Nhân giống cây hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô

Đăng ngày 9/16/2019 2:57:11 PM | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 5 | Page: 8 | FileSize: 0.79 M | File type: PDF
Nhân giống cây hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô. Trong nghiên cứu này, giống hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison) được sử dụng làm vật liệu cho kĩ thuật nuôi cấy mô.
HNUE JOURNAL OF SCIENCE
DOI: 10.18173/2354-1059.2019-0016
Natural Sciences 2019, Volume 64, Issue 3, pp. 133-140
This paper is available online at http://stdb.hnue.edu.vn
NHÂN GING CÂY HOA HNG VÂN KHÔI (Rosa Souvenir de la malmaison”)
BNG KĨ THUT NUÔI CY
La Việt Hồng1, Chu Đức Hà2, Trần Thị Thanh Huyền3, Lê Thị Lâm1 và Mai Thị Hồng1
1Khoa Sinh - Kĩ thuật Nông nghiệp, Trường Đại học phạm Nội 2
2Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
3Khoa Sinh học, Trường Đại học phạm Nội
Tóm
tt.
Trong
nghiên
cứu
này,
gi ng
hoa
hồng
Vân
Khôi
(Rosa
Souvenir
de
la
malmaison
c sdng làm vt liu cho kĩ thuật nu i c y m
ết qucho th y,
t
thân cây hoa hồng Vân
h i
c khtrùng bmt bng cn 70% trong 10 phút, xlí tiếp
trong dung dch Gia-ven 5% trong 10 phút cho tlmu sch s ng
ạt
,
Đ
c
ịnh
ợc c ng thức m i tr ờng MS, 30 g/L saccarozơ,
g/L agar, có bsung 1,0 mg/L BAP là
phù hợp nh t
bt chi tmt ngủ ở hoa hng. M i tr ờng t ơng tự nh ng bổ sung BAP
2,0 mg/L là thích hp cho nhân nhanh chi in vitro, s
chi trung bình/mẫu
ạt
,
v i chiều
cao trung bình chi là 4,7 (cm) sau 5 tun nuôi c y Tiếp theo,
c
ịnh
ợc c ng thức
m i tr ờng
M
c
bổ sung NAA 0,75 mg/L thích hp cho to rin vitro v i tỉ lhình
thành rcao nh t
t 75,0%. Cây con
c trng trên giá thhn hp TS 1 cho tls ng sót cao
nh t
ạt
,
sau
tuầnrènluyn.
T khóa: C y m , hoa hồng,
ĩ thuật, nhân gi ng, Vân
h i
1.
Mở đầu
Hoa hng là mt trong nhng loại hoa th ơng mại quan trng ca ngành công nghip hoa thế
gi i [1]. Hoa hồng
c yêu thích do có nhiều hình d ng,
ích th
c, màu sắc
h c nhau Đặc bit
hoa còn c
mùi thơm, nên hoa hồng còn
c trồng
sn xu t các loi tinh dầu, vitamin C,
ây
chính là lí do mà hoa hồng
c mệnh danh “nữ hoàng
của các loài hoa [2]
Trong s
, hoa
hng Vân Khôi (Rosa “Souvenir De la Malmaison”
à gi ng hồng cổ của
h p, c
ặc
iểm
bông to màu hng ph n, mùi thơm dễ chu. Đây
ợc
em
à dòng hồng bi hiếm,
c r t nhiu
ng ời yêu chung. Cây hoa hồng th
ờng
c nhân gi ng vô tính bằng c c ph ơng ph p nh
giâm hom, chiết và gh p
Tuy nhiên, c c ph ơng ph p này th ờng
òi h i thời gian và c ng
ao
ộng trong
hi hiệu quả thành c ng
h ng cao,
c biệt
à
i v i các gi ng hng ngoi nhp.
Hơn nữa, cây gi ng
c nhân lên bằng ph ơng ph p truyền th ng cũng th
ng xuyên bnhim
bnh, t
ảnh h ởng t i sản
ng và ch t
ng hoa [3].
Nuôi c y mô thc vt là
ĩ thut
c sdng r t rng rãi trong nông nghip hiện
i, là
công ctiềm năng giúp nhân nhanh và hiệu qu
i v i nhiu loi thc vt. Việt Nam,
c
mt s
công b
nhân gi ng thành công cây hoa hng cSa Pa bằng ph ơng ph p nu i c y mô [4],
nhân gi ng và cm ng ra hoa trong
ng nghim cây hồng cơm [5], cây hng tmui [6]
Đến
nay ch
a c
b t kì công b
nào
c thc hiện trên
i t
ng cây hoa hng Vân Khôi.
Ngày nhn bài: 11/1/2019. Ngày sa bài: 19/3/2019. Ngày nhận
ăng:
6/3/2019.
Tác giliên h: Trn ThThanh Huyn Địa che-mail: tranthanhhuyen@hnue.edu.vn
133
La Việt Hồng, Chu Đức Hà, Trần Thị Thanh Huyền, Lê Thị Lâmvà Mai Thị Hồng
2.
Ni dung nghiên cu
2.1. Vt liệu phương pháp nghiên cứu
* Vt liu
Cây hoa hồng Vân
h i 1 năm tuổi thu thp ti huyn Mc Châu, tỉnh
ơn La
ợc trồng ti
V n Thc nghim Sinh hc, Khoa Sinh - Kĩ thuật N ng nghiệp, Đại học
phạm Hà Nội 2.
Giá th
t
ợc cung c p bởi hãng Klasmann-Dei mann (Đức).
* Phương pháp nghiên cứu
- To vt liu khởi đầu in vitro:
Sdụng
t thân (dài 2-3 cm cha mt ng
khtrùng bmt bng cách ra sạch d
i vòi
n
c chảy, sau
c trong cn 70% trong 2,5 - 5,0 - 10 phút kết hp v i xlí bng dung dch
Gia-ven 5% trong 5 - 10 - 15 phút. Ra li bằng n
c c t khtrùng 2 - 3 ln. Mẫu
c c y lên
m i tr
ng Murashige và Skoog (MS) có bsung 30 g/L saccarozơ,
g/L agar. Theo dõi tl
mu sch, mu nhim sau 2 tun nuôi c y.
- Tái sinh nhân nhanh chi in vitro:
Tái sinh chi in vitro: nuôi c y
t thân (dài 2 - 3 cm cha mt ng
c khtrùng bmt
trên m i tr ờng MS [7] có bsung 30 g/L saccarozơ,
g/L agar, bsung 6-benzylaminopurine
(BAP) nồng
khác nhau, kí hiu SI 1 ÷
; t ơng ứng v i các nồng
0,25 - 0,5 - 0,75 - 1,0 -
1,25 - 1,5 - 1,75 - 2,0 mg/L Theo d i và
c
nh các chỉ tiêu, bao gồm s
chi trung bình mẫu,
chiu cao chồi trung bình (cm
và s
lá trung bình/chi sau 5 tun nuôi c y.
Nhân nhanh chi in vitro:
Sdng chi m i tái sinh cắt thành c c
oạn dài 2 cm (cha mt ng
ặt trên m i tr
ờng
M
chứa
g/L saccarozơ,
,
g/L agar, bsung BAP riêng l(0,5 - 1,0 - 1,5 - 2,0 g/L) hoc kết
hp v i α-naphthalene acetic acid (NAA) 0,25 - 0,5 (mg/L), kí hiệu c c c ng thức từ
M1-1
Theo d i và
c
nh các chỉ tiêu bao gồm s
chồi trung bình mẫu, chiu cao chồi trung bình (cm
và s
trung bình chồi sau 5 tun nuôi c y.
- To cây in vitro hoàn chnh:
Chi in vitro có chiu cao 2 -
cm
c nuôi c y trên m i tr
ng ½ MS, 30 g/L saccarozơ,
7 g/L agar và N
ở c c nồng
- 0,25 - 0,5 - 0,75 - 1,0 (mg/L). X c
nh các chtiêu: tlra
rễ trung bình (
, s
rễ trung bình chồi, chiu dài rễ trung bình (cm
sau
tuần nuôi c y.
- Rèn luyện cây in vitro thích nghi môi trường t nhiên:
Cây con in vitro có chiu cao 3 - 4 cm, có 3 - 5 r
c sdụng
ơm vào gi
thể bên
ngoài gồm: T
1+
t (1:1), TS1, TS1 + phân chung hoi (1:1)
Theo d i và
c
nh tls ng
sót (%) sau 2 tun thí nghim.
- Phân tích thng kê:
S
liu thc nghiệm
c xlí theo các tham s
th ng kê và kim tra ssai khác gia giá tr
trung bình bng ph ơng ph p L
D của Fisher trên phn mm Excel 2010 [8]. S
liu thhin
trong bng là giá trị trung bình ±
lch chun, trong cùng mt ct, các chtheo sau khác nhau
a, b, c… thể hin sự sai
h c c
ý nghĩa th ng kê v i α = 0,05.
2.2. Kết qu tho lun
ế
uả
nguồn vật liu khởi đầu
Kết qucho th y khtrùng bmt bng cn 70% và dung dch javel 5% là có hiu qu,
phthuc vào thi gian x
Trong
c ng thức cho hiu qukhtrùng t t nh t là xlí bng
cồn trong 1
phút, sau
ó xlí bng dung dch Ja-ven 5% trong 10 phút cho tlmu sch s ng
cao nh t
t 79,0% (kết quthhin Bng 1).
134
5%
Nhân giống cây hoa hồng vân khôi (Rosa Souvenir de la malmaison”) bằng thuật nuôi cấy
Bng 1. Kết qu to vt liu khởi đầu t đốt thân cho nuôi cy in vitro
Công thc
Thi gian x (phút)
Cn 70% Gia-ven
T l mu
nhim (%)
T l mu không nhim (%)
Mu chết Mu sng
I1
5
75,0a
0,0b
21,0e
I2
2,5
10
67,0ab
11,0ab
32,0de
I3
15
53,0bc
8,0ab
46,0cd
I4
5
77,0a
17,0ab
22,0e
I5
5,0
10
33,0cde
26,0ab
66,0abc
I6
15
24,0de
22,0ab
75,0ab
I7
5
45,0cd
22,0ab
54,0ab
I8
10,0
10
20,0e
22,0ab
79,0a
I9
15
28,0de
41,0a
71,0ab
LSD0,05
19,0
30,0
19,0
ế
uả
ái
inh nh
n nh
nh chồi in vitro
*
ế q
ái sinh chi in vitro
BAP là loi cytokinin thích hp nh t
kích thích shình thành chi [9], vì vậy, trong
nghiên cu này, các mu sch cha mt ng
c nuôi c y
ên m i tr ờng MS có bổ sung
nhằm thúc
ẩy qu
trình ph t sinh chồi
ết qucho th y bsung BAP giúp kéo dài chồi,
anh
non (Hình 1
Đ ng chú ý, trong m i tr ờng chứa
, c c chỉ tiêu về s
chồi trung bình mẫu,
chiu cao trung bình chi và s
lá trung bình/chồi cũng
c ci thiện một c ch c
ý nghĩa, trong
m i tr ờng cha BAP 1,0 mg/L là thích hp nh t so v i c c c ng thức còn
i, cthcác ch
tiêu s
chi trung bình/mu, chiu cao chi trung bình và s
lá trung bình/chi lần
t là 2,75;
2,32 và 3,50.
Bng 2. Tái sinh chi in vitro t đốt thân hoa hng Vân Khôi sau 5 tun nuôi cy
Công thc
BAP
(mg/L)
S chi/mu
Chiu cao chi
trung bình (cm)
S trung
bình/chi
SI1
0,25
1,50b
1,45c
3,75ab
SI2
0,5
2,25ab
1,37c
2,62b
SI3
0,75
2,50ab
2,60ab
3,50ab
SI4
1,0
2,75a
2,32b
3,37ab
SI5
1,25
1,75ab
2,82a
4,00a
SI6
1,5
1,50b
2,70a
4,00a
SI7
1,75
1,75ab
1,27c
4,25a
SI8
2,0
1,50b
1,25c
2,75b
LSD0.05
0,98
0,33
1,11
* Môi trường MS, 30 g/L saccarozơ, 7,0 g/L agar (pH 5,8)
135
HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  
5 lần xem

Nhân giống cây hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô. Trong nghiên cứu này, giống hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison) được sử dụng làm vật liệu cho kĩ thuật nuôi cấy mô..

Nội dung

HNUE JOURNAL OF SCIENCE DOI: 10.18173/2354-1059.2019-0016 Natural Sciences 2019, Volume 64, Issue 3, pp. 133-140 This paper is available online at http://stdb.hnue.edu.vn NHÂN GIỐNG CÂY HOA HỒNG VÂN KHÔI (Rosa “Souvenir de la malmaison”) BẰNG KĨ THUẬT NUÔI CẤY MÔ La Việt Hồng1, Chu Đức Hà2, Trần Thị Thanh Huyền3, Lê Thị Lâm1 và Mai Thị Hồng1 1Khoa Sinh - Kĩ thuật Nông nghiệp, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 2Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 3Khoa Sinh học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Tóm tắt. Trong nghiên cứu này, gi ng hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison ợc sử dụng làm vật liệu cho kĩ thuật nu i c y m ết quả cho th y, t thân cây hoa hồng Vân h i ợc khử trùng bề mặt bằng cồn 70% trong 10 phút, xử lí tiếp trong dung dịch Gia-ven 5% trong 10 phút cho tỉ lệ mẫu sạch s ng ạt , Đ c ịnh ợc c ng thức m i tr ờng MS, 30 g/L saccarozơ, g/L agar, có bổ sung 1,0 mg/L BAP là phù hợp nh t ể bật chồi từ mắt ngủ ở hoa hồng. M i tr ờng t ơng tự nh ng bổ sung BAP 2,0 mg/L là thích hợp cho nhân nhanh chồi in vitro, s chồi trung bình/mẫu ạt , v i chiều cao trung bình chồi là 4,7 (cm) sau 5 tuần nuôi c y Tiếp theo, c ịnh ợc c ng thức m i tr ờng M c bổ sung NAA 0,75 mg/L thích hợp cho tạo rễ in vitro v i tỉ lệ hình thành rễ cao nh t ạt 75,0%. Cây con ợc trồng trên giá thể hỗn hợp TS 1 cho tỉ lệ s ng sót cao nh t ạt , sau tuầnrènluyện. Từ khóa: C y m , hoa hồng, ĩ thuật, nhân gi ng, Vân h i 1. Mở đầu Hoa hồng là một trong những loại hoa th ơng mại quan trọng của ngành công nghiệp hoa thế gi i [1]. Hoa hồng ợc yêu thích do có nhiều hình d ng, ích th c, màu sắc h c nhau Đặc biệt hoa còn c mùi thơm, nên hoa hồng còn ợc trồng ể sản xu t các loại tinh dầu, vitamin C, ây chính là lí do mà hoa hồng ợc mệnh danh “nữ hoàng của các loài hoa [2] Trong s , hoa hồng Vân Khôi (Rosa “Souvenir De la Malmaison” à gi ng hồng cổ của h p, c ặc iểm bông to màu hồng ph n, mùi thơm dễ chịu. Đây ợc em à dòng hồng bụi hiếm, ợc r t nhiều ng ời yêu chuộng. Cây hoa hồng th ờng ợc nhân gi ng vô tính bằng c c ph ơng ph p nh giâm hom, chiết và gh p Tuy nhiên, c c ph ơng ph p này th ờng òi h i thời gian và c ng ao ộng trong hi hiệu quả thành c ng h ng cao, ặc biệt à i v i các gi ng hồng ngoại nhập. Hơn nữa, cây gi ng ợc nhân lên bằng ph ơng ph p truyền th ng cũng th ờng xuyên bị nhiễm bệnh, từ ảnh h ởng t i sản ợng và ch t ợng hoa [3]. Nuôi c y mô thực vật là ĩ thuật ợc sử dụng r t rộng rãi trong nông nghiệp hiện ại, là công cụ tiềm năng giúp nhân nhanh và hiệu quả i v i nhiều loại thực vật. Ở Việt Nam, c một s công b nhân gi ng thành công cây hoa hồng cổ Sa Pa bằng ph ơng ph p nu i c y mô [4], nhân gi ng và cảm ứng ra hoa trong ng nghiệm ở cây hồng cơm [5], cây hồng tỉ muội [6] Đến nay ch a c b t kì công b nào ợc thực hiện trên i t ợng cây hoa hồng Vân Khôi. Ngày nhận bài: 11/1/2019. Ngày sửa bài: 19/3/2019. Ngày nhận ăng: 6/3/2019. Tác giả liên hệ: Trần Thị Thanh Huyền Địa chỉ e-mail: tranthanhhuyen@hnue.edu.vn 133 La Việt Hồng, Chu Đức Hà, Trần Thị Thanh Huyền, Lê Thị Lâmvà Mai Thị Hồng 2. Nội dung nghiên cứu 2.1. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu * Vật liệu Cây hoa hồng Vân h i 1 năm tuổi thu thập tại huyện Mộc Châu, tỉnh V ờn Thực nghiệm Sinh học, Khoa Sinh - Kĩ thuật N ng nghiệp, Đại học ơn La ợc trồng tại phạm Hà Nội 2. Giá thể t ợc cung c p bởi hãng Klasmann-Dei mann (Đức). * Phương pháp nghiên cứu - Tạo vật liệu khởi đầu in vitro: Sử dụng t thân (dài 2-3 cm chứa mắt ngủ ể khử trùng bề mặt bằng cách rửa sạch d i vòi n c chảy, sau ắc trong cồn 70% trong 2,5 - 5,0 - 10 phút kết hợp v i xử lí bằng dung dịch Gia-ven 5% trong 5 - 10 - 15 phút. Rửa lại bằng n c c t khử trùng 2 - 3 lần. Mẫu ợc c y lên m i tr ờng Murashige và Skoog (MS) có bổ sung 30 g/L saccarozơ, g/L agar. Theo dõi tỉ lệ mẫu sạch, mẫu nhiễm sau 2 tuần nuôi c y. - Tái sinh và nhân nhanh chồi in vitro: Tái sinh chồi in vitro: nuôi c y t thân (dài 2 - 3 cm chứa mắt ngủ ợc khử trùng bề mặt trên m i tr ờng MS [7] có bổ sung 30 g/L saccarozơ, g/L agar, bổ sung 6-benzylaminopurine (BAP) nồng ộ khác nhau, kí hiệu SI 1 ÷ ; t ơng ứng v i các nồng ộ 0,25 - 0,5 - 0,75 - 1,0 -1,25 - 1,5 - 1,75 - 2,0 mg/L Theo d i và c ịnh các chỉ tiêu, bao gồm s chồi trung bình mẫu, chiều cao chồi trung bình (cm và s lá trung bình/chồi sau 5 tuần nuôi c y. Nhân nhanh chồi in vitro: Sử dụng chồi m i tái sinh cắt thành c c oạn dài 2 cm (chứa mắt ngủ ặt trên m i tr ờng M chứa g/L saccarozơ, , g/L agar, bổ sung BAP riêng lẻ (0,5 - 1,0 - 1,5 - 2,0 g/L) hoặc kết hợp v i α-naphthalene acetic acid (NAA) 0,25 - 0,5 (mg/L), kí hiệu c c c ng thức từ M1-1 Theo d i và c ịnh các chỉ tiêu bao gồm s chồi trung bình mẫu, chiều cao chồi trung bình (cm và s lá trung bình chồi sau 5 tuần nuôi c y. - Tạo cây in vitro hoàn chỉnh: Chồi in vitro có chiều cao 2 - cm ợc nuôi c y trên m i tr ờng ½ MS, 30 g/L saccarozơ, 7 g/L agar và N ở c c nồng ộ - 0,25 - 0,5 - 0,75 - 1,0 (mg/L). X c ịnh các chỉ tiêu: tỉ lệ ra rễ trung bình ( , s rễ trung bình chồi, chiều dài rễ trung bình (cm sau tuần nuôi c y. - Rèn luyện cây in vitro thích nghi môi trường tự nhiên: Cây con in vitro có chiều cao 3 - 4 cm, có 3 - 5 rễ ợc sử dụng ể ơm vào gi thể bên ngoài gồm: T 1+ t (1:1), TS1, TS1 + phân chuồng ủ hoại (1:1) Theo d i và c ịnh tỉ lệ s ng sót (%) sau 2 tuần thí nghiệm. - Phân tích thống kê: S liệu thực nghiệm ợc xử lí theo các tham s th ng kê và kiểm tra sự sai khác giữa giá trị trung bình bằng ph ơng ph p L D của Fisher trên phần mềm Excel 2010 [8]. S liệu thể hiện trong bảng là giá trị trung bình ± ộ lệch chuẩn, trong cùng một cột, các chữ theo sau khác nhau a, b, c… thể hiện sự sai h c c ý nghĩa th ng kê v i α = 0,05. 2.2. Kết quả và thảo luận ế uả ạ nguồn vật liệu khởi đầu Kết quả cho th y khử trùng bề mặt bằng cồn 70% và dung dịch javel 5% là có hiệu quả, phụ thuộc vào thời gian xử lí Trong c ng thức cho hiệu quả khử trùng t t nh t là xử lí bằng cồn trong 1 phút, sau ó xử lí bằng dung dịch Ja-ven 5% trong 10 phút cho tỉ lệ mẫu sạch s ng cao nh t ạt 79,0% (kết quả thể hiện ở Bảng 1). 134 Nhân giống cây hoa hồng vân khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison”) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô Bảng 1. Kết quả tạo vật liệu khởi đầu từ đốt thân cho nuôi cấy in vitro Thời gian xử lí (phút) Công thức Cồn 70% Gia-ven Tỉ lệ mẫu nhiễm (%) Tỉ lệ mẫu không nhiễm (%) Mẫu chết Mẫu sống I1 5 I2 2,5 10 I3 15 I4 5 I5 5,0 10 I6 15 I7 5 I8 10,0 10 I9 15 LSD0,05 75,0a 0,0b 67,0ab 11,0ab 53,0bc 8,0ab 77,0a 17,0ab 33,0cde 26,0ab 24,0de 22,0ab 45,0cd 22,0ab 20,0e 22,0ab 28,0de 41,0a 19,0 30,0 21,0e 32,0de 46,0cd 22,0e 66,0abc 75,0ab 54,0ab 79,0a 71,0ab 19,0 ế uả ái inh và nh n nh nh chồi in vitro * ế q ả ái sinh chồi in vitro BAP là loại cytokinin thích hợp nh t ể kích thích sự hình thành chồi [9], vì vậy, trong nghiên cứu này, các mẫu sạch chứa mắt ngủ ợc nuôi c y ên m i tr ờng MS có bổ sung nhằm thúc ẩy qu trình ph t sinh chồi ết quả cho th y bổ sung BAP giúp kéo dài chồi, anh non (Hình 1 Đ ng chú ý, trong m i tr ờng chứa , c c chỉ tiêu về s chồi trung bình mẫu, chiều cao trung bình chồi và s lá trung bình/chồi cũng ợc cải thiện một c ch c ý nghĩa, trong m i tr ờng chứa BAP 1,0 mg/L là thích hợp nh t so v i c c c ng thức còn ại, cụ thể các chỉ tiêu s chồi trung bình/mẫu, chiều cao chồi trung bình và s lá trung bình/chồi lần ợt là 2,75; 2,32 và 3,50. Bảng 2. Tái sinh chồi in vitro từ đốt thân hoa hồng Vân Khôi sau 5 tuần nuôi cấy Công thức SI1 SI2 SI3 SI4 SI5 SI6 SI7 SI8 BAP Số chồi/mẫu (mg/L) 0,25 1,50b 0,5 2,25ab 0,75 2,50ab 1,0 2,75a 1,25 1,75ab 1,5 1,50b 1,75 1,75ab 2,0 1,50b Chiều cao chồi trung bình (cm) 1,45c 1,37c 2,60ab 2,32b 2,82a 2,70a 1,27c 1,25c Số lá trung bình/chồi 3,75ab 2,62b 3,50ab 3,37ab 4,00a 4,00a 4,25a 2,75b LSD0.05 0,98 0,33 1,11 * Môi trường MS, 30 g/L saccarozơ, 7,0 g/L agar (pH 5,8) 135 La Việt Hồng, Chu Đức Hà, Trần Thị Thanh Huyền, Lê Thị Lâmvà Mai Thị Hồng Hình 1. Tái sinh chồi in vitro từ đốt thân cây hoa hồng Vân Khôi sau 5 tuần nuôi cấy a. Hoa hồng Vân Khôi, b-i: Tương ứng với các công thức bổ sung BAP từ 0,25-2,00 (mg/L) với bước nhảy nồng độ là 0,25 * ế q ả nhân nhanh chồi in vitro Bảng 3. Nhân nhanh chồi hoa hồng Vân Khôi in vitro sau 5 tuần nuôi cấy Thành phần bổ sung Công thức BAP NAA (mg/L) (mg/L) Số chồi/mẫu Chiều cao Số lá/chồi chồi (cm) SM1 0,5 0 1,80c SM2 1,0 0 1,80c SM3 1,5 0 3,80b SM4 2,0 0 6,00a SM5 0,5 0,025 4,40b SM6 1,0 0,025 1,00c SM7 1,5 0,025 1,00c SM8 2,0 0,025 1,60c SM9 0,5 0,05 1,20c SM10 1,0 0,05 2,00c SM11 1,5 0,05 1,40c SM12 2,0 0,05 1,40c LSD0,05 1,05 2,94c 6,00a 2,76c 3,40bc 3,58b 3,80b 4,70a 3,60b 1,76d 2,00de 1,60de 2,20cde 1,38ef 2,20cde 0,92g 3,00bcd 1,44ef 1,80de 1,26f 1,80de 0,94g 1,60e 0,44h 2,00de 0,26 1,16 * Môi trường MS chứa 30 g/L saccarozơ; 7,0 g/L agar (pH 5,8) 136 Nhân giống cây hoa hồng vân khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison”) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô M i tr ờng chứa BAP riêng lẻ và BAP kết hợp NAA ảnh h ởng rõ rệt ến quá trình nhân nhanh chồi in vitro của hoa hồng Vân Khôi. Kết quả cho th y c ng thức M , m i tr ờng MS chứa BAP 2,0 mg/L là thích hợp nh t cho nhân nhanh chồi in vitro, s chồi trung bình mẫu ạt 6,0 (chồi) v i chiều cao chồi trung bình ạt , (cm ( ảng , Hình d Trong hi , m i tr ờng BAP 1,5 mg/L (SM3) hoặc BAP 0,5 mg/L kết hợp NAA 0,025 mg/L (SM5) cho tỉ ệ s chồi trung bình, chiều cao trung bình chồi và s lá trung bình/chồi bình mẫu t ơng i gi ng nhau, ần ợt à , và , ( ảng , Hình c và e Mặt h c, c ịnh ợc c ng thức M1, bổ sung BAP 0,5 (mg/L), phù hợp nh t ể tạo lá trên chồi tái sinh (s trung bình chồi ạt , ( ảng , Hình a ết quả này ợc giải thích do sự hình thành và nhân nhanh chồi in vitro ợc chứng mình à phụ thuộc vào m i tr ờng chứa cytokinin khác nhau [10] Nghiên cứu tr c ây cũng ghi nhận cyto inin giúp ph ngủ của chồi bên và tỉ lệ bật chồi in vitro ở cây R. hybrid [11]. Hình 2. Kết quả nhân nhanh chồi in vitro của hoa hồng Vân Khôi a-d: Mẫu nuôi cấy trên môi trường BAP 0,5; 1,0; 1,5 và 2,0 (mg/L). e-h: Mẫu nuôi cấy trên môi trường BAP 0,5; 1,0; 1,5 và 2,0 (mg/L) + NAA 0,025 (mg/L) i-l: Mẫu nuôi cấy trên môi trường BAP 0,5; 1,0; 1,5 và 2,0 (mg/L) + NAA 0,5 (mg/L). ế uả đánh giá hả n ng ễ - tạo cây in vitro hoàn chỉnh Sự ra rễ của chồi hoa hồng in vitro th ờng ợc cảm ứng bởi ch t iều hòa thuộc nhóm auxin. Các ch t iều hòa này có thể kích hoạt sự hình thành phức hệ t c ộng trực tiếp lên ARN mã hóa cho các enzym hình thành rễ Trong nghiên cứu này, N ợc sử dụng ể ích thích hả năng ra rễ, tạo cây in vitro hoàn chỉnh Theo d i sau tuần nu i c y chỉ ra rằng qu trình ra rễ của chồi hoa hồng Vân Khôi in vitro phụ thuộc vào nồng ộ N ợc bổ sung trong m i tr ờng nuôi c y (Bảng , Hình Cụ thể, tỉ lệ ra rễ dao ộng từ 0-75 (%), tỉ ệ thuận v i nồng ộ NAA, cao nh t ở công thức R4 (NAA 0,75 mg/L ( ảng , Hình c Tuy nhiên, hi nồng ộ NAA 1,0 mg/L gây ìm hảm hả năng ra rễ, ( , Theo , hả năng ra rễ tạo cây nu i c y m hoàn chỉnh ạt t t nh t ở c ng thức , s rễ/chồi và chiều dài rễ là t t hơn so v i các công thức còn lại, lần ợt , và , (cm ( ảng , Hình c 137 La Việt Hồng, Chu Đức Hà, Trần Thị Thanh Huyền, Lê Thị Lâmvà Mai Thị Hồng Bảng 4. Kết quả ra rễ - tạo cây in vitro hoàn chỉnh sau 2 tuần nuôi cấy Công thức R1 R2 R3 R4 R5 NAA* (mg/L) 0,00 0,25 0,50 0,75 1,00 Tỉ lệ ra rễ (%) 0,00e 46,33d 56,66c 75,00a 64,33b Số rễ/chồi 0,00d 2,75bc 4,00b 8,00a 2,25c Chiều dài rễ (cm) 0,00d 3,20c 3,87b 4,82a 2,85c LSD0,05 1,81 1,31 0,63 * Môi trường ½ MS chứa 30 g/L saccarozơ; 7,0 g/L agar (pH 5,8) Hình 3. Kết quả ra rễ - tạo cây hoa hồng in vitro hoàn chỉnh 0,25; 0,50; 0,75 và 1,00 (mg/L) a, b, c, d t ơng ứng v i các công thức bổ sung NAA ế uả n u ện cây in vitro thích nghi với điều kiện tự nhiên Việc rèn luyện cây hoa hồng c y m à h hăn do sự m t n c nhanh, nhạy cảm v i ộ ẩm của chúng. Trong nghiên cứu này, cây in vitro hoàn chỉnh ợc rửa sạch thạch và ơm vào c c gi thể T 1+ t (1:1), TS1 + phân chuồng ủ hoại (1:1), TS 1. Tỉ lệ s ng ( của cây nu i c y m ử ý trên c ng thức sau tuần thí nghiệm t ơng i th p, lần ợt là 35,5; 68,4 và 43,2 (%) (Hình 4). Hình 4. Kết quả rèn luyện cây hoa hồng in vitro thích nghi với điều kiện tự nhiên a, b, c tương ứng với các giá thể: TS1+đất (1:1), TS1, TS1 + phân chuồng ủ hoại (1:1) 138 Nhân giống cây hoa hồng vân khôi (Rosa “Souvenir de la malmaison”) bằng kĩ thuật nuôi cấy mô 3. Kết luận Đ t thân cây hoa hồng Vân h i ợc khử trùng bề mặt bằng cồn 70% trong 10 phút, xử lí tiếp trong dung dịch javel 5% trong 10 phút cho tỉ lệ mẫu sạch s ng ạt 79,0( M i tr ờng MS, 30 g/L saccarozơ, g/L agar, có bổ sung BAP là phù hợp ể bật chồi từ mắt ngủ ở hoa hồng, trong nồng ộ BAP thích hợp nh t là 1,0 mg/L nh t. M i tr ờng t ơng tự nh ng bổ sung BAP 2,0 mg/L là thích hợp cho nhân nhanh chồi in vitro, cho s chồi trung bình/mẫu ạt 6,0; chiều cao chồi trung bình là 4,70 (cm) sau 5 tuần nuôi c y. M i tr ờng ½ MS, 30 g/L saccarozơ, g/L agar, bổ sung NAA (0,75 mg/L) thích hợp cho tạo rễ in vitro, tỉ lệ hình thành rễ cao nh t, ạt 75,0%. Câycon ợc trồngtrên giá thể hỗn hợp TS1 cho tỉ lệ s ng sót cao nh t 68,4 (%) sau 2 tuần rèn luyện. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Rajeshbabu P., Gopalakrishnan M., Janarthanan B., Sekar T., 2001. An efficient and rapid regeneration protocol for micropropagation of Rosa bourboniana from nodal explants. Int J Curr Biotechnol, 2, pp. 24-29. [2] Ali J., Chaudhry N.Y., Aftab F., 2014. In vitro development and improvement of chromium (VI)-affected adventitious roots of Solanum tuberosum L. with GA3 and IAA application. Pakistan J Bot, 46, 2, pp. 687-692. [3] Pati P.K., Kaur N., Sharma M., Ahuja P.S., 2010. In vitro propagation of rose. Methods Mol Biol, 589, pp.163-176. [4] Bùi Thị Thu H ơng, Đồng Huy Gi i, Nguyễn Thị Trang, Hồ Thị Quyên, 2017. Nhân nuôi cây hoa hồng cổ SaPa (Rosa gallica L.) bằng kĩ thuật cấy mô in vitro. Hội nghị Khoa học toàn qu c về Sinh thái và Tài nguyên sinh vật lần thứ 7. tr.1229-1235. [5] Nguyễn Thị h ơng Thảo, Đặng Quang Bích, Nguyễn Thị Thủy, Nguyễn Thị Thùy Linh, Phạm Thị Thu Hằng, Đặng Thị Thanh Tâm, Ninh Thị Thảo, Nguyễn Thị Lâm Hải, Nguyễn Thanh Hải, 2015. Nhân nhanh và cảm ứng ra hoa in vitro cây hoa hồng cơm (Rosa sericea Lindl). Tạp chí Khoa học và Phát triển, 13, 4, tr. 606 - 613. [6] Trịnh Thị H ơng, Nguyễn Ngọc Quỳnh Thơ, Trần Trọng Tu n, D ơng T n Nhựt, 2018. Nghiên cứu nhân giống vô tính và ra hoa in vitro cây hoa hồng tỉ muội (Rosa chinensis Jacq. var Minima Redh). Kỉ yếu Hội thảo Khoa học Công nghệ Sinh học toàn qu c, tr. 1392-1397. [7] Murashige T.S., Skoog F., 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiol Plantarum, 15, 3, tr. 473-497. [8] Nguyễn Văn M , La Việt Hồng, Ong Xuân Phong, 2013. Phương pháp nghiên cứu sinh lí học thực vật. Nhà xu t bản Đại học Qu c gia Hà Nội. [9] Vijaya N., Satyanarayana G., 1991. Effect of culture media and growth regulators on in vitro propagation of rose. In Horticulture - New technologies and applications: Proceedings of the International Seminar on New Frontiers in Horticulture, tr. 209-214. [10] Aboelhana E., 2012. In vitro propagation of Rosa hybrida L. cv. Al-Taif Rose plant. African J. Biotechnol, 11, 48, pp. 10888-10893. [11] Kapchina-Toteva V.V., van Telgen H.J., Yakimova E., 2000. Role of phenylurea cytokinin CPPU in apical dominance release in in vitro cultured Rosa hybrida L. J. Plant Growth Reg, 19, 2, tr. 232-237. 139 La Việt Hồng, Chu Đức Hà, Trần Thị Thanh Huyền, Lê Thị Lâmvà Mai Thị Hồng ABSTRACT Propagation of Rosa “Souvenir de la malmaison” by tissue culture techniques La Viet Hong1, Chu Duc Ha2, Tran Thi Thanh Huyen3, Le Thi Lam1 and Mai Thi Hong1 1Faculty of Biology - Agricultural Technology, Hanoi Pedagogical University 2 2Agricultural Genetics Institute, Vietnam Academy of Agricultural Sciences 3Faculty of Biology, Hanoi National University of Education In this study, stem segments of rose were used as explants. The results showed that nodal stems were surface disinfected by immersing 70% etanol in 10 minutes, then treating in 5% javel solution, the rate of living-disinfected explants reached 79.0%. The medium for in vitro generating shoot from domacy buds of stem was MS, 30 g/L sucrose, 7 g/L agar and added 1.0 mg/L BAP. The same medium being added 2.0 mg/L BAP was suitable for shoot multiplication, in which the average shoot number per explant, the average length of shoot were 6.0 and 4.70 (cm), respectively. The ½ MS, 30 g/L sucrose, 7 g/L agar and supplemented 0.75 mg/L NAA was effective for in vitro root formation, the rooting percent of microshoots reached 75.0%. In vitro plantlets were acclimatized by growing in TS1 mixture substrate which had the highest survival rate (68.4%) after 2 weeks hardening. Keywords: Tissue culture, rose, technique, micropropagation, Van Khoi.

Tài liệu liên quan