Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía để sản xuất giá thể và sử dụng giá thể để trồng rau

Đăng ngày 5/19/2019 1:34:49 PM | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 19 | Page: 8 | FileSize: 0.71 M | File type: PDF
Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía để sản xuất giá thể và sử dụng giá thể để trồng rau. Rơm rạ và bã mía là một trong những loại phế phẩm được thải bỏ ra ngoài môi trường rất nhiều và có thể được sử dụng để tạo giá thể trồng cây. Bên cạnh đó còn giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường trên các con đường từ đồng quê đến thành thị ở khắp Việt Nam. Nghiên cứu này tìm hiểu tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía để xem xét khả năng phân hủy của giá thể với các tỷ lệ phối trộn khác nhau.
Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một
Số 3(34)-2017
NGHIÊN CỨU TỶ LỆ PHỐI TRỘN RƠM RẠ, MÍA ĐỂ SẢN XUẤT
GIÁ THỂ SỬ DỤNG GIÁ THỂ ĐỂ TRỒNG RAU
Hoàng Anh Thy(1), Phạm Thị Mỹ Trâm(2)
(1)Trường Đại học Thủ Dầu Một
Ngày nhận bài 3/4/2017; Ngày gửi phản biện 17/4/2017; Chấp nhận đăng 30/6/2017
Email: tramptm@tdmu.edu.vn
Tóm tt
Rơm rạ mía mt trong nhng loi phế phẩm được thi b ra ngoài môi trường rt
nhiu th được s dụng để to giá th trng cây. Bên cạnh đó còn giải quyết vn nn ô
nhiễm môi trường trên các con đường t đồng quê đến thành th khp Vit Nam. Nghiên cu
này tìm hiu t l phi trn gia rơm rạ mía để xem xét kh năng phân hủy ca giá th vi
các t l phi trn khác nhau. Sau thi gian 8 tun, nghim thc t l rơm rạ mía
7,5 : 2,5
đạt kết qu tt nht vi t l C/N đạt 34,8 hàm lượng cellulose gim còn 22,81. Tiếp
đó, chúng tôi khảo sát ảnh hưởng ca giá th đến các loại rau ăn lá, ăn củ ăn trái. Kết qu
kho sát cho thy nghim thức 75% rơm rạ + 25% mía cho kết qu tt nht. Sau 33 ngày thì
khối lượng trung bình ca cây ci thìa 18,7g. Sau 45 ngày thì khối lượng trung bình ca cây c
cải đỏ 21,4g. Sau 78 ngày thì khối lượng trung bình ca cây t 2,59g.
Từ khóa: g thể, rơm rạ, mía, cải thìa, củ cải đỏ, cây ớt
Abstract
STUDY
OF
THE
RATE
OF
STRAWAND
BAGASSE
TO
PRODUCE
THE
SUBSTRATE AND USE THE SUBSTRATE TO GROW VEGETABLES
Straw and bagasse are one of the discarded waste products that can be released into the
environment and can be used to grow seedlings. It also solves the problem of environmental
pollution
on
roads
from
countryside
to
urban
areas
throughout
Vietnam.
This
study
investigated
the
mixing
ratio
between
straw
and
bagasse
to
determine
the
potential
for
decomposition of the substrate with different mixing ratios. After 8 weeks, the yield of straw
and bagasse of 7.5: 2.5 was the best with C/N ratio of 34.8 and cellulose content decreased to
22.81. Next, we investigated the effect of substrate on leafy vegetables, edible roots and fruit.
The results showed that 75% straw and 25% bagasse gave the best results. After 33 days, the
average weight of fennel was 18.7g. After 45 days the average weight of red beet is 21.4g. After
78 days the average weight of peppers is 2.59g.
1. Gii thiu
Ở Việt Nam, bã mía và rơm rạ là những phế liệu đang được thải ra với số lượng lớn. Ở
ngành mía đường cứ 100 tấn mía cây đưa vào sản xuất chỉ thu được 10 - 12 tấn đường còn lại là
23 - 28 tấn bã mía; 3 - 4 tấn mật rỉ; 1,5 - 3,0 tấn bùn lọc. Chỉ riêng chương trình 1 triệu tấn
đường đã để lại 2,3 triệu đến 2,8 triệu tấn bã mía. Còn đối với rơm rạ thì tại Việt Nam 70% dân
số làm nông nghiệp và lúa là cây trồng chính, do vậy lượng rơm rạ sau thu hoạch rất lớn, ước
71
Võ Hoàng Anh Thy...
Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, mía...
khoảng gần 46 triệu tấn/năm[5]. Theo số liệu thống kê thì năm 2010 Việt Nam có khoảng 40
triệu ha đất trồng lúa, sản lượng năm 2010 là 38 triệu tấn lúa. Theo nghiên cứu của các nhà
chuyên môn thì 1 tấn thóc sẽ tạo ra 1,35 tấn rơm, điều này có nghĩa là hàng năm nước ta thải ra
khoảng 51 triệu tấn rơm. Nhưng khoảng 50% được tái sử dụng để trồng nấm, lót chuồng trại.
Lượng rơm rạ còn lại được nông dân xử lý bằng biện pháp đốt ngay trên đồng ruộng đã làm ô
nhiễm môi trường sống và hệ sinh thái đồng ruộng, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Bã mía và
rơm rạ bị thải ra trong quá trình chế biến đều là tác nhân gây ô nhiễm môi trường nặng nề nếu
không được xử lý phù hợp. Để tận dụng các nguồn phế liệu này, ở nhiều nước trên thế giới, bã
mía và rơm rạ đã được nghiên cứu sử dụng theo nhiều cách khác nhau [6].
Trong những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa ở Việt Nam ngày càng nhanh. Diện tích đất
trồng trọt bị thu hẹp. Việc tìm kiếm các khoảng không gian ở thành phố để trồng rau sạch, hoa,
cây cảnh là vấn đề nan giải. Chính vì vậy, việc trồng cây trên giá thể (trồng cây không cần đất)
đã từng bước được phát triển ở Việt Nam. Với cách trồng cây truyền thống, chúng ta thường
trồng cây trên môi trường đất. Có thể nói đất là môi trường chứa nước và các chất dinh dưỡng
giúp cây hấp thụ, phát triển. Ngày nay, ngoài việc dùng đất để trồng cây người ta còn sử dụng
một phương pháp khác để trồng, đó là trồng cây trên giá thể. Đây thực chất là một kỹ thuật
trồng cây không dùng đất mà cây được trồng trực tiếp trên các giá thể hữu cơ hay giá thể trơ
cứng có tưới dung dịch dinh dưỡng. Đề tài: Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía
để sản xuất ra giá thể và sử dụng giá thể để trồng rau” được thực hiện nhằm tìm ra những điều
kiện quy trình tối ưu hơn, đơn giản hơn, dễ dàng thực hiện tại nhà, tạo ra những loại rau sạch
với giá thành thấp góp phần phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
2. Phương pháp nghiên cứu
2.1. Quy trình nghiên cu
Rơm rạ khô
Bã mía khô
Phối trộn
Tạo độ ẩm
Rơm ra (75%) +
Bã mía (25%)
Bổ sung dinh
dưỡng
Rơm ra (50%) +
Bã mía (50%)
Ủ ( 8 Tuần )
Chế phẩm vi sinh vật
Rơm ra (25%) +
Bã mía (75%)
Kiểm tra, đảo
trộn
Bima, bổ sung nước
Thu được giá thể
Hình 1: đồ thí nghiệm
72
Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một
Số 3(34)-2017
2.2. Thuyết minh qui trình
To giá th: Rơm rạ và bã mía đem phơi cho khô, sau đó cắt thành nhng khúc nhkhong 5
cm. Trộn đều rơm rạ và bã mía theo nhng tlệ đã chọn. Được tiến hành trên 3 công thc khác
nhau. Các chtiêu theo dõi: nhiệt độ, độ ẩm, pH, hàm lượng cellulose và tlC/N. Thêm nước để
tạo độ ẩm đống ủ và tưới đều đều vào đống ủ cho đến khi đạt tới độ ẩm 70-80%. Dùng urê để đưa
tlC: N nguyên liu v3:1; lân 3kg; vôi 0,42kg để bổ sung dinh dưỡng. Trải rơm rạ và bã mía
khô đã phối trn thành lp cao chng 20-25 cm. Sau đó pha chế phm enzyme với nước thành dung
dch rồi tưới đều lên lớp rơm rạ và bã mía. Sau đó trải thêm 1 lớp tương tự và tiếp tục tưới dung
dch enzyme đã pha sẵn cứ như vậy cho đến hết 60kg rơm rạ và bã mía. Sau khi tưới dung dch
xong đậy kín bt li cho các vi sinh vt có ích phát trin, phân huhết sinh khối rơm rạ và bã mía.
Thườngxuyên đảo trn và bổ sung nước nước vi chu kỳđảo 7 ngày/ln trong 8 tun.
Thí nghim 1: Kho sát ảnh hưởng ca t l phi trn nguyên liệu đến quá trình to
giá th
Bng 1: T l phi trn giữa rơm rạ mía
Công thc (CT)
Nn giá th
CT1
Bã mía (25%) + Rơm rạ (75%)
CT2
Bã mía (50%) + Rơm rạ (50%)
CT3
mía (75%) + Rơm rạ (25%)
Với các chỉ tiêu theo dõi: nhiệt độ, độ ẩm, pH, hàm lượng cellulose và tỷ lệ C/N. Thí
nghiệm được theo dõi trong 8 tuần. Mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần.
Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của thành phần tỷ lệ giá thể đến rau trồng
Bảng 2: Các công thức phối trộn giá thể
Công thức (CT)
Tỷ lệ phối trộn
ĐC
Đất sạch (70%) + phân bò ủ hoai (30%)
CT1
Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía: 25% - rơm rạ 75%) đã xử lý
CT2
Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía: 50% - rơm rạ: 50%) đã xử
CT3
Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía 75% - rơm rạ 25%) đã xử lý
Với các chỉ tiêu theo dõi thời gian nảy mầm, tỷ lệ nảy mầm, tỷ trọng trung bình của các
loại rau.
3. Kết qu tho lun
3.1. Kho sát ảnh hưởng ca t l phi trn nguyên liệu đến quá trình to giá th
Nhiệt độ
Bảng 3: Kết quả đo nhiệt độ (0C) trong 8 tuần.
Tun
CT1
40,0±1,00
35,2±0,58
35,0±0,50
32,3±1,04
32,0±0,87
33,8±0,58
31,2±0,76
31,1±0,30
CT2
38,3±1,04
35,3±1,04
34,0±0,50
32,3±0,76
31,7±1,04
31,7±0,76
31,5±0,87
31,5±0,50
CT3
39,0±0,87
37,0±0,50
34,2±1,04
31,2±1,26
31,0±1,32
34,0±0,50
30,5±0,50
31,2±1,30
Qua kết quả theo dõi ở bảng 3 cho thấy sau 8 tuần ủ nhiệt độ giữa 3 NT không có sự
chênh lệch đáng kể. CT1 nhiệt độ giao động trong khoảng từ 31,10C đến 40,00C; nhiệt độ đạt
73
Tun 1
Tun 2
Tun 3
Tun 4
Tun 5
Tun 6
Tun 7
Tun 8
HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  
19 lần xem

Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía để sản xuất giá thể và sử dụng giá thể để trồng rau. Rơm rạ và bã mía là một trong những loại phế phẩm được thải bỏ ra ngoài môi trường rất nhiều và có thể được sử dụng để tạo giá thể trồng cây. Bên cạnh đó còn giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường trên các con đường từ đồng quê đến thành thị ở khắp Việt Nam. Nghiên cứu này tìm hiểu tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía để xem xét khả năng phân hủy của giá thể với các tỷ lệ phối trộn khác nhau..

Nội dung

Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một Số 3(34)-2017 NGHIÊN CỨU TỶ LỆ PHỐI TRỘN RƠM RẠ, BÃ MÍA ĐỂ SẢN XUẤT GIÁ THỂ VÀ SỬ DỤNG GIÁ THỂ ĐỂ TRỒNG RAU Võ Hoàng Anh Thy(1), Phạm Thị Mỹ Trâm(2) (1)Trường Đại học Thủ Dầu Một Ngày nhận bài 3/4/2017; Ngày gửi phản biện 17/4/2017; Chấp nhận đăng 30/6/2017 Email: tramptm@tdmu.edu.vn Tóm tắt Rơm rạ và bã mía là một trong những loại phế phẩm được thải bỏ ra ngoài môi trường rất nhiều và có thể được sử dụng để tạo giá thể trồng cây. Bên cạnh đó còn giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường trên các con đường từ đồng quê đến thành thị ở khắp Việt Nam. Nghiên cứu này tìm hiểu tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía để xem xét khả năng phân hủy của giá thể với các tỷ lệ phối trộn khác nhau. Sau thời gian 8 tuần, ở nghiệm thức có tỷ lệ rơm rạ và bã mía là 7,5 : 2,5 đạt kết quả tốt nhất với tỷ lệ C/N đạt 34,8 và hàm lượng cellulose giảm còn 22,81. Tiếp đó, chúng tôi khảo sát ảnh hưởng của giá thể đến các loại rau ăn lá, ăn củ và ăn trái. Kết quả khảo sát cho thấy ở nghiệm thức 75% rơm rạ + 25% bã mía cho kết quả tốt nhất. Sau 33 ngày thì khối lượng trung bình của cây cải thìa là 18,7g. Sau 45 ngày thì khối lượng trung bình của cây củ cải đỏ là 21,4g. Sau 78 ngày thì khối lượng trung bình của cây ớt là 2,59g. Từ khóa: giá thể, rơm rạ, bã mía, cải thìa, củ cải đỏ, cây ớt Abstract STUDY OF THE RATE OF STRAWAND BAGASSE TO PRODUCE THE SUBSTRATE AND USE THE SUBSTRATE TO GROW VEGETABLES Straw and bagasse are one of the discarded waste products that can be released into the environment and can be used to grow seedlings. It also solves the problem of environmental pollution on roads from countryside to urban areas throughout Vietnam. This study investigated the mixing ratio between straw and bagasse to determine the potential for decomposition of the substrate with different mixing ratios. After 8 weeks, the yield of straw and bagasse of 7.5: 2.5 was the best with C/N ratio of 34.8 and cellulose content decreased to 22.81. Next, we investigated the effect of substrate on leafy vegetables, edible roots and fruit. The results showed that 75% straw and 25% bagasse gave the best results. After 33 days, the average weight of fennel was 18.7g. After 45 days the average weight of red beet is 21.4g. After 78 days the average weight of peppers is 2.59g. 1. Giới thiệu Ở Việt Nam, bã mía và rơm rạ là những phế liệu đang được thải ra với số lượng lớn. Ở ngành mía đường cứ 100 tấn mía cây đưa vào sản xuất chỉ thu được 10 - 12 tấn đường còn lại là 23 - 28 tấn bã mía; 3 - 4 tấn mật rỉ; 1,5 - 3,0 tấn bùn lọc. Chỉ riêng chương trình 1 triệu tấn đường đã để lại 2,3 triệu đến 2,8 triệu tấn bã mía. Còn đối với rơm rạ thì tại Việt Nam 70% dân số làm nông nghiệp và lúa là cây trồng chính, do vậy lượng rơm rạ sau thu hoạch rất lớn, ước 71 Võ Hoàng Anh Thy... Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía... khoảng gần 46 triệu tấn/năm[5]. Theo số liệu thống kê thì năm 2010 Việt Nam có khoảng 40 triệu ha đất trồng lúa, sản lượng năm 2010 là 38 triệu tấn lúa. Theo nghiên cứu của các nhà chuyên môn thì 1 tấn thóc sẽ tạo ra 1,35 tấn rơm, điều này có nghĩa là hàng năm nước ta thải ra khoảng 51 triệu tấn rơm. Nhưng khoảng 50% được tái sử dụng để trồng nấm, lót chuồng trại. Lượng rơm rạ còn lại được nông dân xử lý bằng biện pháp đốt ngay trên đồng ruộng đã làm ô nhiễm môi trường sống và hệ sinh thái đồng ruộng, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Bã mía và rơm rạ bị thải ra trong quá trình chế biến đều là tác nhân gây ô nhiễm môi trường nặng nề nếu không được xử lý phù hợp. Để tận dụng các nguồn phế liệu này, ở nhiều nước trên thế giới, bã mía và rơm rạ đã được nghiên cứu sử dụng theo nhiều cách khác nhau [6]. Trong những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa ở Việt Nam ngày càng nhanh. Diện tích đất trồng trọt bị thu hẹp. Việc tìm kiếm các khoảng không gian ở thành phố để trồng rau sạch, hoa, cây cảnh là vấn đề nan giải. Chính vì vậy, việc trồng cây trên giá thể (trồng cây không cần đất) đã từng bước được phát triển ở Việt Nam. Với cách trồng cây truyền thống, chúng ta thường trồng cây trên môi trường đất. Có thể nói đất là môi trường chứa nước và các chất dinh dưỡng giúp cây hấp thụ, phát triển. Ngày nay, ngoài việc dùng đất để trồng cây người ta còn sử dụng một phương pháp khác để trồng, đó là trồng cây trên giá thể. Đây thực chất là một kỹ thuật trồng cây không dùng đất mà cây được trồng trực tiếp trên các giá thể hữu cơ hay giá thể trơ cứng có tưới dung dịch dinh dưỡng. Đề tài: “Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía để sản xuất ra giá thể và sử dụng giá thể để trồng rau” được thực hiện nhằm tìm ra những điều kiện quy trình tối ưu hơn, đơn giản hơn, dễ dàng thực hiện tại nhà, tạo ra những loại rau sạch với giá thành thấp góp phần phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. 2. Phương pháp nghiên cứu 2.1. Quy trình nghiên cứu Rơm rạ khô Bã mía khô Phối trộn Tạo độ ẩm Rơm ra (75%) + Bã mía (25%) Rơm ra (50%) + Bã mía (50%) Rơm ra (25%) + Bã mía (75%) Bổ sung dinh dưỡng Ủ ( 8 Tuần ) Kiểm tra, đảo trộn Chế phẩm vi sinh vật Bima, bổ sung nước Thu được giá thể Hình 1: Sơ đồ thí nghiệm 72 Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một Số 3(34)-2017 2.2. Thuyết minh qui trình Tạo giá thể: Rơm rạ và bã mía đem phơi cho khô, sau đó cắt thành những khúc nhỏ khoảng 5 cm. Trộn đều rơm rạ và bã mía theo những tỷ lệ đã chọn. Được tiến hành trên 3 công thức khác nhau. Các chỉ tiêu theo dõi: nhiệt độ, độ ẩm, pH, hàm lượng cellulose và tỷ lệ C/N. Thêm nước để tạo độ ẩm đống ủ và tưới đều đều vào đống ủ cho đến khi đạt tới độ ẩm 70-80%. Dùng urê để đưa tỷ lệ C: N nguyên liệu về 3:1; lân 3kg; vôi 0,42kg để bổ sung dinh dưỡng. Trải rơm rạ và bã mía khô đã phối trộn thành lớp cao chừng 20-25 cm. Sau đó pha chế phẩm enzyme với nước thành dung dịch rồi tưới đều lên lớp rơm rạ và bã mía. Sau đó trải thêm 1 lớp tương tự và tiếp tục tưới dung dịch enzyme đã pha sẵn cứ như vậy cho đến hết 60kg rơm rạ và bã mía. Sau khi tưới dung dịch xong đậy kín bạt lại cho các vi sinh vật có ích phát triển, phân huỷ hết sinh khối rơm rạ và bã mía. Thườngxuyên đảo trộn và bổ sung nước nước với chu kỳđảo 7 ngày/lần trong 8 tuần. Thí nghiệm 1: Khảo sát ảnh hưởng của tỷ lệ phối trộn nguyên liệu đến quá trình ủ tạo giá thể Bảng 1: Tỷ lệ phối trộn giữa rơm rạ và bã mía Công thức (CT) CT1 CT2 CT3 Nền giá thể Bã mía (25%) + Rơm rạ (75%) Bã mía (50%) + Rơm rạ (50%) Bã mía (75%) + Rơm rạ (25%) Với các chỉ tiêu theo dõi: nhiệt độ, độ ẩm, pH, hàm lượng cellulose và tỷ lệ C/N. Thí nghiệm được theo dõi trong 8 tuần. Mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần. Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của thành phần và tỷ lệ giá thể đến rau trồng Công thức (CT) ĐC CT1 CT2 CT3 Bảng 2: Các công thức phối trộn giá thể Tỷ lệ phối trộn Đất sạch (70%) + phân bò ủ hoai (30%) Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía: 25% - rơm rạ 75%) đã xử lý Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía: 50% - rơm rạ: 50%) đã xử lý Phân bò ủ hoai (30%) + 70% (bã mía 75% - rơm rạ 25%) đã xử lý Với các chỉ tiêu theo dõi thời gian nảy mầm, tỷ lệ nảy mầm, tỷ trọng trung bình của các loại rau. 3. Kết quả và thảo luận 3.1. Khảo sát ảnh hưởng của tỷ lệ phối trộn nguyên liệu đến quá trình ủ tạo giá thể Nhiệt độ Bảng 3: Kết quả đo nhiệt độ (0C) trong 8 tuần. Tuần CT1 40,0±1,00 CT2 38,3±1,04 CT3 39,0±0,87 35,2±0,58 35,3±1,04 37,0±0,50 35,0±0,50 34,0±0,50 34,2±1,04 32,3±1,04 32,3±0,76 31,2±1,26 32,0±0,87 31,7±1,04 31,0±1,32 33,8±0,58 31,7±0,76 34,0±0,50 31,2±0,76 31,5±0,87 30,5±0,50 31,1±0,30 31,5±0,50 31,2±1,30 Qua kết quả theo dõi ở bảng 3 cho thấy sau 8 tuần ủ nhiệt độ giữa 3 NT không có sự chênh lệch đáng kể. CT1 nhiệt độ giao động trong khoảng từ 31,10C đến 40,00C; nhiệt độ đạt 73 Võ Hoàng Anh Thy... Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía... cao nhất ở tuần đầu tiên sau đó giảm dần gần bằng với nhiệt độ môi trường; nhiệt độ trung bình của CT1 là 33,80C. CT2 có nhiệt độ giao động trong khoảng từ 31,50C đến 38,30C; nhiệt độ trung bình của CT2 là 33,30C. CT3 có nhiệt độ giao động trong khoảng từ 30,50C đến 39,00C; nhiệt độ trung bình của CT3 là 33,50C. Trong tuần đầu tiên do trong quá trình ủ, các nghiệm thức đều bổ sung men vi sinh nên quá trình phân hủy sinh học diễn ra mạnh dẫn đến nhiệt độ tăng cao. Sau đó nhiệt độ hạ thấp dần gần bằng nhiệt độ môi trường. Độ ẩm Bảng 4: Kết quả đo độ ẩm (%) trong 8 tuần Tuần CT1 69,7±0,56 CT2 59,7±1,31 CT3 50,7±0,56 65,2±0,46 53,4±1,06 50,7±0,46 73,0±0,35 67,8±0,46 73,3±0,56 73,9±0,26 76,8±0,89 72,4±0,56 76,3±0,82 80,5±1,25 76,9±0,35 83,2±0,56 80,6±1,14 77,8±0,26 83,6±1,14 81,9±0,53 79,9±0,35 85,2±0,66 80,5±1,06 79,8±0,44 Trong thí nghiệm này cả 3 CT đều là rơm rạ và bã mía nên độ ẩm luôn đạt ở mức trên 50%. Giữa 3 CT không có sự chênh lệch đáng kể. CT1 có tới 75% rơm rạ nên hấp thụ nước nhiều hơn vì vậy mà có độ ẩm cao nhất, độ ẩm duy trì ở mức từ 65,2% đến 85,2%, độ ẩm trung bình của CT1 là 76,26%. CT2 có độ ẩm nằm trong khoảng từ 53,4% đến 81,9%; độ ẩm trung bình là 72,65%. CT3 có độ ẩm thấp nhất nằm trong khoảng từ 50,7% đến 79,9%; độ ẩm trung bình là 70,19%. Độ ẩm thấp ở tuần đầu tiên là do 3 công thức đều là rơm rạ và bã mía khô nên lượng nước không nhiều. Sau đó mỗi tuần đều bổ sung nước nên đã tăng dần ở các tuần tiếp theo. Sau 8 tuần ủ độ ẩm của CT1 là 85,2%, CT2 là 80,5%, CT3 là 79,8%. pH pH môi trường ảnh hưởng khá lớn đến quá trình sinh trưởng và phát triển của sinh vật sống trong môi trường lỏng, rắn vì mỗi sinh vật thích nghi với một khoảng pH nhất định. Chính vì vậy, chúng tôi tiến hành ghi nhận thông số pH qua các tuần khảo sát cũng như quan sát sự sinh trưởng của trùn ở các nghiệm thức. Bảng 5: Kết quả đo pH trong 8 tuần. Tuần CT1 6,8±0,26 CT2 6,2±0,17 CT3 6,6±0,26 7,2±0,26 6,5±0,15 6,7±0,20 7,8±0,17 7,3±0,26 7,6±0,30 8,7±0,10 8,0±0,26 7,7±0,20 8,4±0,17 8,1±0,20 8,1±0,10 7,8±0,10 7,3±0,20 7,2±0,26 7,1±0,10 7,0±0,26 7,3±0,20 7,5±0,26 7,2±0,20 7,2±0,36 Qua kết quả phân tích ở bảng5, giá trị pH giao động trongkhoảng 6,2–8,7. Trong đó CT1 pH giao động từ 6,8 đến 8,7; CT2 pH giao động trong khoảng 6,2 đến 8,1; CT3 pH giao động từ 6,6 đến 8,1. Tuần thứ 5 giá trị pH của 3 CT có hiện tượng giảm chứng tỏ giai đoạn này các vi sinh vật, nấm tiêu thụ các hợp chất hữu cơ và thải ra các axit hữu cơ dẫn đến pH giảm thấp. Các CT tuy có 74 Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một Số 3(34)-2017 sự biến thiên của pH nhưng giá trị pH vẫn nằm trong tiêu chuẩn quy định. Giá trị pH của các CT đều nằm trong khoảng 6,2 – 8,7 là tối ưu cho các vi sinh vật trong quá trình ủ [3]. Nhìn vào bảng và biểu đồ ta thấy giá trị pH của cả 3 CT đều thấp trong tuần đầu tiên, điều này chứng tỏ trong thời gian này vi sinh vật, nấm tiêu thụ các hợp chất hữu cơ và thải ra các axit hữu cơ. Trong giai đoạn đầu của quá trình ủ các axit này tích tụ và làm giảm độ pH kìm hãm sự phát triển của vi sinh vật, kìm hãm sự phân hủy lignin và cenllulose. pH bắt đầu tăng lên lại từ tuần thứ 3 và tuần thứ 4 trong thời gian này vi sinh vật tham gia vào quá trinh phân hủy các axit hữu cơ. Nhìn vào biểu đồ ta thấy CT2 có pH ổn định nhất so với 2 CT còn lại. CT1 có pH biến thiên nhiều nhất. Tỷ lệ C/N và hàm lượng cellulose sau khi ủ. Bảng 6: Kết quả tỷ lệ C/N và cellulose trong tuần 8 Tuần Nitơ Cacbon CT1 0,23 8,0 CT2 0,20 9,0 CT3 0,20 9,3 Tỷ lệ C/N 34,8 45,0 46,5 Hàm lượng cellulose 22,81 23,25 27,21 Tỷ lệ C/N của giá thể là một chỉ số đánh giá tốc độ phân hủy chất hữu cơ khi đem bón cho cây. Qua kết quả phân tích thu được từ bảng trên, cho thấy CT1 có tỷ lệ C/N tốt nhất trong 3 CT là 34,8%. Các CT còn lại thì có tỷ lệ C/N cao hơn là 45,0% và 46,5% vì do bã mía rất khó phân hủy và thời gian ủ chỉ trong 8 tuần nên tỷ lệ C/N còn cao. Kết quả này cũng tương tự kết quả nghiên cứu của Nguyễn Thái Huy và cộng sự về việc nghiên cứu sản xuất giá thể trồng rau, hoa, cây cảnh từ vỏ cà phê và bã mía. Theo các tác giả, sau 2 tháng, công thức chứa 100% bã mía có hàm lượng C/N là 38,08. Và phải ủ sau 3 tháng thì hàm lượng C/N mới giảm xuống còn 19,02[4]. Còn đối với chỉ tiêu cellulose, sau 8 tuần ủ, hàm lượng cellulose của cả 3 CT đều giảm so với hàm lượng cellulose của rơm rạ và bã mía ban đầu. Cụ thể CT1 có hàm lượng cellulose là 22,81%, CT2 giảm còn 23,25%, CT3 giảm còn 27,21%. Cả 3 CT đều sử dụng chế phẩm Bima nên cho kết quả phân giải khá tốt. Chứng tỏ những chủng vi sinh vật có trong chế phẩm Bima có khả năng phân hủy cellulose tốt, phù hợp để ủ những loại nguyên liệu có hàm lượng cellulose cao như rơm rạ, lục bình, cỏ thải… 3.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của thành phần và tỷ lệ giá thể đến rau trồng Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của các loại giá thể đến rau cải thìa Sau 33 ngày khảo sát, chúng tôi ghi nhận được một số chỉ tiêu về cây cải thìa trên các nền giá thể khác nhau (bảng 7). Bảng 7: Kết quả đo các chỉ tiêu trên cải thìa sau 33 ngày Công thức ĐC CT1 CT2 CT3 Thời gian nảy mầm (ngày) 3 2 3 3 Các chỉ tiêu Tỷ lệ nảy mầm (%) 90% 100% 80% 80% Trọng lượng Tb (g/cây) 13,7±0,64 18,7±1,10 12,3±0,59 10,9±0,90 So với ĐC (trồng trên đất) thì CT1có thời gian nảy mầm sớm nhất là 2 ngày, còn CT2 và CT3 có thời gian nảy mầm cùng với thời gian của công thức đối chứng là 3 ngày. CT1 cho tỷ lệ nảy mầm 100%, trong khi đó công thức ĐC là 90%, CT2 có tỷ lệ nảy mầm là 80%, CT3 có tỷ lệ này mầm là 80%. Do CT1 có rơm chiếm 75% nên độ tơi xốp rất cao dễ dàng hấp thụ nguồn 75 Võ Hoàng Anh Thy... Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn rơm rạ, bã mía... nước cũng như chất dinh dưỡng và tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển. Sau 33 ngày khảo sát thì rau cải thìa trồng trên CT1 cho kết quả trội hơn so với 3 CT còn lại. Cụ thể là rau cải thìa trồng trên CT1 có khối lượng trung bình là 18,7g cao hơn CTĐC (13,7g). Còn ở CT2 có khối lượng trung bình là 12,3g. Cải ở CT3 có khối lượng trung bình là 10,9g thấp nhất trong 4 công thức vì bã mía trong CT3 chiếm 75% nên làm cho giá thể còn thô cứng nghèo chất dinh dưỡng, khả năng hấp thụ nước ít. Hình 2: Cải thìa ở CTĐC và CT1 sau 33 ngày Hình 3: Cải thìa ở CT2 và CT3 sau 33 ngày

Tài liệu liên quan