Giải pháp năng lượng cho bếp ăn và chống rét cho trâu bò vùng núi tỉnh Lạng Sơn

Đăng ngày 9/16/2019 2:24:44 PM | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 4 | Page: 3 | FileSize: 0.43 M | File type: PDF
Giải pháp năng lượng cho bếp ăn và chống rét cho trâu bò vùng núi tỉnh Lạng Sơn. Hiện trạng trâu bò tại tỉnh miền núi chết vì rét hàng năm ngày càng tăng, đặc biệt tại các tỉnh Đông Bắc. Bên cạnh đó, không gian bếp cũng chưa được quan tâm sâu sắc. Do đó, việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn kết hợp với biện pháp chống rét cho trâu bò cho các tỉnh miền núi ngày càng trở nên quan trọng hơn.
Giải pháp năng lượng cho bếp ăn chống rét
cho trâu vùng núi tỉnh Lạng Sơn
Energy solution for kitchen and opposing cold for cattle in mountainous areas of Lang Son
Minh Tuấn, Phạm Thị Nhật Minh, Quỳnh Phương,
Nguyễn Trung Hiếu, Đường Minh Quang, Ngô Thám
Tóm tắt
Trong những năm gần đây, việc nghiên
cứu về đời sống sinh hoạt, sản xuất cho
đồng bào các tỉnh miền núi ngày càng
được quan tâm. Tuy nhiên, những vấn đề
thiết yếu về nhà ở, chuồng trại gắn với
nơi còn rất hạn chế. Hiện trạng trâu
tại tỉnh miền núi chết rét hàng năm
ngày càng tăng, đặc biệt tại các tỉnh
Đông Bắc. Bên cạnh đó, không gian bếp
cũng chưa được quan tâm sâu sắc. Do đó,
việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn
kết hợp với biện pháp chống rét cho trâu
cho các tỉnh miền núi ngày càng trở
nên quan trọng hơn.
Từ khóa: tỉnh miền núi, năng lượng, trâu bò,
bếp ăn
1.Đặt vấn đề
Những vấn đề thiết yếu về nhà ở và chuồng trại chăn nuôi của đồng bào các tỉnh
miền núi ngày càng được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học,
nhất là trong những năm gần đây.
Thực trạng trâu bò chết rét ở các tỉnh trung du và miền núi ngày càng gia tăng,
đặc biệt là các tỉnh vùng núi Đông Bắc. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu thức ăn thô
xanh, dịch bệnh và nhất là do thời tiết khắc nghiệt, rét đậm rét hại kéo dài mà người
dân lại chủ quan việc chăm sóc.
Bếp ăn của các gia đình ở các tỉnh miền núi hiện nay thường sử dụng than, củi,…
khá đơn sơ và nguy hiểm. Bếp hở lửa truyền thống không chỉ gây hại cho người dân
sử dụng mà còn góp phần gây ra sự ô nhiễm không khí trong không gian nhỏ nói riêng
và môi trường nói chung. Đã có những hộ gia đình gặp nguy hiểm về người và của do
sự bất cẩn khi sử dụng bếp hở lửa truyền thống.
Do đó, việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn kết hợp với biện pháp chống rét
cho trâu bò cho các tỉnh miền núi nói chung và tỉnh Lạng Sơn nói riêng là một yêu cầu
cấp bách trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống
cho nhân dân.
2. Thực trạng về sử dụng năng lượng cho bếp ăn
Abstract
In recent years, researches on mountainous
provinces’ issues have been increasingly
concerned. Nevertheless, essential problems
of housing and breeding facilities are very
limited. Status of dead cattle in mountainous
provinces due to cold are increasing annually,
especially in North East provinces. Besides,
kitchen spaces have not been paid much
Ở vùng núi tỉnh Lạng Sơn, bếp ăn của hộ gia đình thường được đặt sát với
chuồng trâu bò nhằm tận dụng nguồn nhiệt sưởi ấm cho gia súc. Tuy nhiên, làm như
vậy khiến khu vực sinh hoạt chính thường khá bẩn và hôi, ảnh hưởng tới bếp ăn của
gia đình, nơi mà họ nấu nướng hàng ngày.
Bếp ăn của các gia đình đôi khi còn được sử dụng như là một nơi để ngủ trong
những ngày lạnh giá. Người dân trải chiếu và ngủ trong bếp ăn để tránh rét.
Sử dụng năng lượng còn hạn chế do phụ thuộc vào các loại vật liệu tự nhiên như
củi để sưởi ấm và nấu ăn. Do vậy, hiệu quả sử dụng không cao, lại không an toàn, có
thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng nếu không may xảy ra tai nạn.
attention. Consequently, studies of kitchen
3. Thực trạng về chống rét cho trâu
energy combined with anti-cold solutions for
cattle in mountainous provinces are becoming
more and more important.
Vào mùa đông, trời lạnh giá, sương muối, thức ăn khan hiếm đã làm ảnh hưởng
xấu đến sức khỏe trâu bò, hơn nữa, một trong những nguyên nhân gây chết là do
dịch bệnh xảy ra vào đúng mùa đông lạnh, nhiều khi trâu bò vừa bị rét vừa không đủ
Key words: mountainous province, energy,
nguồn thức ăn dẫn đến tình trạng trên.
cattle, kitchen
Người dân Lạng Sơn cũng có tập quán là thả rông trâu, bò ở các đỉnh núi, hàng
tháng mới lên ngó qua. Trâu bò không được nuôi nhốt, thả rông, khi nhiệt độ xuống
thấp, trên đỉnh núi xuất hiện băng tuyết, khả năng trâu bò bệnh, chết hàng loạt là rất
cao.
Người dân vùng núi thiếu kinh nghiệm chăn nuôi và chủ quan không để ý tới sức
khỏe của trâu bò. Khi xảy ra hiện tượng trâu, bò chết hàng loạt do giá rét thì người
ĐT: 0964141297
Email: hatuan15k2@gmail.com
dân không kịp trở tay mới cuống cuồng lo tìm cách khắc phục.
Nhưng việc khắc phục cũng không được triệt để, do vật liệu giữ ấm không đủ,
chuồng trại chăn nuôi còn thô sơ. Các chuồng trại nuôi nhốt trâu, bò trên vùng núi tỉnh
Lạng Sơn thường làm từ những thanh gỗ đơn giản, khi mùa rét đến thì chỉ được che
chắn thêm bằng các tấm bạt, không đủ sức hạn chế giá buốt cho trâu, bò.
Ngày nhận bài: 20/6/2018
Ngày sửa bài: 27/6/2018
Ngày duyệt đăng: 29/6/2018
Đa số các biện pháp chống rét cho gia súc ở vùng núi Lạng Sơn đều đang ở mức
đơn giản và thủ công, sử dụng những cách thông thường như: che chắn thêm chuồng
trại bằng vải bạt đơn giản, đốt rơm rạ lấy hơi ấm. Hầu hết các hộ dân gia cố chuồng
trại bằng phên tre, vải nilon và đốt lửa sưởi cho trâu khi có băng tuyết. Việc nấu cháo,
cám nóng cho trâu bò ăn để tăng sức đề kháng hầu như không thực hiện vì nhiều hộ
S¬ 31 - 2018
71
KHOA H“C & C«NG NGHª
Hình 1. Giải pháp tổng thể biến đổi năng lượng thông qua biogas
Hình 2. Mặt cắt nhà với đường dẫn khí
Hình 3. hình chuồng trại
vẫn còn thiếu ăn… Trong những ngày giá rét chỉ biết đi xin
4.2. Giải pháp sử dụng năng lượng biogas.
thêm bạt ni lon quây vào chuồng trại chống rét thêm. Nửa
đêm và rạng sáng thì người dân ra chuồng đốt cho gia súc ít
lửa sưởi ấm. Do ruộng ít nên không tích trữ đủ rơm rạ, ngày
nào cũng phải lên đỉnh núi cắt thêm cỏ về cho trâu bò ăn.
Đầu vào: Chất thải gia súc, tận dụng triệt để để làm
nguyên liệu, vừa tiết kiệm năng lượng vừa giảm thiểu ô
nhiễm môi trường, dịch bệnh
Trong quá trình xử lí Biogas: Các kỵ khí vi khuẩn có hại
4. Giải pháp sử dụng năng lượng
cho con người được loại trừ
4.1. Nguyên tắc.
- Vẫn đảm bảo được công năng sử dụng của chuồng trại
và bếp ăn.
- Đảm bảo tính thẩm mỹ cho kiến trúc.
- Đảm bảo sự đơn giản và tính thích dụng trong quá trình
sử dụng.
- Đảm bảo tính kinh tế và hiệu quả.
- Đáp ứng bảo vệ môi trường.
Đầu ra: Sản phẩm đầu ra là những năng lượng sạch sử
dụng cho sưởi ấm và sinh hoạt. Chất cặn bã sau quá trình
lên men dùng để bón cho cây trồng sẽ hạn chế được việc sử
dụng phân bón hóa học, tạo điều kiện thuận lợi trong việc cải
tạo đất, tăng diện tích cây xanh, lương thực, hướng đến phủ
xanh đất trống, đồi trọc.
Lợi ích:
- Giảm thiểu ô nhiễm
- Tiết kiệm năng lượng
72
T„P CHŠ KHOA H“C KI¦N TR”C - XŸY D¼NG
- Tiết kiệm chi phí
Lớp thứ hai được làm từ vỏ bao nilon thường, do đặc tính
- Nguyên liệu dễ kiếm
Nguyên lí hoạt động tạo nên một hầm Biogas : Nguyên
liệu được nạp vào bể phân giải qua cửa nạp nguyên liệu vào
cho đến khi ngập mép dưới của cửa, cửa nạp nguyên liệu và
cửa xả khoảng 60cm. Lúc này áp suất khí trong bể phân giải
kín khít và không thấm nước, lớp này bổ sung những nhược
điểm của lớp ngoài. Nhiệm vụ chính của lớp này là cản gió,
cách nhiệt và ngăn ẩm xâm nhập vào chuồng nuôi.
Lớp trong cùng có cấu tạo và chức năng tương tự như
lớp ở ngoài, chủ yếu là để bảo vệ và giữ bền cho lớp thứ hai.
bằng 0. Khí sinh ra được tích tụ trong ngăn chứa khi sinh ra
Khí ấm sẽ được đẩy từ hệ thống bơm, truyền qua các
áp suất đẩy dịch phân giải dâng lên theo bề mặt dịch phân
ống dẫn tre chạy dọc theo bờ tường đất, làm ấm trâu bò bên
giải cửa nạp nguyên liệu/cửa xả và ngăn chứa khí tạo nên áp
trong chuồng trại.
suất trong bể đẩy khí sinh ra vào ống thu khí và đường ống
dẫn khí đến nơi sử dụng. Khí được sử dụng để đun nấu, thắp
sáng, bình tắm nóng lạnh tự động, máy phát điện,...
Quy trình sản xuất Biogas:
- Giai đoạn chuẩn bị nguyên liệu: Chọn lọc và xử lí
nguyên liệu với yêu cầu sau: giàu xenluloza, ít ligin, NH4 ban
đầu khoảng 2000mg/l, tỉ lệ Cacbon/Nitơ hợp lí.
- Giai đoạn lên men: lên men theo mẻ, liên tục hoặc bán
liên tục
5. Kết luận
Lạng Sơn là tỉnh vùng núi Đông Bắc của Việt Nam, chịu
ảnh hưởng bởi thời tiết lạnh giá mùa đông khá dài trong năm.
Dân cư sinh sống ở khu vực miền núi của tỉnh lạng Sơn lại
chủ yếu thuộc các dân tộc ít người như Tày, Dao, Nùng,…
cuộc sống của đồng bào chủ yếu dựa vào sản xuất nông
nghiệp và chăn nuôi. Việc cung cấp năng lượng cho bếp ăn
và sưởi ấm cho trâu bò còn chưa được quan tâm đầy đủ,
vì vậy mà còn có nhiều bất cập cho người dân, đặc biệt là
- Giai đoạn sau lên men: thu và làm sạch khí đưa ra sử
dụng.
4.3. Giải pháp tổng thể (Hình 1)
4.4. Giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn sưởi ấm
con người.
Sử dụng biogas cung cấp khí ga trực tiếp tới bếp ăn,
đồng thời dẫn đường ống khác qua hệ thống bơm khí chuyển
thành hơi ấm để sưởi ấm cho con người.
4.5. Giải pháp sử dụng năng lượng sưởi ấm chống rét cho
trâu
Chuồng trại trâu bò sử dụng chủ yếu bằng vật liệu địa
phương, có thể tái sử dụng.
mùa đông là mùa trâu bò gia súc bị chết rét hàng loạt. Do
đó nghiên cứu giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn và
sưởi ấm cho chuồng trại trâu bò là vô cùng cấp bách và có
tính thời sự cao.
Trên cơ sở khảo sát hiện trạng, thu thập thông tin trên
sách báo, tạp chí, học hỏi kinh nghiệm trong nước và ngoài
nước, kiến nghị đề xuất giải pháp sử dụng năng lượng cho
bếp ăn và sưởi ấm cho chuồng trại trâu bò bao gồm:
- Giải pháp chống rét cho chuồng trại trâu bò
- Giải pháp khai thác và sử dụng vật liệu địa phương
- Giải pháp tổ chức chuồng trại trâu bò
- Giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn
Phần tường đất của chuồng được xây dựng theo kiểu
truyền thống của nhà trình tường mang trong mình nét đẹp
truyền thống của kiến trúc đồng bào miền núi phía Bắc, đặc
biệt là tỉnh Lạng Sơn, một trong những nơi được coi là vương
quốc của nhà tường trình.
Tường đất bao che bên ngoài cùng những tấm chắn gió
Nghiên cứu đưa ra giải pháp hợp lý trong điều kiện có
thể để chống rét cho trâu bò và sử dụng công nghệ vào bếp
ăn và cũng từ đó có thể ứng dụng rộng rãi cho vùng núi phía
Bắc nói chung chứ không chỉ riêng cho một khu vực tỉnh
Lạng Sơn, và nhất là phù hợp với điều kiện kinh tế của đồng
bào dân tộc miền núi./.
làm từ vỏ bao tải mang lại cho công trình vẻ vững chãi và
vuông vắn.
Nền chuồng được “cứng hóa” cùng hệ thống rãnh thoát
chất thải thông minh và biogas giúp cho nền chuồng dễ dàng
được vệ sinh, loại bỏ triệt để chất bẩn và mùi.
T¿i lièu tham khÀo
1. Nguyễn Thanh Bình (2016) - Yêu cầu kỹ thuật xây dựng
chuồng nuôi trâu bò.
2. Chu Phú nhóm tác giả (2013) - Nghiên cứu khả
Chuồng sử dụng mái dốc, cao từ 2,5 đến 4,5m nhằm lưu
thông không khí, tránh ẩm ướt, thoát nước mưa vào mùa hè
hoặc tuyết rơi vào mùa đông. Hệ thống mái được làm từ tre
nứa địa phương và lợp lá cọ. Thức ăn để ở phía trước, trâu
bò theo tập tính sẽ quay về hướng thức ăn, phía cuối chuồng
chính là nơi để ống thoát nước tiểu của trâu bò.
năng phân hủy chất thải hữu tạo khí sinh học của bể
biogas mới cải tiến kết hợp bổ sung chế phẩm vi sinh tại
làng nghề sản xuất bún Thanh Lương - Tây.
3. Ngô Thám (2003) - hình giải pháp quy hoạch vùng
sinh thái Đông Bắc Việt Nam- Đề tài nhánh của đề tài độc
lập cấp nhà nước: hình giải pháp quy hoạch kiến
trúc các vùng sinh thái Việt Nam.
Vách ngăn ba lớp sử dụng vât liệu từ những tấm bao tải
tái chế, đảm bảo các đặc tính: bền, cách nhiệt, ngăn ẩm và
4. Nguyễn Thành Thuận (2011) - Nghiên cứu cải tiến công
nghệ đốt khí biogas trong các dầu truyền nhiệt.
đặc biệt là dễ thực hiện, giúp người dân vùng núi tỉnh Lạng
Sơn có thêm sự lựa chọn trong việc chắn gió tránh rét cho
5. Trần Khắc Tuyến nhóm tác giả (2015) - Các nguồn
năng lượng khác: Về nghiên cứu phát triển công nghệ khí
trâu bò. Những tấm vách ngăn này được liên kết với tường
sinh học quy nhỏ.
đất bên ngoài chuồng bằng kết cấu trượt, nhờ đó có thể để
chuồng ở chế độ thoáng hay kín một cách nhanh chóng,
không tốn công như việc che phủ bằng vải bạt, vừa mất thời
gian lại không có hiệu quả tối ưu do dễ tồn tại khoảng hở.
Lớp ngoài cùng được làm từ bao tải dứa, là loại vật liệu
rất bền với thời tiết. Nhiệm vụ chính của lớp này là chịu các
tác động trực tiếp của thời tiết như mưa, nắng, giúp bảo vệ
các lớp vật liệu bên trong.
S¬ 31 - 2018
73
HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  
4 lần xem

Giải pháp năng lượng cho bếp ăn và chống rét cho trâu bò vùng núi tỉnh Lạng Sơn. Hiện trạng trâu bò tại tỉnh miền núi chết vì rét hàng năm ngày càng tăng, đặc biệt tại các tỉnh Đông Bắc. Bên cạnh đó, không gian bếp cũng chưa được quan tâm sâu sắc. Do đó, việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn kết hợp với biện pháp chống rét cho trâu bò cho các tỉnh miền núi ngày càng trở nên quan trọng hơn..

Nội dung

Giải pháp năng lượng cho bếp ăn và chống rét cho trâu bò vùng núi tỉnh Lạng Sơn Energy solution for kitchen and opposing cold for cattle in mountainous areas of Lang Son Hà Minh Tuấn, Phạm Thị Nhật Minh, Lê Quỳnh Phương, Nguyễn Trung Hiếu, Đường Minh Quang, Ngô Thám Tóm tắt Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu về đời sống sinh hoạt, sản xuất cho đồng bào các tỉnh miền núi ngày càng được quan tâm. Tuy nhiên, những vấn đề thiết yếu về nhà ở, chuồng trại gắn với nơi ở còn rất hạn chế. Hiện trạng trâu bò tại tỉnh miền núi chết vì rét hàng năm ngày càng tăng, đặc biệt tại các tỉnh Đông Bắc. Bên cạnh đó, không gian bếp cũng chưa được quan tâm sâu sắc. Do đó, việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn kết hợp với biện pháp chống rét cho trâu bò cho các tỉnh miền núi ngày càng trở nên quan trọng hơn. Từ khóa: tỉnh miền núi, năng lượng, trâu bò, bếp ăn Abstract In recent years, researches on mountainous provinces’ issues have been increasingly concerned. Nevertheless, essential problems of housing and breeding facilities are very limited. Status of dead cattle in mountainous provinces due to cold are increasing annually, especially in North East provinces. Besides, kitchen spaces have not been paid much attention. Consequently, studies of kitchen energy combined with anti-cold solutions for cattle in mountainous provinces are becoming more and more important. Key words: mountainous province, energy, cattle, kitchen ĐT: 0964141297 Email: hatuan15k2@gmail.com Ngày nhận bài: 20/6/2018 Ngày sửa bài: 27/6/2018 Ngày duyệt đăng: 29/6/2018 1.Đặt vấn đề Những vấn đề thiết yếu về nhà ở và chuồng trại chăn nuôi của đồng bào các tỉnh miền núi ngày càng được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học, nhất là trong những năm gần đây. Thực trạng trâu bò chết rét ở các tỉnh trung du và miền núi ngày càng gia tăng, đặc biệt là các tỉnh vùng núi Đông Bắc. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu thức ăn thô xanh, dịch bệnh và nhất là do thời tiết khắc nghiệt, rét đậm rét hại kéo dài mà người dân lại chủ quan việc chăm sóc. Bếp ăn của các gia đình ở các tỉnh miền núi hiện nay thường sử dụng than, củi,… khá đơn sơ và nguy hiểm. Bếp hở lửa truyền thống không chỉ gây hại cho người dân sử dụng mà còn góp phần gây ra sự ô nhiễm không khí trong không gian nhỏ nói riêng và môi trường nói chung. Đã có những hộ gia đình gặp nguy hiểm về người và của do sự bất cẩn khi sử dụng bếp hở lửa truyền thống. Do đó, việc nghiên cứu về năng lượng bếp ăn kết hợp với biện pháp chống rét cho trâu bò cho các tỉnh miền núi nói chung và tỉnh Lạng Sơn nói riêng là một yêu cầu cấp bách trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân. 2. Thực trạng về sử dụng năng lượng cho bếp ăn Ở vùng núi tỉnh Lạng Sơn, bếp ăn của hộ gia đình thường được đặt sát với chuồng trâu bò nhằm tận dụng nguồn nhiệt sưởi ấm cho gia súc. Tuy nhiên, làm như vậy khiến khu vực sinh hoạt chính thường khá bẩn và hôi, ảnh hưởng tới bếp ăn của gia đình, nơi mà họ nấu nướng hàng ngày. Bếp ăn của các gia đình đôi khi còn được sử dụng như là một nơi để ngủ trong những ngày lạnh giá. Người dân trải chiếu và ngủ trong bếp ăn để tránh rét. Sử dụng năng lượng còn hạn chế do phụ thuộc vào các loại vật liệu tự nhiên như củi để sưởi ấm và nấu ăn. Do vậy, hiệu quả sử dụng không cao, lại không an toàn, có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng nếu không may xảy ra tai nạn. 3. Thực trạng về chống rét cho trâu bò Vào mùa đông, trời lạnh giá, sương muối, thức ăn khan hiếm đã làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe trâu bò, hơn nữa, một trong những nguyên nhân gây chết là do dịch bệnh xảy ra vào đúng mùa đông lạnh, nhiều khi trâu bò vừa bị rét vừa không đủ nguồn thức ăn dẫn đến tình trạng trên. Người dân Lạng Sơn cũng có tập quán là thả rông trâu, bò ở các đỉnh núi, hàng tháng mới lên ngó qua. Trâu bò không được nuôi nhốt, thả rông, khi nhiệt độ xuống thấp, trên đỉnh núi xuất hiện băng tuyết, khả năng trâu bò bệnh, chết hàng loạt là rất cao. Người dân vùng núi thiếu kinh nghiệm chăn nuôi và chủ quan không để ý tới sức khỏe của trâu bò. Khi xảy ra hiện tượng trâu, bò chết hàng loạt do giá rét thì người dân không kịp trở tay mới cuống cuồng lo tìm cách khắc phục. Nhưng việc khắc phục cũng không được triệt để, do vật liệu giữ ấm không đủ, chuồng trại chăn nuôi còn thô sơ. Các chuồng trại nuôi nhốt trâu, bò trên vùng núi tỉnh Lạng Sơn thường làm từ những thanh gỗ đơn giản, khi mùa rét đến thì chỉ được che chắn thêm bằng các tấm bạt, không đủ sức hạn chế giá buốt cho trâu, bò. Đa số các biện pháp chống rét cho gia súc ở vùng núi Lạng Sơn đều đang ở mức đơn giản và thủ công, sử dụng những cách thông thường như: che chắn thêm chuồng trại bằng vải bạt đơn giản, đốt rơm rạ lấy hơi ấm. Hầu hết các hộ dân gia cố chuồng trại bằng phên tre, vải nilon và đốt lửa sưởi cho trâu khi có băng tuyết. Việc nấu cháo, cám nóng cho trâu bò ăn để tăng sức đề kháng hầu như không thực hiện vì nhiều hộ S¬ 31 - 2018 71 KHOA H“C & C«NG NGHª Hình 1. Giải pháp tổng thể biến đổi năng lượng thông qua biogas Hình 2. Mặt cắt nhà với đường dẫn khí vẫn còn thiếu ăn… Trong những ngày giá rét chỉ biết đi xin thêm bạt ni lon quây vào chuồng trại chống rét thêm. Nửa đêm và rạng sáng thì người dân ra chuồng đốt cho gia súc ít lửa sưởi ấm. Do ruộng ít nên không tích trữ đủ rơm rạ, ngày nào cũng phải lên đỉnh núi cắt thêm cỏ về cho trâu bò ăn. 4. Giải pháp sử dụng năng lượng Hình 3. Mô hình chuồng trại 4.2. Giải pháp sử dụng năng lượng biogas. Đầu vào: Chất thải gia súc, tận dụng triệt để để làm nguyên liệu, vừa tiết kiệm năng lượng vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường, dịch bệnh Trong quá trình xử lí Biogas: Các kỵ khí vi khuẩn có hại cho con người được loại trừ 4.1. Nguyên tắc. Đầu ra: Sản phẩm đầu ra là những năng lượng sạch sử dụng cho sưởi ấm và sinh hoạt. Chất cặn bã sau quá trình lên men dùng để bón cho cây trồng sẽ hạn chế được việc sử dụng phân bón hóa học, tạo điều kiện thuận lợi trong việc cải tạo đất, tăng diện tích cây xanh, lương thực, hướng đến phủ - Đảm bảo sự đơn giản và tính thích dụng trong quá trình xanh đất trống, đồi trọc. sử dụng. Lợi ích: - Đảm bảo tính kinh tế và hiệu quả. - Giảm thiểu ô nhiễm - Đáp ứng bảo vệ môi trường. - Tiết kiệm năng lượng 72 T„P CHŠ KHOA H“C KI¦N TR”C - XŸY D¼NG - Tiết kiệm chi phí - Nguyên liệu dễ kiếm Nguyên lí hoạt động tạo nên một hầm Biogas : Nguyên liệu được nạp vào bể phân giải qua cửa nạp nguyên liệu vào cho đến khi ngập mép dưới của cửa, cửa nạp nguyên liệu và cửa xả khoảng 60cm. Lúc này áp suất khí trong bể phân giải bằng 0. Khí sinh ra được tích tụ trong ngăn chứa khi sinh ra áp suất đẩy dịch phân giải dâng lên theo bề mặt dịch phân giải cửa nạp nguyên liệu/cửa xả và ngăn chứa khí tạo nên áp suất trong bể đẩy khí sinh ra vào ống thu khí và đường ống dẫn khí đến nơi sử dụng. Khí được sử dụng để đun nấu, thắp sáng, bình tắm nóng lạnh tự động, máy phát điện,... Quy trình sản xuất Biogas: - Giai đoạn chuẩn bị nguyên liệu: Chọn lọc và xử lí nguyên liệu với yêu cầu sau: giàu xenluloza, ít ligin, NH4 ban đầu khoảng 2000mg/l, tỉ lệ Cacbon/Nitơ hợp lí. - Giai đoạn lên men: lên men theo mẻ, liên tục hoặc bán liên tục - Giai đoạn sau lên men: thu và làm sạch khí đưa ra sử dụng. 4.3. Giải pháp tổng thể (Hình 1) 4.4. Giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn và sưởi ấm con người. Sử dụng biogas cung cấp khí ga trực tiếp tới bếp ăn, đồng thời dẫn đường ống khác qua hệ thống bơm khí chuyển thành hơi ấm để sưởi ấm cho con người. 4.5. Giải pháp sử dụng năng lượng sưởi ấm và chống rét cho trâu bò Chuồng trại trâu bò sử dụng chủ yếu bằng vật liệu địa phương, có thể tái sử dụng. Phần tường đất của chuồng được xây dựng theo kiểu truyền thống của nhà trình tường mang trong mình nét đẹp truyền thống của kiến trúc đồng bào miền núi phía Bắc, đặc biệt là tỉnh Lạng Sơn, một trong những nơi được coi là vương quốc của nhà tường trình. Tường đất bao che bên ngoài cùng những tấm chắn gió làm từ vỏ bao tải mang lại cho công trình vẻ vững chãi và vuông vắn. Nền chuồng được “cứng hóa” cùng hệ thống rãnh thoát chất thải thông minh và biogas giúp cho nền chuồng dễ dàng được vệ sinh, loại bỏ triệt để chất bẩn và mùi. Chuồng sử dụng mái dốc, cao từ 2,5 đến 4,5m nhằm lưu thông không khí, tránh ẩm ướt, thoát nước mưa vào mùa hè hoặc tuyết rơi vào mùa đông. Hệ thống mái được làm từ tre nứa địa phương và lợp lá cọ. Thức ăn để ở phía trước, trâu bò theo tập tính sẽ quay về hướng thức ăn, phía cuối chuồng chính là nơi để ống thoát nước tiểu của trâu bò. Vách ngăn ba lớp sử dụng vât liệu từ những tấm bao tải tái chế, đảm bảo các đặc tính: bền, cách nhiệt, ngăn ẩm và đặc biệt là dễ thực hiện, giúp người dân vùng núi tỉnh Lạng Sơn có thêm sự lựa chọn trong việc chắn gió tránh rét cho trâu bò. Những tấm vách ngăn này được liên kết với tường đất bên ngoài chuồng bằng kết cấu trượt, nhờ đó có thể để chuồng ở chế độ thoáng hay kín một cách nhanh chóng, không tốn công như việc che phủ bằng vải bạt, vừa mất thời gian lại không có hiệu quả tối ưu do dễ tồn tại khoảng hở. Lớp ngoài cùng được làm từ bao tải dứa, là loại vật liệu rất bền với thời tiết. Nhiệm vụ chính của lớp này là chịu các tác động trực tiếp của thời tiết như mưa, nắng, giúp bảo vệ các lớp vật liệu bên trong. Lớp thứ hai được làm từ vỏ bao nilon thường, do đặc tính kín khít và không thấm nước, lớp này bổ sung những nhược điểm của lớp ngoài. Nhiệm vụ chính của lớp này là cản gió, cách nhiệt và ngăn ẩm xâm nhập vào chuồng nuôi. Lớp trong cùng có cấu tạo và chức năng tương tự như lớp ở ngoài, chủ yếu là để bảo vệ và giữ bền cho lớp thứ hai. Khí ấm sẽ được đẩy từ hệ thống bơm, truyền qua các ống dẫn tre chạy dọc theo bờ tường đất, làm ấm trâu bò bên trong chuồng trại. 5. Kết luận Lạng Sơn là tỉnh vùng núi Đông Bắc của Việt Nam, chịu ảnh hưởng bởi thời tiết lạnh giá mùa đông khá dài trong năm. Dân cư sinh sống ở khu vực miền núi của tỉnh lạng Sơn lại chủ yếu thuộc các dân tộc ít người như Tày, Dao, Nùng,… cuộc sống của đồng bào chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi. Việc cung cấp năng lượng cho bếp ăn và sưởi ấm cho trâu bò còn chưa được quan tâm đầy đủ, vì vậy mà còn có nhiều bất cập cho người dân, đặc biệt là mùa đông là mùa trâu bò gia súc bị chết rét hàng loạt. Do đó nghiên cứu giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn và sưởi ấm cho chuồng trại trâu bò là vô cùng cấp bách và có tính thời sự cao. Trên cơ sở khảo sát hiện trạng, thu thập thông tin trên sách báo, tạp chí, học hỏi kinh nghiệm trong nước và ngoài nước, kiến nghị đề xuất giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn và sưởi ấm cho chuồng trại trâu bò bao gồm: - Giải pháp chống rét cho chuồng trại trâu bò - Giải pháp khai thác và sử dụng vật liệu địa phương - Giải pháp tổ chức chuồng trại trâu bò - Giải pháp sử dụng năng lượng cho bếp ăn Nghiên cứu đưa ra giải pháp hợp lý trong điều kiện có thể để chống rét cho trâu bò và sử dụng công nghệ vào bếp ăn và cũng từ đó có thể ứng dụng rộng rãi cho vùng núi phía Bắc nói chung chứ không chỉ riêng cho một khu vực tỉnh Lạng Sơn, và nhất là phù hợp với điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc miền núi./. T¿i lièu tham khÀo 1. Nguyễn Thanh Bình (2016) - Yêu cầu kỹ thuật xây dựng chuồng nuôi trâu bò. 2. Chu Bá Phú và nhóm tác giả (2013) - Nghiên cứu khả năng phân hủy chất thải hữu cơ tạo khí sinh học của bể biogas mới cải tiến kết hợp bổ sung chế phẩm vi sinh tại làng nghề sản xuất bún ở Thanh Lương - Hà Tây. 3. Ngô Thám (2003) - Mô hình và giải pháp quy hoạch vùng sinh thái Đông Bắc Việt Nam- Đề tài nhánh của đề tài độc lập cấp nhà nước: Mô hình và giải pháp quy hoạch kiến trúc các vùng sinh thái Việt Nam. 4. Nguyễn Thành Thuận (2011) - Nghiên cứu cải tiến công nghệ đốt khí biogas trong các lò dầu truyền nhiệt. 5. Trần Khắc Tuyến và nhóm tác giả (2015) - Các nguồn năng lượng khác: Về nghiên cứu phát triển công nghệ khí sinh học quy mô nhỏ. S¬ 31 - 2018 73

Tài liệu liên quan