Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc Lêi më ®Çu Tham nhòng lµ mét c¨n bÖnh phæ biÕn ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi. Vµo nh÷ng n¨m 50 c¶nh s¸t Cam-pu-chia ®· nãi kh«ng óp më r»ng: lµm ruéng ¨n lóa, lµm lµng ¨n hèi lé. Míi ®©y chñ tÞch §¶ng cÇm quyÒn Um n«, Thñ t­íng Malaixia – Mahathir Mohamad ®· khãc tr­íc ®¹i héi ®¶ng vÒ n¹n tham nhòng…Cßn ë ViÖt Nam tõ thêi Hång §øc vµ Gia Long ®· cã c¸c bé luËt ®Ó chèng tham nhòng. Thêi Minh M¹ng cã” phÐp lµm liªm”, thêi Tù §øc cã ” chÝnh s¸ch b¸o liªm” cña NguyÔn Tr­êng Té. Ngµy nay tham nhòng ®· trë thµnh quèc n¹n, lµ 1 trong 4 nguy c¬ ®e däa sù tån vong cña chÕ ®é. Cã thÓ nãi tham nhòng lµ c¨n bÖnh hiÓm nghÌo g¾n liÒn víi mäi Nhµ n­íc, bëi lÏ chõng nµo cßn Nhµ n­íc th× cßn quyÒn lùc, mµ cßn quyÒn lùc th× dÔ xuÊt hiÖn nh÷ng ng­êi dïng sai quyÒn lùc. Cuéc ®Êu tranh ®Ó lo¹i bá nh÷ng ng­êi sö dông sai quyÒn lùc ra khái bé m¸y nhµ n­íc c¸c cÊp lµ cuéc ®Êu tranh l©u dµi, liªn tôc bÒn bØ vµ kiªn ®Þnh cña mäi nhµ n­íc, chèng m¹nh th× thÞnh, chèng yÕu th× suy, ngoµi ra kh«ng cã con ®­êng nµo kh¸c. ë n­íc ta tõ c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung quan liªu bao cÊp, chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc XHCN lµ con ®­êng hoµn toµn míi mÎ. Nh÷ng n¨m qua §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· ban hµnh nhiÒu chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cëi më, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t triÓn. Tuy nhiªn hÖ thèng ph¸p luËt vÉn thiÕu ®ång bé, mét sè v¨n b¶n ph¸p quy võa míi ban hµnh ®· sím l¹c hËu víi thùc tiÔn, t¹o nhiÒu s¬ hë, dÔ bÞ lîi dông. MÆt kh¸c, b­íc vµo c¬ chÕ míi, t©m lý n«n nãng lµm giµu cã mÆt tÝch cùc lµ ®éng lùc thóc ®Èy x· héi ph¸t triÓn, nh­ng còng cã mÆt tiªu cùc lµ lµm cho mét sè ng­êi bÞ tha ho¸, ®¸nh mÊt chÝnh m×nh trong chñ nghÜa vÞ kû, h­ëng l¹c, trong kh¸t väng lµm giµu b»ng mäi gi¸, bÊt chÊp ph¸p luËt, ®¹o lý. Bé m¸y Nhµ n­íc cña chóng ta tr¶i qua c¸c thêi kú lÞch sö kh¸c nhau ch­a ®ñ thêi gian vµ kinh nghiÖm ®Ó c¶i c¸ch kÞp thêi, do ®ã khi b­íc vµo thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi cña §¶ng trªn mét sè mÆt ®· béc lé kh«ng Ýt khuyÕt ®iÓm, t×nh h×nh ®ã cïng víi hÖ thèng thñ tôc hµnh chÝnh r­êm rµ, bé m¸y cång kÒnh, t¹o m«i tr­êng dung d­ìng cho tÖ quan liªu tham nhòng. HÖ thèng c¬ quan 1 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc t­ ph¸p, hµnh ph¸p, thanh tra, kiÓm tra chÊt l­îng vµ hiÖu lùc, hiÖu qu¶ ch­a cao. §iÒu nµy ®ßi hái chóng ta ph¶i tÝch cùc vµ chñ ®éng chèng tham nhòng cã hiÖu qu¶. ChÝnh v× vËy em ®· chän ®Ò tµi: “Nguyªn nh©n vµ c¸c gi¶i ph¸p chèng tham nhòng ë ViÖt Nam hiÖn nay”. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì cña PGS – TS Mai V¨n B­u, Trung t©m th­ viÖn Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n ®· gióp em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. 2 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc Ch­¬ng I Nguyªn nh©n Tham nhòng vµ t¸c h¹i cña nã I. Kh¸i niÖm vÒ tham nhòng 1. Quan niÖm vÒ tham nhòng cña mét sè quèc gia trªn thÕ giíi + N­íc §øc: Tham nhòng lµ hiÖn t­îng mÊt phÈm chÊt, hèi lé, ®ót lãt, th­êng x¶y ra ®èi víi c«ng chøc cã quyÒn hµnh (Tõ ®iÓn b¸ch khoa cña §øc). + N­íc ¸o: Tham nhòng lµ hiÖn t­îng lõa ®¶o, hèi lé, bãc lét. + Thôy Sü: Tham nhòng lµ hËu qu¶ nghiªm träng cña sù v« tæ chøc cña tÇng líp cã tr¸ch nhiÖm trong bé m¸y Nhµ n­íc. §ã lµ hµnh vi ph¹m ph¸p ®Ó phôc vô lîi Ých c¸ nh©n (Tõ ®iÓn B¸ch Khoa cña Thôy Sü). + N­íc Ph¸p: Tham nhòng bao gåm nh÷ng hµnh vi l¹m dông quyÒn h¹n ®Ó thu vÐn lîi Ých vËt chÊt. 2. Kh¸i niÖm vÒ tham nhòng cña ViÖt Nam Theo Tõ ®iÓn TiÕng ViÖt th×: “Tham nhòng lµ lîi dông quyÒn 1 hµnh ®Ó nhòng nhiÔu d©n vµ lÊy cña”. Tham nhòng lµ hµnh vi lîi dông chøc vô, quyÒn h¹n, vÞ thÕ x· héi cña viªn chøc Nhµ n­íc ®Ó lµm tr¸i ph¸p luËt hoÆc lîi dông c¸c s¬ hë cña ph¸p luËt kiÕm lîi cho b¶n th©n, g©y h¹i cho x· héi, cho c«ng d©n. Ph¸p lÖnh chèng tham nhòng ngµy 26-2-1998 còng ghi râ trong ®iÒu 1: “Tham nhòng lµ hµnh vi cña nh÷ng ng­êi cã chøc vô, quyÒn h¹n ®· lîi dông chøc vô vµ quyÒn h¹n ®ã ®Ó tham «, hèi lé hoÆc cè ý lµm tr¸i ph¸p luËt v× ®éng c¬ vô lîi, g©y thiÖt h¹i cho tµi s¶n Nhµ n­íc, tËp thÓ vµ c¸ nh©n, x©m ph¹m ho¹t ®éng ®óng ®¾n cña c¸c c¬ quan, tæ chøc. Tham nhòng lµ vËt c¶n lín nhÊt cña tiÕn tr×nh ph¸t triÓn x· héi, lµ nguy c¬ 2 trùc tiÕp liªn quan ®Õn sù sèng cßn cña c¸c Nhµ n­íc”. 1 §¹i tõ ®iÓn tiÕng ViÖt, Nxb. V¨n ho¸ - Th«ng tin, Hµ Néi. 1998, tr 1523 2 Gi¸o tr×nh chÝnh s¸ch kinh tÕ-x· héi, Nxb Khoa Häc vµ Kü thuËt, Hµ Néi. 2000, tr 457 3 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc MÆc dï ®­îc thÓ hiÖn theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau song tham nhòng ®­îc hiÓu kh¸ thèng nhÊt trong v¨n ho¸ ph¸p lý ë c¸c n­íc trªn thÕ giíi, ®ã lµ viÖc lîi dông vÞ trÝ, quyÒn h¹n thùc hiÖn hµnh vi tr¸i ph¸p luËt nh»m trôc lîi c¸ nh©n hay nãi mét c¸ch kh¸c tham nhòng lµ viÖc sö dông hoÆc chiÕm ®o¹t bÊt hîp ph¸p c«ng quyÒn hay nguån lùc tËp thÓ. II. hµnh vi vµ mét sè ph­¬ng thøc thùc hiÖn hµnh vi tham nhòng 1. Kh¸i niÖm vÒ hµnh vi tham nhòng Hµnh vi tham nhòng lµ hµnh vi tho¶ m·n ®Çy ®ñ c¸c dÊu hiÖu ph¸p lý cña mét cÊu thµnh téi tham nhòng ®· ®­îc ph¸p luËt qui ®Þnh, ®ã lµ c¸c hµnh vi cã ý thøc, cã chñ ®Þnh. 2. §Æc ®iÓm cña hµnh vi tham nhòng Hµnh vi tham nhòng lµ hµnh vi cña mét c¸ nh©n hoÆc mét nhãm ng­êi trong ®ã cã kÎ cÇm ®Çu, nã th­êng t¹o thµnh tõ c¸c nhãm ng­êi cã quan hÖ th©n quen, hä hµng vµ gÇn ®©y trªn thÕ giíi l¹i h×nh thµnh c¸c hµnh vi tham nhòng cã tÝnh tæ chøc cña nhiÒu ng­êi dùa trªn lîi Ých Ých kû cña hä. Lo¹i hµnh vi nµy ®ang cã xu h­íng t¨ng lªn rÊt m¹nh mang l¹i hËu qu¶ rÊt nghiªm träng vµ cã hai ®Æc tr­ng næi bËt: mét lµ xuÊt hiÖn d­íi ph­¬ng thøc tæ chøc cã ®Æc tr­ng kh¸c víi ho¹t ®éng c¸ nh©n, lo¹i nµy ®­îc gäi lµ tham nhòng siªu ng¹ch víi nh÷ng h×nh thøc chñ yÕu nh­ biÓn lËu thuÕ cã tæ chøc, bu«n lËu cã tæ chøc, lµm gi¶ cã tæ chøc, v¬ vÐt tæ chøc, x©m chiÕm cã tæ chøc biÓu hiÖn chñ yÕu lµ x©m chiÕm vèn cña Nhµ n­íc, hai lµ ®­îc sù hoµn thiÖn víi sù tham gia cña quyÒn lùc cña mét tæ chøc nhÊt ®Þnh ®Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých thu ®­îc lîi Ých hoÆc lîi nhuËn siªu ng¹ch . VÒ h×nh thøc tham nhòng chñ yÕu vÉn th«ng qua c¸c hµnh vi tham «, hèi lé, léng quyÒn, s¸ch nhiÔu, dïng quyÒn lùc ®Ó m­u t­ lîi, dïng tiÒn tµi lµm cµn vi ph¹m ph¸p luËt, dïng tiÒn tµi thao tóng quyÒn lùc, chiÕm ®o¹t quyÒn lùc…. VÒ thñ ®o¹n, c¸c hµnh vi tham nhòng ®­îc h×nh thµnh b»ng nhiÒu c¸ch: kÕt cÊu bªn trong, mãc ngoÆc ngoµi n­íc cïng víi sù hç trî cña c¸c ph­¬ng tiÖn kü thuËt phøc t¹p ®· lµm cho ho¹t ®éng tham nhòng ngµy mét trë nªn khã bÞ ph¸t hiÖn . 4 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc VÒ lÜnh vùc: §èi t­îng mµ c¸c ho¹t ®éng tham nhòng s¨n ®uæi nãi chung tËp trung vµo n¬i cã tiÒn b¹c, nguån lùc, quyÒn h¹n, hîp ®ång, tµi chÝnh, chøc vô, c¬ héi, …cho nªn c¸c lÜnh vùc cã tû lÖ thµnh ¸n cao trªn thÕ giíi ngµy nay vÉn lµ c¸c ngµnh ng©n hµng, tµi chÝnh, th­¬ng m¹i, xuÊt nhËp khÈu, dù tr÷ quèc gia, giao th«ng vËn t¶i, b­u ®iÖn, x©y dùng, c¸c ®Ò ¸n n­íc ngoµi, c¸c n¬i cÊp phÐp ho¹t ®éng hoÆc th«ng qua thñ tôc hµnh chÝnh, c¸c cöa khÈu … 3. §éng c¬ tham nhòng §éng c¬ tham nhòng ®­îc h×nh thµnh tõ c¸c yÕu tè c¬ b¶n nh­ lßng tham, ham muèn vËt chÊt, lßng ham ®Þa vÞ vµ quyÒn lùc cao, muèn lµm giµu mét c¸ch nhanh chãng, muèn cã cuéc sèng vµ lèi sèng h¬n ng­êi vÒ lîi Ých hoÆc cßn do nhiÒu yÕu tè nh­ thiÕu b¶n lÜnh, thiÕu ý chÝ, dÔ sa ng· dÉn ®Õn sù kh«ng chÊp nhËn sù mÊt c©n ®èi gi÷a nhu cÇu tiªu dïng víi kh¶ n¨ng thu nhËp vµ ®Þa vÞ c«ng viÖc cña m×nh. Tõ ®©y cã thÓ ph¸c ho¹ mét c¸ch kh¸i qu¸t vÒ tham nhòng vµ c¸c yÕu tè cÊu thµnh cña 3 hµnh vi tham nhòng theo c«ng thøc sau: C(Tham nhòng) = M (QuyÒn lùc) + D (Tuú ý ®Þnh ®o¹t) – A(Tr¸ch nhiÖm) Hµnh vi tham nhòng = lîi Ých cña ng­êi cã quyÒn + sù s¬ hë, yÕu kÐm trong qu¶n lý Nhµ n­íc (Sù láng lÎo kh«ng nghiªm cña ph¸p luËt ) 4. Môc ®Ých tham nhòng Môc ®Ých cña hµnh vi tham nhòng lµ c¸i ®Ých mµ ng­êi ph¹m téi ®Æt ra trong ãc m×nh vµ mong muèn ®¹t ®Õn b»ng hµnh vi ph¹m téi vµ khi cã ®iÒu kiÖn kh¸ch quan cho phÐp thùc hiÖn th× nã dÔ trë thµnh hiÖn thùc. 5. Mét sè ph­¬ng thøc thùc hiÖn hµnh vi tham nhòng ë ViÖt Nam C¸c h×nh thøc c¬ b¶n cña tham nhòng ë n­íc ta hiÖn nay vÉn lµ tham «, hèi lé, dùa vµo quyÒn lùc ®Ó s¸ch nhiÔu, dïng quyÒn lùc ®Ó m­u lîi riªng, dïng tiÒn ®Ó lµm chuyÖn phi ph¸p vµ c¸c thñ ®o¹n mµ kÎ ph¹m téi triÖt ®Ó lîi dông lµ nh÷ng s¬ hë cña ph¸p luËt, chÝnh s¸ch, trong c¸c 3 T¹p chÝ Nhµ n­íc vµ ph¸p luËt sè 1/2002 tr 59 5 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc biÖn ph¸p tæ chøc, qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh. Thñ ®o¹n ph¹m téi rÊt ®a d¹ng vµ phøc t¹p nh­ng th­êng tËp trung ë c¸c d¹ng sau : - Cã ®Þa ph­¬ng, ®¬n vÞ ra nh÷ng chØ thÞ, nghÞ quyÕt kh«ng ®óng víi chÝnh s¸ch, luËt ph¸p cña Nhµ n­íc ®Ó thu lîi bÊt chÝnh, phæ biÕn lµ lÊy ®Êt c«ng ®Ó chia nhau, lÊy ®Êt cña n«ng d©n ®Ó bãc lét n«ng d©n nh­ mét kiÓu ph¸t canh thu t«. - §Ò ra hµng lo¹t c¸c kho¶n b¾t n«ng d©n ®ãng gãp, b­ng bÝt th«ng tin, thiÕu c«ng khai minh b¹ch ®Ó xµ xÎo, t­ tói. - G©y khã kh¨n, s¸ch nhiÔu ®Ó ®ßi hèi lé d­íi nhiÒu h×nh thøc kÓ c¶ mua b»ng, b¸n ®iÓm. - Võa lµ bªn A, võa cã quyÒn chØ ®Þnh bªn B ®Ó h­ëng hoa hång, tham nhòng lín trong c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n kÓ c¶ c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n nghiªn cøu khoa häc. - Khi x©y dùng th× ®Þnh møc kinh tÕ - kÜ thuËt n©ng cao lªn, khi thùc hiÖn th× l¾t lÐo ®Ó gi¶m xuèng, cã lóc cã c«ng tr×nh cßn trªn d­íi 50% lÊy chªnh lÖch, chia ch¸c lµm cho hµng lo¹t c«ng tr×nh mÆc dï ®­îc héi ®ång nghiÖm thu ®¸nh gi¸ tèt nh­ng míi sö dông ®· h­ háng. - Lîi dông bu«n b¸n vËn chuyÓn, ®i n­íc ngoµi c©u kÕt víi bän “bu«n lËu thÕ kû”, cã tÝnh quèc tÕ (nhËp tµu, xe cò, m¸y mãc l¹c hËu…) bÊt chÊp hËu qu¶ cho d©n vµ nÒn kinh tÕ miÔn lµ cã chªnh lÖch, cã hoa hång. - Th«ng ®ång víi nhau ®Ó vay tiÒn ng©n hµng, tiÒn n­íc ngoµi (nh­ ODA…) ®Õn hµng tr¨m, hµng ngh×n tû ®ång mµ kh«ng tÝnh ®Õn hiÖu qu¶ sö dông. - Sö dông tiÒn quü c«ng, tiÒn tÝn dông ­u ®·i ng­êi nghÌo, gia ®×nh chÝnh s¸ch ®Ó cho vay lÊy l·i, bu«n b¸n lËp quü ®en, mua tÆng phÈm cã gi¸ trÞ lín tÆng nhau … - T¹o thµnh tÝch gi¶ ®Ó tham « d­íi h×nh thøc tiÒn th­ëng, quµ c¸p, biÕu xÐn nhau ngµy lÔ, ngµy tÕt, viÖc hiÕu hû ®Õn hµng chôc, hµng tr¨m triÖu ®ång. - Tranh mua hµng xuÊt khÈu ch¹y chät quota ®Ó lÊy ngo¹i tÖ mua hµng tiªu dïng xa xØ vÒ b¸n l·i chia nhau g©y l·ng phÝ vµ rèi lo¹n thÞ tr­êng. 6 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc - LËp nh÷ng “dù ¸n lõa” trång rõng trªn giÊy, thµnh lËp c¸c “c«ng ty ma” ®Ó hoµn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®Ó lÊy tiÒn Nhµ n­íc. - ThËm chÝ cßn cã t×nh tr¹ng ¨n c¶ tiÒn cøu trî ng­êi ®ãi nghÌo, x· khã kh¨n, ¨n chÆn tiÒn ñng hé ®ång bµo lò lôt… Ngoµi c¸c thñ ®o¹n trªn, kÎ ph¹m téi tham nhòng cßn lîi dông triÖt ®Ó sù bu«ng láng vÒ thanh tra, kiÓm tra, kiÓm so¸t ®Ó ph¹m c¸c téi tham «, hèi lé, sö dông vèn vµo ho¹t ®éng kh«ng ®óng môc ®Ých… Iii. T¸c h¹i cña tham nhòng. 1. Tham nhòng lµ kÎ thï cña nh©n d©n. Hå Chñ TÞch ®· tõng nhËn ®Þnh: “Tham nhòng lµ kÎ thï nguy hiÓm cña nh©n d©n, cña bé ®éi vµ cña chÝnh phñ v× nã kh«ng mang g­¬m mang sóng mµ nã n»m trong c¸c tæ chøc cña ta ®Ó lµm háng ta. Nã lµm háng tinh thÇn trong s¹ch vµ ý chÝ kh¾c khæ cña c¸n bé ta. Nã ph¸ ho¹i ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ta lµ cÇn- kiÖm - liªm - chÝnh”. Tham nhòng cßn g©y ra t¸c h¹i lµm gi¶m sót lßng tin cña c«ng d©n ®èi víi bé m¸y vµ c«ng chøc, viªn chøc Nhµ n­íc, triÖt tiªu ®éng lùc c¬ b¶n nhÊt cña sù ph¸t triÓn. §iÒu nµy ®· ®­îc V.I. Lªnin khuyÕn c¸o: “NÕu cã c¸i g× ®ã cã thÓ triÖt tiªu ®­îc chñ nghÜa x· héi th× ®ã chÝnh lµ tham nhòng, quan liªu”. §©y còng lµ bµi häc hµng ®Çu mµ §¶ng ta rót ra t¹i ®¹i héi lÇn thø 6. §ã lµ bµi häc lÊy d©n lµm gèc, d©n biÕt, d©n bµn, d©n lµm, d©n kiÓm tra. §©y còng lµ bµi häc mµ «ng cha ta ®· truyÒn l¹i cho con ch¸u. TrÇn Quèc TuÊn ®· tõng nãi: “Ng­êi d©n vèn kh«ng hµi lßng, sî ta th× khinh ®Þch, sî ®Þch th× khinh ta, ®Ó d©n khinh lµ mÊt n­íc”. 2. Tham nhòng g©y tæn h¹i to lín vÒ mÆt kinh tÕ cho sù ph¸t triÓn x· héi Tham nhòng g©y tæn h¹i to lín vÒ mÆt kinh tÕ cho sù ph¸t triÓn x· héi kÐo lïi sù ph¸t triÓn tuú theo quy m« vµ møc ®é g©y h¹i cña nã. Tham nhòng ®· g©y thiÖt h¹i vËt chÊt hµng ngµn tû ®ång, hµng tr¨m triÖu ®« la cña Nhµ n­íc. Chi phÝ kinh tÕ cña tham nhòng lµ rÊt khã x¸c ®Þnh nh­ng mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu ®· ®­a ra ®ã lµ: + T¨ng tõ 3-10% cho gi¸ cña mét giao dÞch ®Ó ®Èy nhanh giao dÞch. 7 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc +Mét møc tæn thÊt tíi 50% nguån thu tõ thuÕ cña chÝnh phñ do hèi lé vµ tham nhòng. Mét sè minh chøng ®iÓn h×nh vÒ t¸c h¹i cña tham nhòng ®èi víi nÒn kinh tÕ: chØ riªng tæng thèng cña n­íc C«ng g« (Zaire cò) víi sè tiÒn tham nhòng trong c¸c n¨m cÇm quyÒn lªn tíi 9-10 tû USD, b»ng 70% sè nî n­íc ngoµi cña n­íc nµy.T¹i ViÖt Nam víi møc thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi vµo kho¶ng 400 USD/n¨m nh­ng nh÷ng vô tham nhòng g©y thiÖt h¹i nghiªm träng vÒ kinh tÕ vÉn diÔn ra hµng n¨m ®iÓm h×nh nh­ vô ¸n Minh Phông - EPCO ®· chiÕm ®o¹t h¬n 3.547 tû ®ång vµ 25,4 triÖu USD cña Nhµ n­íc. Ngoµi ra tÝnh ®Õn khi vô ¸n bÞ khëi tè ng©n s¸ch Nhµ n­íc cßn bÞ thiÖt h¹i 115 tû ®ång vµ 596.303 USD lµ phÝ b¶o l·nh vµ l·i ph¸t sinh cña c¸c kho¶n thiÖt h¹i nãi trªn. Bªn c¹nh ®ã cßn lµ nh÷ng vô g©y thiÖt h¹i nhiÒu ®Õn tiÒn cña Nhµ n­íc vµ nh©n d©n nh­ vô Tamexco ®· thiÖt h¹i 500 tû ®ång, dÖt Nam §Þnh kho¶ng 900 tû ®ång… §Æc biÖt hiÖn nay t×nh tr¹ng tham nhòng ë ViÖt Nam g©y thiÖt h¹i vÒ kinh tÕ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ trong ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n, hoµn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng,l¹m dông quyÒn lùc ®Ó b¶n th©n vµ gia ®×nh tham nhòng … 3. Tham nhòng ph¸ ho¹i ®éi ngò c¸n bé, tÇm th­êng ho¸ hÖ thèng ph¸p luËt, lµ nguyªn nh©n liªn quan trùc tiÕp ®Õn sù sèng cßn cña Nhµ n­íc T¸c h¹i cña tham nhòng kh«ng chØ dõng l¹i ë ph­¬ng diÖn thiÖt h¹i vËt chÊt hµng ngµn tû ®ång, hµng tr¨m triÖu USD cña Nhµ n­íc mµ tham nhòng sÏ lµm tÇm th­êng ho¸ hÖ thèng ph¸p luËt cña Nhµ n­íc, kû c­¬ng x· héi kh«ng thÓ gi÷ v÷ng, g©y mÊt ®oµn kÕt néi bé, lµm gi¶m uy tÝn cña §¶ng vµ Nhµ n­íc tr­íc nh©n d©n vµ lµ c¬ héi ®Ó cho kÎ thï ph¸p ho¹i, x©m l­îc. NÕu c¸c nhµ hµnh ph¸p mµ tù m×nh ph¸ ho¹i luËt ph¸p th× lµm sao cã thÓ duy tr× ®­îc phÐp n­íc. Nh÷ng kÎ tham nhòng chÝnh lµ nh÷ng tªn ®Çu trß trong viÖc lµm tª liÖt hÖ thèng hµnh ph¸p lµ cho Nhµ n­íc trë thµnh ®èi lËp vµ g¸nh nÆng cho c«ng d©n. Tham nhòng tÊt yÕu dÉn ®Õn ph¸ ho¹i ®éi ngò c¸n bé Nhµ n­íc bëi v× nh÷ng kÎ tham nhòng sÏ lõa dèi vµ h­ ho¸ cÊp trªn lµm cho bé m¸y trë thµnh quan liªu, chóng sÏ t¨ng c­êng ®­a thªm kÎ xÊu vµo guång m¸y vµ triÖt h¹i ®éi ngò viªn ch­a tèt. Nh÷ng kÎ tham nhòng 8 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc chÝnh lµ nh÷ng tªn ph¸ ho¹i tõ bªn trong cña hÖ thèng hµnh ph¸p quèc gia.Tham nhòng sÏ lµm cho quÇn chóng mÊt ®i sù tin tuëng vµo ®­êng lèi l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vµ ®©y còng lµ nguyªn nh©n c¨n b¶n nhÊt dÉn ®Õn thÊt b¹i cña §¶ng vµ Nhµ n­íc. ChÝnh víi nh÷ng t¸c h¹i to lín kÓ trªn còng nh­ nhiÒu t¸c h¹i do bÖnh tham nhòng t¹o ra, nhiÒu n­íc ®· coi tham nhòng lµ quèc n¹n cña ®Êt n­íc, lµ giÆc néi x©m nguy hiÓm.Trong c¸c v¨n kiÖn ®¹i héi VIII, IX §¶ng ta kh¼ng ®Þnh: N¹n tham nhòng ®ang lµ mét nguy c¬ trùc tiÕp quan hÖ ®Õn sù sèng cßn cña hÖ thèng chÝnh trÞ. §¶ng, Nhµ n­íc vµ nh©n d©n ta ®· cã nhiÒu biÖn ph¸p kh¾c phôc, song hiÖu qu¶ cßn thÊp. Ph¶i tiÕn hµnh ®Êu tranh kiªn quyÕt, th­êng xuyªn vµ cã hiÖu qu¶ chèng tham nhòng trong bé m¸y Nhµ n­íc, trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c cÊp tõ Trung ­¬ng ®Õn c¬ së. KÕt hîp nh÷ng biÖn ph¸p cÊp b¸ch víi nh÷ng gi¶i ph¸p cã tÇm chiÕn l­îc nh»m hoµn thiÖn c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, kiÖn toµn tæ chøc, chÊn chØnh c«ng t¸c qu¶n lý, kh¾c phôc s¬ hë, võa xö lý nghiªm kÞp thêi mäi vi ph¹m, téi ph¹m, huy ®éng vµ phèi hîp chÆt chÏ mäi lùc l­îng ®Êu tranh nh»m ng¨n chÆn, ®Èy lïi vµ lo¹i trõ tham nhòng. Thñ tr­ëng c¬ quan ®¬n vÞ, c¸n bé chñ chèt c¸c cÊp ph¶i g­¬ng mÉu ®i ®Çu trong ®Êu tranh chèng tham nhòng, tr­íc hÕt lµ ®èi víi b¶n th©n. §Êu tranh chèng tham nhòng ph¶i g¾n liÒn víi ®Êu tranh chèng bu«n lËu, l·ng phÝ, quan liªu, tËp trung vµo c¸c hµnh vi tham «, chiÕm ®o¹t lµm thÊt tho¸t tµi s¶n Nhµ n­íc, ®ßi hèi lé, ®­a vµ nhËn hèi lé. Tham nhòng ®· cã tõ rÊt l©u trong lÞch sö loµi ng­êi, cã thÓ tõ thêi kú xuÊt hiÖn nh÷ng h×nh thøc ban ®Çu cña Nhµ n­íc. Do t¸c h¹i cña tham nhòng lµ v« cïng lín nªn viÖc phßng chèng tham nhòng lu«n ®­îc coi lµ nhiÖm vô bøc xóc hµng ®Çu cña c¸c quèc gia. Tuy nhiªn gÇn ®©y mét quan ®iÓm tr¸i ng­îc ®· xuÊt hiÖn cho r»ng tham nhòng kh«ng thÓ kh«ng nhÊt qu¸n víi ph¸t triÓn, vµ ®«i khi nã thËm trÝ cßn thóc ®Èy ph¸t triÓn. Nh÷ng ng­êi nªu ra quan ®iÓm hiÖn ®¹i nµy ®· phñ mét ®¸m m©y m¬ hå lªn vÊn ®Ò tham nhòng. Ch¼ng h¹n hä cho r»ng ®Þnh nghÜa vÒ tham nhòng rÊt kh¸c nhau gi÷a c¸c nÒn v¨n ho¸, hµm ý r»ng nh÷ng g× bÞ coi lµ tham nhòng ë ph­¬ng T©y sÏ ®­îc lý gi¶i mét c¸ch kh¸c trong khu«n khæ nh÷ng tËp qu¸n cña c¸c nÒn kinh tÕ míi næi. Nh÷ng ng­êi theo chñ nghÜa xÐt l¹i còng nÒu ®Æc tr­ng vÒ nh÷ng hiÖu øng cña tham 9 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. §Ò ¸n m«n häc nhòng ®èi víi t¨ng tr­ëng kinh tÕ, ®©y lµ nh÷ng lý luËn m¬ hå. Dùa trªn thùc tÕ lµ, cho ®Õn gÇn ®©y mét sè “con hæ” ch©u ¸ vÉn tr¶i qua t¨ng tr­ëng kinh tÕ phi th­êng lÉn tham nhòng ë møc ®é cao. Cuèi cïng ng­êi ta cho r»ng hiÖu øng cña nh÷ng c¶i c¸ch thÞ tr­êng ®Õn t×nh tr¹ng tham nhòng lµ kh«ng râ rµng. Chñ ®Ò träng t©m cña luËn ®iÓm “dÇu b«i tr¬n b¸nh xe” lµ hèi lé cã thÓ lµ mét c¸ch lµm cã hiÖu qu¶ ®Ó v­ît qua nh÷ng qui ®Þnh phiÒn hµ vµ nh÷ng hÖ thèng ph¸p luËt v« tÝch sù. C¸ch lËp luËn nµy kh«ng thÓ khëi nguån cho nh÷ng m« h×nh mang tÝnh häc thuËt phøc t¹p, mµ cßn hîp ph¸p ho¸ c¸ch øng xö cña c¸c c«ng ty t­ nh©n s½n sµng hèi lé cho ®­îc viÖc. Khi xem xÐt s©u h¬n lËp luËn nµy cã rÊt nhiÒu lç hæng. Nã lê ®i quyÒn tù do lµm theo ý m×nh vèn rÊt lín mµ nhiÒu chÝnh trÞ gia vµ quan chøc, nhÊt lµ ë c¸c x· héi tham nhòng, cã ®­îc trong viÖc t¹o dùng, gia t¨ng vµ gi¶i thÝch c¸c quy ®Þnh ph¶n t¸c dông. Do ®ã thay v× b«i tr¬n nh÷ng b¸nh xe kªu cãt kÐt cña mét nÒn hµnh chÝnh v÷ng ch¾c, tham nhòng l¹i trë thµnh thø tiÕp søc cho nh÷ng quy ®Þnh qu¸ ®¸ng vµ tuú tiÖn. §©y lµ mét c¬ chÕ mµ nhê ®ã tham nhòng tù nu«i sèng chÝnh b¶n th©n nã. Mét biÕn th¸i kinh tÕ phøc t¹p cña lËp luËn “dÇu b«i tr¬n lµ tÝch cùc” lµ quan ®iÓm cho r»ng hèi lé cho phÐp cung cÇu ho¹t ®éng. Quan ®iÓm nµy kiªn ®Þnh r»ng trong cuéc ®Æt gi¸ c¹nh tranh ®Ó cã ®­îc mét hîp ®ång mua hµng cu¶ chÝnh phñ, ng­êi hèi lé nhiÒu nhÊt sÏ giµnh phÇn th¾ng vµ c«ng ty cã chi phÝ thÊp nhÊt sÏ cã kh¶ n¨ng chÞu ®ùng sè tiÒn hèi lé lín nhÊt. §iÒu ®ã chØ hay vÒ lý thuyÕt nh­ng l¹i kh«ng ®óng. Thø nhÊt, b»ng c¸ch chØ tËp trung vµo tÖ hèi lé lËp luËn nµy kh«ng tÝnh ®Õn tham nhòng lµ ¨n c¾p c¸c nguån lùc c«ng céng, lµm suy yÕu tÝnh æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«. Kh«ng nh÷ng thÕ nh÷ng ng­êi nhËn hèi lé cã xu thÕ chuyÓn nh÷ng ®ång tiÒn tham nhòng ®­îc vµo c¸c tµi kho¶n ë n­íc ngoµi. VÝ dô theo c¸ch nµy Nigiªnia ®· tæn thÊt hµng tû tiÒn ng©n s¸ch trong nh÷ng thËp kû võa qua. Thø hai, viÖc gi¶ ®Þnh n¨ng lùc ®Êu thÇu cao nhÊt b¾t nguån tõ khÝa c¹nh hiÖu qu¶ - chi phÝ lµ kh«ng ®óng, thay vµo ®ã nã th­êng g¾n víi chÊt l­îng d­íi møc tiªu chuÈn. 10