Đám
tang
an
lạc
Từ đến nay tôi tham gia cả hàng trăm lễ tang. Từ những vị chức rất
cao đến một bác nông dân, công nhân. Từ một hòa thượng nổi tiếng đến một
vị kheo trẻ tuổi. Thật tình, chưa một đám tang nào đặc biệt giản dị
đến vậy. Giản dị đến khó tin. Nếu được phép, tôi sẽ đặt tên đám tang an
lạc.
Đầu giờ sáng, tôi nhận tin Hòa thượng Thích Thông Lạc đã từ bỏ xác thân.
Thế là tôi vớ bộ quần áo lam khoác lên người và vội vã lên đường. Lòng bồi
hồi vì không được gặp Thầy trước lúc Thầy ra đi. Phước duyên mỏng quá!
Chúng tôi đến nơi và rất bất ngờ bởi không khí bình an đến kì lạ. Trong ngôi
nhà đơn sơ chỉ có quan tài Thầy và phía sau là ba vòng hoa. Không loa đài.
Không kèn trống. Không có ban tổ chức. Không có các đoàn nườm nượp vào
viếng như thường lệ. Lạ hơn nữa là không có tiếng khóc, không hương khói,
không nhang đèn. Tất cả lặng im và thanh tịnh.
Quan sát trước và sau ngôi nhà có quàn Trưởng lão Thích Thông Lạc, tôi
thấy phần lớn là các Phật tử, chỉ có số ít là quý thầy, quý cô. Tất cả lặng lẽ
vào lễ trước quan tài Thầy và ngắm dung nhan Thầy lần cuối. Thầy nằm đơn
giản trong hòm gỗ, phía dưới là trà khô. Nhìn khuôn mặt Thầy rất thanh thản
và an lạc như đang ngủ.
Được biết Thầy mất hồi 12 giờ đêm ngày mồng một đầu năm và ngay sau đó
không lâu, các học trò đã nhập quàn cho Thầy. Chị Phước, một Phật tử thân
thiết của Thầy cho biết, trước khi mất, Trưởng lão Thích Thông Lạc mong
muốn được đơn giản cuốn thân xác vào chiếu và chôn cất bình thường. Thầy
cũng dặn là sáng mất thì chiều chôn. Thầy không muốn tổ chức lễ viếng
đông đúc, không thông báo rộng rãi, không làm linh đình.
Tôi thanh thản đi bộ ra phía trước ngôi nhà quàn Thầy thấy một hố mới xây,
vữa còn ướt và hiểu rằng đây là nơi Thầy sẽ an nghỉ. Vô cùng giản dị. Tôi
lang thang quanh khu vực và thấy khá nhiều thất, nơi những thiền sinh
chuyên tu đang nhập thiền. Cả hai khu Chơn Như 1 và Chơn Như 2 đều vô
cùng thanh tịnh.
Điểm rất đặc biệt là tất cả các trò của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thông
Lạc - những thiền sinh chuyên tu - chưa hề biết Thầy đã thở hơi cuối cùng.
Tận đến 14 giờ chiều quý vị mới biết và sau đó là ra viếng thầy.
15 giờ 30 có một vị đọc tiểu sử của Trưởng lão Thích Thông Lạc. Lễ tang
giản dị đến mức không có ban tổ chức, không có phát biểu của bất cứ ai,
không có điếu văn mà chỉ có một cảm nhận rất ngắn của một thiền sinh.
Cuối cùng, tất cả cùng nhau khiêng quan tài Thầy đưa ra nơi an nghỉ cuối
cùng. Chị Phước cũng cho tôi biết, địa điểm chôn cất là nơi mà Thầy muốn.
Chúng tôi lặng lẽ thả cát vào huyệt. Cát dần được lấp đầy. Lớp vữa bê tông
được đổ lên trên cùng. Ngôi mộ vô cùng giản dị của Trưởng lão Thích
Thông Lạc hoàn thiện quãng 17 giờ 30 phút chiều, trước khi trời tắt nắng.
Trên đường về, chúng tôi ghé thăm chùa Am. Chúng tôi dừng chân nơi cốc
đơn sơ với chiếc giường bằng đá bên trong, nơi Thầy bao năm tu hành viên
mật. Chúng tôi gặp một số xe chạy ngược chiều. Quý thầy cô và Phật tử biết
tin Thầy từ bỏ xác thân đang đến viếng. Họ muốn được tham gia lễ tang
nhưng không kịp nữa rồi.
Về đến nhà, tôi lôi sách của Thầy ra và ngắm. Đường về xứ Phật 10
tập, Những lời gốc Phật dạy 4 tập, Đạo đức làm người 2 tập, Giáo án rèn
nhân cách 3 tập,… Nhiều lắm. Tôi lặng người đi nhớ về một vị thầy vĩ đại
và giản dị đến khó tin.
Cách đây mấy tháng tôi đến tiễn đưa Hòa thượng Thích Minh Châu về nơi
an nghỉ cuối cùng. Và hôm nay, tôi lại buộc phải vĩnh biệt Trưởng lão Thích
Thông Lạc. Các thầy lần lượt ra đi, để lại chúng con. Thời mạt pháp tối như
đêm dày như đất. Vắng Thầy chúng con dựa vào ai. Hay tự mò mẫm mà đi.
Nguyện mong quý thầy chỉ đường chỉ lối để chúng con biết đường mà lội,
biết lối mà đi. Để được tu theo thánh pháp.
Ta
sẽ
Niết
Bàn
ngay
giữa
cuộc
đời
này
Bạn đã thực tập thiền ăn, thiền ngủ, thiền đi rồi chứ? Bạn bao giờ thực
tập thiền hát chưa? Nếu chưa, tôi nghĩ hơi uổng.
Có một bài hát rất hay. Lời ca như sau:
Buổi sáng nghĩ điều lành,
Buổi trưa làm điều lành,
Buổi tối mộng điều lành,
Ta một ngày vui!
Ta sẽ Niết Bàn
Ngay giữa cuộc đời này
Ta sẽ an lành
Ngay trong trái tim ta.
Lời bài hát rất đơn giản nhưng hay vô cùng. Càng ngẫm tôi càng thấy hay.
Càng hát lại càng hay nữa. Nếu bạn nghe giai điệu thì mới là tuyệt vời. Khi
bạn thả hồn mình vào ca từ, vào từng âm thì rất rất tuyệt diệu. Khi bạn hát
bằng cả trái tim mình, toàn tâm toàn ý – đó chính là thiền hát.
Cách đây gần 10 năm, lần đầu tiên tôi được thiền hát. Và từ đó tôi mê. Tôi
mê thiền hát và hay hát. Cùng với cười, hát mang lại cho chúng ta rất nhiều
niềm vui và năng lượng. Bạn nên hát tập thể nhé. Hát tập thể tốt hơn nhiều
so với hát một mình. Giống như khi tọa thiền, có đại chúng, chúng ta nhập
định nhanh hơn.
Đôi khi ta coi thường những suy nghĩ của mình. Có những khi ta không để ý
đến năm giác quan và để cho chúng tiếp xúc với thế giới bên ngoài và rồi
chúng ta bị đưa vào nơi xấu ác, tự đánh mất mình lúc nào không hay. Chỉ có