QUY
TẮC
#3:
TỪ
CHỐI
HỘI
THĂNG
TIẾN
(HAY
TẦM
QUAN
TRỌNG
CỦA
SỰ
KIỂM
SOÁT)
Chương 8: Liều Thuốc Tiên Công Việc Ước
Trong chương này, tôi đưa ra lập luận rằng việc kiểm soát những gì bạn làm,
và cách mà bạn thực hiện điều đó, là một trong những thứ mạnh mẽ nhất mà
bạn có thể đạt được khi kiến tạo công việc mà bạn yêu thích.
SỰ QUYẾN ẨN CỦA RED FIRE
Khi Ryan Voiland tốt nghiệp đại học vào năm 2000 với tấm bằng cử nhân
Ivy League trong tay, anh đã không đi theo con đường của những bạn học
cùng lớp vào làm việc cho các ngân hàng lớn hay các văn phòng tư vấn quản
lý. Thay vì vậy, anh làm một việc hết sức bất ngờ: Anh mua đất trồng trọt.
Mảnh đất của Ryan nằm ở Granby, bang Massachusetts, một thị trấn nhỏ có
sáu ngàn dân ngay khu trung tâm, tính từ Amherst thì cũng không xa phía
nam lắm. Chất lượng đất đai tại Granby rất lai tạp - nó nằm quá xa phía đông
sông Connecticut nên không thể tiếp cận nguồn đất phù sa tốt nhất của con
sông - tuy nhiên Ryan vẫn xoay sở trồng được một loạt các loại trái cây và
rau quả khác nhau. Anh đặt tên cho nó là Nông Trại Red Fire.
Khi tôi đến thăm nông trại vào tháng 5 năm 2011, Ryan, lúc bấy giờ đang
làm việc cùng với vợ mình là Sarah, đã có 28 héc-ta đất canh tác thực phẩm
hữu cơ. Doanh thu chủ yếu của Red Fire đến từ chương trình Cộng đồng Hỗ
trợ
Nông
Nghiệp
(CSA),
tại
đây
người
mua
sẽ
trả
tiền
cho
sản
phẩm
của
nông trại ngay vào đầu mùa gieo trồng, và sau đó mỗi tuần họ đến nhận sản
phẩm của mình tại các quầy phân phối trên khắp bang. Tại thời điểm năm
2011, chương trình có khoảng 1.300 người tham dự và đã bắt đầu không cho
đăng ký thêm - nhu cầu lớn đến mức họ không thể đáp ứng nổi.
Nói một cách khác, Nông trại Red Fire là một câu chuyện thành công. Tuy
nhiên, đây không phải là điều thúc đẩy tôi đến với Granby. Tôi sắp xếp một
ngày để nói chuyện với Ryan và Sarah vì một lý do cá nhân hơn: Tôi muốn
tìm hiểu tại sao lối sống của họ lại cuốn hút đến như vậy.
Nói rõ hơn thì tôi không phải là người duy nhất bị Red Fire mê hoặc. Đây là
nông trại được rất nhiều người yêu thích. Khi Ryan và Sarah tổ chức những
sự kiện đặc biệt trong năm - ví dụ như bữa tiệc tối mừng mùa thu hoạch đầu
hè hay lễ hội bí ngô mùa thu - họ nhanh chóng bán hết hàng. Vào lần ghé
thăm cuối cùng, tôi nghe thấy một phụ nữ trung niên nói với bạn của mình
rằng, “Tôi thích Ryan và Sarah lắm”- và tôi chắc rằng cô ấy chưa bao giờ
thực
sự
gặp
mặt
Ryan
Sarah.
Hình
mẫu
của
Ryan
Sarah,
cũng
như
những gì mà cuộc sống của họ thể hiện, đã đủ hấp dẫn người phụ nữ này đến
với Granby.
Dĩ nhiên sức lôi cuốn này không chỉ dừng lại ở Red Fire. Ước mơ thoát khỏi
vòng xoáy bạc tiền để mở một nông trại, hay được sống yên bình trên một
mảnh
đất,
chính
ước
dài
hạn
của
các
nhân
viên
văn
phòng
tại
Mỹ.
Trong
những
năm
gần
đây,
tờ
New
York
Times
đã
cho
đăng
nhiều
câu
chuyện thú vị về các cựu nhân viên ngân hàng chuyển tới Vermont để mở
nông trại (những câu chuyện này thường kết thúc bằng hình ảnh người nhân
viên về nhà cùng một chiếc nón vấy bùn trên tay). Một công việc làm ngoài
trời, mặt trời chiếu lưng, không còn màn hình máy tính, thực sự rất hấp dẫn
đúng không. Nhưng tại sao vậy?
Câu
hỏi
này
động
lực
để
tôi
đến
thăm
Red
Fire.
Tôi
không
ý
định
chuyển về vùng nông thôn sống, nhưng nếu tôi tìm ra những đặc điểm hấp
dẫn tôi đến với lối sống này, có lẽ tôi sẽ tích hợp một số đặc điểm ấy vào đời
sống cá nhân nơi thành thị. Nói cách khác, tìm hiểu về sự hấp dẫn này đã trở
thành
mục
tiêu
chủ
đạo
của
tôi
trong
hành
trình
khám
phá
cách
mọi
người yêu thích công việc họ làm. Chính vì vậy, tôi đã gửi thư cho Ryan và
Sarah để xin phép họ cho tôi một ngày được đi theo quan sát họ. Ngay khi
họ đồng ý, tôi thu dọn vở ghi chép của mình, phủi bụi đôi giày ống và trực
tiến hướng tây Boston: Tôi lên đường thực hiện nhiệm vụ giải mật mã Red
Fire.
GIẢI ẨN CỦA RED FIRE
Khi tới nơi, tôi ăn trưa với Ryan và Sarah tại trang trại của họ. Nhà bếp của
hai
người
tuy
nhỏ
nhưng
thường
xuyên
được
tận
dụng,
chất
đầy
những
quyển sách nấu ăn và các lọ đựng thảo mộc. Họ dọn bánh mì sandwich, ngũ
cốc cùng với phô-mai cheddar cắt miếng. Trong lúc ăn, tôi hỏi Ryan lý do tại
sao anh lại trở thành nông dân. Tôi cho rằng nếu tôi muốn hiểu điều gì khiến
cho cuộc sống của anh hấp dẫn như ngày hôm nay, trước tiên tôi cần phải
hiểu làm thế nào anh đến được nơi đây.
Như bạn đã thấy tại Quy tắc #1 và #2 trong các chương trước, tại thời điểm
của chuyến hành trình này, tôi đã phát triển ra một giả thuyết trái với thông
thường về cách mà mọi người cuối cùng cũng yêu thích công việc họ làm. Ở
Quy tắc #1, tôi lập luận rằng “theo đuổi đam mê“là một lời khuyên tồi, bởi vì
phần đông mọi người không có những niềm đam mê sẵn có đang chờ được
khám
phá
biến
thành
một
công
việc.
Trong
Quy
tắc
#2,
tôi
dẫn
chứng
rằng những người có sự nghiệp hấp dẫn khởi đầu bằng cách rèn luyện một
kỹ năng hiếm hoi và quý giá - họ xây dựng cái mà tôi gọi là “vốn liếng sự
nghiệp”- và sau đó trao đổi số vốn này để lấy một công việc có những đặc
điểm tuyệt vời. Với cách hiểu này, việctìm một công việc thích hợp
không
quan trọng bằng biết cách làm việc. Khi Ryan kể về cuộc đời của anh, tôi
cảm thấy vui khi nhận ra cuộc đời anh chính là một ví dụ cho điều tôi nói ở
trên.
Để bắt đầu, tôi muốn nhấn mạnh rằng Ryan không đi theo đam mê để đến
với nông trại. Thay vì vậy, như rất nhiều người yêu thích công việc họ làm,
anh vô tình bước vào công việc này, và sau đó nhận ra đam mê tăng dần theo
năng lực. Ryan lớn lên ở Granby nhưng gia đình của anh không làm nông.
Anh hồi tưởng, “Hồi bé hầu như tôi không biết đến công việc trồng trọt chăn
nuôi.“Thời
phổ
thông,
cũng
giống
như
đa
số
mọi
người,
Ryan
thích
kiếm
thêm thu nhập. Chính xu hướng này đã dẫn anh đến một loạt cách thức kiếm
tiền, từ giao báo cho đến thu lượm vỏ chai cho trung tâm tái chế. Tuy nhiên,
công việc kinh doanh đột phá của anh khởi nguồn từ việc anh bắt đầu hái trái
việt quất và bán lại trong những thùng các-tông. Anh kể, “Tôi đặt một cây dù
ở lề đường và bắt đầu nông trại đầu tiên của mình.“Anh nhận ra đây là một
cách kiếm tiền rất tốt.
Sau công việc bán trái việt quất, Ryan tiến lên một bước nữa bằng cách bán
các loại nông sản thừa từ khu vườn phía sân sau nhà bố mẹ. Để tăng thêm
doanh thu, anh thuyết phục bố mẹ cho phép anh quản lý toàn bộ khu vườn.
Anh nhớ lại, “Bố tôi rất vui với thỏa thuận đó.“Chính tại thời điểm đó mà
Ryan quyết định phải trở nên nghiêm túc trong việc tích góp vốn liếng sự
nghiệp. Anh chia sẻ, “Tôi đọc tất cả mọi thông tin tìm thấy được về trồng
trọt chăn nuôi… tỉ tỉ thứ khác nhau.“Không lâu sau, anh mở rộng khu vườn
của bố mẹ đến gần hết khoản sân sau, rồi thêm thật nhiều phân bón để gia
tăng sản lượng.
Đến lúc Ryan vào trung học phổ thông, anh đã thuê được 4 héc-ta đất từ một
người nông dân địa phương và mướn nhân viên giúp việc bán thời gian trong