s¶n ViÖt Nam vμo ngμy 3-2-
1930.
nghÜa Marx-Lenin vμo ®ång thêi c¶ phong
Tõ khi cã §¶ng, Hå ChÝ Minh vÉn
trμo c«ng nh©n vμ phong trμo yªu n−íc
lu«n quan t©m ®Õn viÖc ®−a lý luËn ®Õn
ViÖt Nam, t¹o tiÒn ®Ò quan träng cho sù
víi ®éi ngò c¸n bé ®¶ng viªn. Ngay trong
kÕt hîp cña ba yÕu tè ®ã dÉn ®Õn sù ra
giai
®o¹n
1936-1939,
Ng−êi
®N
chØ
râ:
18
Th«ng tin Khoa häc x héi, sè 9, 2006
Ph¶i
chøc
häc
tËp
thèng chñ
®éng cña m×nh. Chñ nghÜa Marx-Lenin lμ
nghÜa Marx-Lenin ®Ó n©ng cao tr×nh ®é
chiÕc “cÈm nang thÇn kú” h−íng dÉn t−
v¨n hãa vμ chÝnh trÞ cho c¸c ®¶ng viªn” (3,
duy vμ hμnh ®éng cña c¸c ®¶ng v« s¶n vμ
T.10,
tr.201).
Trong
hoμn
c¶nh
kh¸ng
tÊt c¶ nh÷ng ng−êi céng s¶n. §©y chÝnh lμ
chiÕn
chèng
Ph¸p,
Ng−êi
kh¼ng
®Þnh:
nguyªn t¾cph−¬ngph¸p luËn, yÕutè quan
Häc tËp chñ nghÜa Marx-Lenin, dïi mμi
träng nhÊt t¹o nªn sù nhÊt qu¸n cao trong
t− t−ëng, n©ng cao lý luËn, chØnh ®èn tæ
t− t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ vÊn ®Ò ®μo t¹o,
chøc lμ nh÷ng viÖc cÇn kÝp cña §¶ng”.
båid−ìng lý luËncho®éi ngòc¸nbé.
Trong ®iÒu kiÖn miÒn B¾c ®N ®−îc gi¶i
phãng vμ ®i nh÷ng b−íc ®Çu tiªn lªn chñ
nghÜa xN héi, tõ chç chØ ra r»ng, bªn c¹nh
nh÷ng −u ®iÓm c¬ b¶n, “§¶ng ta còng cßn
nhiÒu nh−îc ®iÓm mμ mét trong nh÷ng
nh−îc ®iÓm lín lμ tr×nh ®é lý luËn cßn
thÊp kÐm” (3, T.8, tr.492), Ng−êi tiÕp tôc
kh¼ng ®Þnh: “Chóng ta ph¶i ra søc häc tËp
chñ nghÜa Marx-Lenin, t¨ng c−êng gi¸o
dôc t− t−ëng trong §¶ng”. Víi sù quan
t©m s©u s¾c cña Ng−êi, §¶ng ta ®N më c¸c
kho¸ huÊn luyÖn nh»m ®μo t¹o, båi d−ìng
c¸n bé kÞp thêi phôc vô cho nhiÖm vô cÊp
b¸ch vμ sù ph¸t triÓn l©u dμi cña c¸ch
Néi dung d¹y vμ häc lý luËn chñ yÕu
lμ lý luËn Marx-Lenin, nh−ng theo Ng−êi,
c¸i cèt lâi mμ §¶ng cÇn gi¸o dôc vμ c¸n bé
cÇn n¾m ®−îc lμ tinh thÇn, lËp tr−êng,
quan ®iÓm vμ ph−¬ng ph¸p cña chñ nghÜa
Marx-Lenin. Ng−êi viÕt: “Ph¶i häc tËp tinh
thÇn cña chñ nghÜa Marx-Lenin; häc tËp
lËp tr−êng, quan ®iÓm vμ ph−¬ng ph¸p
cña chñ nghÜa Marx-Lenin ®Ó ¸p dông lËp
tr−êng, quan ®iÓm vμ ph−¬ng ph¸p Êy mμ
gi¶i quyÕt cho tèt nh÷ng vÊn ®Ò thùc tÕ
trong c«ng t¸c c¸ch m¹ng cña chóng ta” (3,
T.8, tr.497).
m¹ng. §Æc biÖt, Ng−êi ®N trùc tiÕp gi¶ng
d¹y vμ tham gia gi¶ng d¹y nhiÒu kho¸
huÊnluyÖn lý luËnchoc¸nbé.
Hå ChÝ Minh yªu cÇu néi dung ®μo
t¹o ph¶i phï hîp víi yªu cÇu cña thùc tiÔn
vμ ®èi t−îng ®μo t¹o. “§−êng k¸ch mÖnh
2. Quan ®iÓm vÒ ®μo t¹o, båi d−ìng lý
luËnchoc¸nbé
Quan ®iÓm vÒ ®μo t¹o, båi d−ìng lý
luËn cho c¸n bé cña Hå ChÝ Minh lμ mét
hÖ thèng t− t−ëng s©u s¾c vμ toμn diÖn.
Ng−êi lu«n quan t©m ®Õn môc ®Ých, néi
dung, ph−¬ng ph¸p d¹y vμ häc cña c¸c
kho¸ huÊnluyÖnlýluËn.
lμ mét mÉu mùc vÒ viÖc x¸c ®Þnh néi dung
®μo t¹o phï hîp víi môc ®Ých, ®èi t−îng
®μo t¹o. §ã lμ t¸c phÈm cã nh÷ng néi dung
c¬ b¶n nhÊt, tinh gi¶n nhÊt vÒ chñ nghÜa
Marx-Lenin nh−ng cã kh¶ n¨ng chuyÓn
t¶i nh÷ng ®iÒu cÇn thiÕt nhÊt, ®óng ®¾n
nhÊt cña häc thuyÕt cho nh÷ng thanh niªn
yªu n−íc ViÖt Nam, gióp hä nhËn thøc
®óng con ®−êng ph¸t triÓn tÊt yÕu cña xN
§μo t¹o, båi d−ìng lý luËn cho c¸n bé
héi còng nh− môc tiªu, ph−¬ng ph¸p tiÕn
lμ nh»m “n©ng cao tr×nh ®é v¨n hãa vμ
hμnh cuéc c¸ch m¹ng v« s¶n... ë ViÖt Nam,
chÝnh trÞ” cho ®éi ngò tiªn phong, th«ng
t¹o cho hä kh¶ n¨ng chuyÓn tõ lËp tr−êng
qua ®ã n©ng cao tr×nh ®é lý luËn chÝnh trÞ
yªu
n−íc
lªn
lËp
tr−êng
céng
s¶n
chñ
cña §¶ng. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh quan
nghÜa. XuÊt ph¸t tõ chç x¸c ®Þnh ®óng
niÖm “®¶ng lμ vÊn ®Ò cèt tö ®Çu tiªn cña
thùc tr¹ng tr×nh ®é lý luËn cña c¸n bé ta
c¸ch m¹ng; §¶ng ®ã ph¶i lμ mét chÝnh
trong nh÷ng n¨m 30 cßn rÊt thÊp, nhiÒu
®¶ng v« s¶n, ®−îc tæ chøc vμ ho¹t ®éng
ng−êi cßn ch−a hiÓu râ c¸ch m¹ng d©n chñ
theo c¸c nguyªn t¾c cña V. I. Lenin; §¶ng
t− s¶n lμ g× (4, T.3, tr.55, 56), Hå ChÝ Minh
ph¶i lÊy chñ nghÜa Marx-Lenin lμm nÒn
®N ®Ò nghÞ Quèc tÕ Céng s¶n quan t©m
t¶ng t− t−ëng vμ kim chØ nam cho ho¹t
®μo t¹o, båi d−ìng cho c¸n bé c¸ch m¹ng