Văn hóa dân gian với phát triển du lịch Bình Thuận

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 1 | Lần xem: 0 | Page: 5 | FileSize: M | File type: PDF
0 lần xem

Văn hóa dân gian với phát triển du lịch Bình Thuận. Bài viết cung cấp cho người đọc những thông tin về góc độ du lịch Bình Thuận - địa phương có nền văn hóa biển “đậm đặc”, với nhiều loại hình di sản văn hóa biển phong phú, đa dạng. Mới các bạn cùng tham khảo.. Giống các giáo án bài giảng khác được thành viên chia sẽ hoặc do tìm kiếm lại và giới thiệu lại cho các bạn với mục đích nghiên cứu , chúng tôi không thu phí từ người dùng ,nếu phát hiện tài liệu phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho website ,Ngoài thư viện tài liệu này, bạn có thể download đồ án thạc sĩ tiến sĩ phục vụ nghiên cứu Một ít tài liệu download sai font không hiển thị đúng, có thể máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn tải các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://slideshare.vn/lichsuvanhoa/van-hoa-dan-gian-voi-phat-trien-du-lich-binh-thuan-u99buq.html

Nội dung


Miền Trung - Tây Nguyên

VĂN HÓA DÂN GIAN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH BÌNH THUẬN
? Nguyễn Thanh Lợi

*

1. Đặt vấn đề
Bình Thuận là địa phương có nguồn tài nguyên
du lịch phong phú gắn với biển đảo, đường bờ biển
dài 192 km, nhiều bãi biển đẹp như Hòn Rơm - Mũi
Né, bãi đá Ông Địa - Hàm Tiến, bãi biển Đồi Dương
- Thương Chánh (Phan Thiết), bãi biển Đồi Dương Bình Tân (La Gi), vịnh Triều Dương (Phú Quý)... hấp
dẫn du khách với những bãi tắm đẹp, biển xanh, cát
trắng, nắng vàng… Đặc biệt khu vực Mũi Né như
nàng công chúa ngủ trong rừng được đánh thức từ
sau sự kiện trở thành địa điểm quan sát nhật thực vào
năm 1995, như một vùng du lịch đầy tiềm năng.
Theo các nhà nghiên cứu, Bình Thuận là địa
phương có nền văn hóa biển “đậm đặc”, với nhiều loại
hình di sản văn hóa biển phong phú, đa dạng.
Lượng du khách đến Bình Thuận tăng nhanh qua
từng năm nhưng du lịch biển ở Bình Thuận chỉ mới
dừng lại ở loại hình du lịch nghỉ dưỡng, kết hợp với
thể thao trên biển (lướt ván diều, lướt ván buồm, lặn
biển), và địa bàn tập trung nhiều ở khu vực Mũi Né,
huyện Hàm Thuận Nam, thị xã La Gi.
Tuy nhiên, ngoài ưu thế có một thiên nhiên tươi
đẹp là các bãi biển gắn với loại hình du lịch nghỉ
dưỡng, thì yếu tố văn hóa dân gian vẫn chưa được
đầu tư, khai thác đúng mức, nếu không muốn nói là
gần như còn bỏ ngỏ. Du lịch văn hóa ở địa phương
quanh quẩn với mấy địa điểm tham quan như trường
Dục Thanh, lầu Ông Hoàng, vạn Thủy Tú, tháp Po Sah
Inư, chùa Hang, núi Tà Cú, hải đăng Kê Gà, dinh Thầy
Thím... Nhưng dường như những điểm tham quan này
vẫn chưa có sức hấp dẫn đối với du khách phương xa,
mà với họ chỉ là kết hợp thăm thú khi đến nghỉ dưỡng
ở Bình Thuận, trừ những điểm du lịch tâm linh như
*

Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh.

36

Phaùt trieån

Kinh teá - Xaõ hoäi
Ñaø Naüng

chùa Hang, núi Tà Cú, dinh Thầy Thím và đi theo tour
“chùa chiền” kiểu du lịch bình dân.
2. Văn hóa dân gian Bình Thuận
Một khái niệm cụ thể, gần gũi với văn hóa dân
gian Việt Nam là: “Nói Foklore Việt Nam là nói tổng
thể mọi sáng tạo, mọi thành tựu của văn hóa của dân
gian ở mọi nơi, trong mọi thời, của mọi thành phần dân
tộc đang hiện tồn trên lãnh thổ Việt Nam. Nó có thể là
một ngôi đền, một cái đình mà cũng có thể là một mẩu
huyền thoại hay một câu chuyện thần kỳ. Nó có thể là
một cái lư hương gốm sứ cổ, một cỗ kiệu sơn son thếp
vàng ngày xưa mà cũng có thể là một câu tục ngữ cổ,
một khúc dân ca... Sáng tạo dân gian bao trùm mọi
lãnh vực đời sống làm ăn hàng ngày (ăn, mặc, ở, đi lại)
- đến đời sống vui chơi, buông xả (thể thao dân gian, võ,
vật, đánh cầu, đánh phết), hát hò (hát đò đưa, hò giã
gạo, đúm, ví, xoan, ghẹo), đến đời sống tâm linh (giỗ,
tết, lễ hội...)”.1
Ở Bình Thuận, theo chúng tôi, những lĩnh vực văn
hóa dân gian có thể đưa vào khai thác du lịch đó là:
tín ngưỡng dân gian, nghề truyền thống và ẩm thực.

Miền Trung - Tây Nguyên

Tín ngưỡng dân gian nổi bật ở Bình Thuận là tín
ngưỡng thờ cá Ông. Cũng như ở các tỉnh ven biển,
suốt từ Thanh Hóa cho đến tận Kiên Giang, việc thờ
phụng cá Ông là tín ngưỡng chủ đạo của ngư dân
Bình Thuận. Đây là một trong số những tỉnh ở Nam
Trung Bộ có nhiều lăng vạn thờ cá Ông nhất, với 26
lăng, dinh, vạn thờ cá voi, chỉ riêng huyện đảo Phú
Quý đã có đến 9 lăng thờ thần Nam Hải: An Thạnh,
Triều Dương, Hội An, Mỹ Khê (Tam Thanh); Thương
Hải, An Hòa, Hải Châu (Ngũ Phụng); Phú Thạnh, Liên
Thành (Long Hải). Đây là huyện đảo có mật độ lăng cá
Ông cao nhất nước ta.2
Về niên đại, có những lăng được thành lập rất lâu
như: Thủy Tú (1762), được xếp hạng Di tích lịch sử văn
hóa cấp quốc gia tháng 1.1996; lăng An Thạnh (xã
Tam Hải, huyện Phú Quý), xây dựng năm 1781; lăng
Thạch Long (thành phố Phan Thiết), xây năm 1795.
Riêng vạn Thủy Tú (phường Đức Thắng, thành
phố Phan Thiết) có đến 24 sắc phong, chỉ riêng đời
vua Thiệu Trị (1841 - 1847) đã có đến 10 sắc phong;
vạn Tả Tân (huyện Tuy Phong) có 16 sắc phong, lâu
nhất là sắc phong đời Minh Mạng thứ 5 (1824); vạn
Nam Nghĩa có sắc phong đời vua Thành Thái (1900);
vạn Long Hải, Liên Hương có sắc phong đời vua Khải
Định; vạn Bình Thạnh, Phước Lộc (La Gi) có nhiều sắc
phong đời các vua Nguyễn bị đốt hủy lúc tiêu thổ
kháng chiến sau năm 1945.3

Ở Hòn Tranh còn có huyền thoại về vũng Phật và
vạn thờ 77 bộ xương cốt cá voi và các loài cá lạ khác
mà người dân gọi chung là thần Nam Hải.
Trên địa bàn huyện đảo Phú Quý, bên cạnh các
bài văn tế nói đến các vị thần linh như thầy Nại, công
chúa Bàn Tranh, bà chúa Ngọc hay thần phò trợ cho
nghề nghiệp như bà Tằm, trong dân gian hiện còn lưu
giữ khá nhiều văn tế bằng chữ Hán như: Nam Hải văn,
Nam Hải bổn mạn ký văn, Thừa ân Nam Hải văn, Cáo
cựu thần Nam Hải nhập liệm tân vị văn…4
Vạn Thủy Tú là nơi lưu giữ gần 100 bộ xương cá voi
và nhiều loài khác cùng họ, hơn nửa trong số đó có
niên đại từ 100 - 150 năm. Nơi đây là địa điểm trưng
bày bộ xương cá voi với chiều dài 22 m, nặng 65 tấn.
Năm 2003, bộ xương này được Viện Hải dương học
Nha Trang phục chế và bảo quản tại vạn. Đây được
xem là bộ xương cá voi lớn nhất Đông Nam Á vẫn còn
nguyên vẹn đến nay.5
Dinh Thầy Thím nằm ở xã Tân Tiến, thị xã La Gi. Sự
tích Thầy Thím và dinh thờ Thầy Thím gắn liền với quá
trình hình thành huyện Hàm Tân. Sự tích nói về thầy
là một đạo sĩ, quê ở làng La Qua, phủ Điện Bàn, tỉnh
Quảng Nam. Ông là người giàu lòng nhân ái, dùng
phép thuật cao siêu để trừng trị bọn cường hào, ác
bá và bênh vực giúp đỡ người nghèo bị áp bức. Lễ hội
dinh Thầy Thím diễn ra 2 đợt: 5.1 âm lịch và 14 - 16.9
âm lịch.

Phaùt trieån

Kinh teá - Xaõ hoäi
Ñaø Naüng

37

Miền Trung - Tây Nguyên

Trên đảo Hòn Bà thuộc thị xã La Gi, từ đầu thế kỷ
XVIII, người Chăm đã dựng tại đây ngôi đền thờ nữ
thần Thiên Y Ana - Bà mẹ xứ sở, vị thần bảo trợ cho
dân chúng làm ăn trên biển và là nơi neo đậu tâm linh
của nhiều thế hệ cho đến ngày nay.
Thầy Sài Nại là vị thần được cư dân tôn sùng nhất
trên đảo Phú Quý, lễ hội diễn ra vào ngày 4.4 âm lịch.
Đền thờ công chúa Bàn Tranh ở xã Long Hải
(huyện Phú Quý) là ngôi đền thờ cổ của người Chăm
xây dựng từ cuối thế kỷ XV để thờ bà chúa của vương
quốc Champa, tương truyền là công chúa Bàn Tranh.
Khi người Việt đến sinh sống ở đảo đã tiếp tục thờ
phụng bà. Bà được tôn xưng là bà Chúa Xứ, được các
vua triều Nguyễn ban tặng cho 8 sắc phong và chỉ
dụ cho các làng trên đảo luân phiên thờ phụng hàng
năm. Lễ Kỵ Bà chúa Bàn Tranh vào mùng ba tết.
Ngoài ra, những cư dân biển ở Bình Thuận còn lưu
giữ những tập tục liên quan đến ngành nghề, mà đối
với du khách việc tìm hiểu nó không kém phần thú vị
như: tục cúng của nghề làm nước mắm để mang lại
sự may mắn, làm ăn phát đạt; kiêng cữ liên quan đến
tập tục thờ cúng cá Ông; kiêng bước ngang qua dây
neo vì sợ ảnh hưởng không tốt đến công việc làm ăn
của chủ ghe; kiêng chạm mặt phụ nữ khi chuẩn bị lên
tàu đi đánh bắt cá; kiêng không cho phụ nữ bước lên
thuyền...
Bình Thuận hiện nay vẫn còn giữ được một số
nghề truyền thống. Nổi tiếng nhất là nghề làm nước

38

Phaùt trieån

Kinh teá - Xaõ hoäi
Ñaø Naüng

mắm. Đặc biệt là nước mắm cá cơm, cá nục, hai
nguyên liệu làm rạng danh nước mắm Phan Thiết với
mùi thơm ngon và màu vàng sánh như mật ong: “Ba
mươi năm danh tiếng bay cùng/Ba kỳ lục tỉnh ai dùng
cũng khen”. Một thời, Phan Thiết được mệnh danh là
“thủ đô của nước mắm” với phương tiện vận chuyển
là những chiếc ghe bầu dọc ngang vùng biển miền
Bắc - Trung - Nam.
Nghề làm thuyền thúng chai theo chân những
ngư dân xứ Quảng đầu tiên đến Phan Thiết lập nghiệp
cách đây hơn 100 năm. Trước kia, nghề làm thuyền
thúng xuất hiện ở hầu khắp các làng chài nhưng hiện
chỉ còn ở vạn Thủy Tú, phường Đức Thắng và phía sau
nhà thờ Lạc Đạo (Phan Thiết).
Nghề xảm thuyền là xảm lại khe nứt,  chỗ hở
của ván thuyền hoặc sơn lại trước khi mùa đánh cá
mới bắt đầu.
Vùng đất Phan Thiết trong lịch sử đã hình thành
nên một “trường phái” ghe bầu Mũi Né danh tiếng.
Trong kỹ thuật đóng ghe bầu, các thợ xảm ghe và
thợ mộc của Mũi Né nổi tiếng đóng khéo và có trách
nhiệm. Các ghe bầu của họ là khuôn mẫu cho thợ
đóng ghe ở Hội An (Quảng Nam) và Phổ An (huyện
Đức Phổ, Quảng Ngãi). Ở đây còn lưu hành rộng rãi
truyền thuyết về cặp vợ chồng người Chăm là Thầy
Thím chuyên đóng thuê ghe bầu cho người Việt, một
minh chứng cho mối giao lưu giữa văn hóa Việt Chăm trên lĩnh vực văn hóa dân gian tại địa phương.

Miền Trung - Tây Nguyên

Nghề nuôi cá lồng bè là một nghề mới hình thành
ở Bình Thuận vào những năm 1990, chủ yếu ở Phú
Quý. Đây là một trong những nghề nuôi hải sản xuất
khẩu có giá trị kinh tế cao, chủ yếu nuôi các loại cá
mú, cá bớp và tôm hùm có giá trị cho xuất khẩu. Nghề
này gắn với mô hình du lịch homestay trên biển, thu
hút ngày một nhiều du khách với loại hình du lịch
tham quan, nghỉ ngơi tại nơi nuôi cá lồng bè.
Ẩm thực miền biển cũng là thế mạnh có thể níu
chân du khách nếu ta biết cách khai thác. Bình Thuận
được biết đến với nhiều đặc sản biển như: mực một
nắng, sò điệp, cua Huỳnh Đế, gỏi ốc giác, gỏi cá mai,
gỏi cá đục, gỏi cá suốt, chả cá chàm Phú Quý, cá bùng
binh nấu ca-ri, cá bò hòm nướng/hấp, răng mực,
bánh canh chả cá, bánh quai vạc...
Văn hóa dân gian Chăm cũng là một thế mạnh để
phát triển du lịch Bình Thuận. Nơi đây có một nền văn
hóa dân gian Chăm phong phú không kém gì ở Ninh
Thuận. Ngoài di tích đền tháp Po Sah Inư, còn có đền
tháp Po Dam gắn với nhiều làng Chăm ở huyện Bắc
Bình. Nhiều di tích, đền thờ, vua chúa Chăm hiện vẫn
còn như kho mở Hoàng tộc Chăm tại nhà bà Thêm,
những đền thờ, Kút vua Chăm như Po Nít, Po Ghur.
Những di tích này kết hợp với làng nghề gốm, Trung
tâm Trưng bày văn hóa Chăm Bình Thuận có thể tạo
thành tour du lịch rất hấp dẫn. Hiện nay, hàng năm
người Chăm ở Bình Thuận còn diễn ra các lễ hội như
lễ Katé, Ramawan, lễ cưới hỏi, tang ma rất phong phú,
đa dạng và đặc sắc. Đặc biệt là loại hình ca múa nhạc
dân gian Chăm ở Ninh Thuận cũng khá nổi tiếng. Đây
chính là những tiềm năng du lịch quan trọng góp
phần tạo nên phần hồn và bản sắc riêng của du lịch
Bình Thuận cần chú ý khai thác.

3. Giải pháp phát triển du lịch Bình Thuận
Ở Bình Thuận, bên cạnh ưu thế về tài nguyên thiên
nhiên để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh
thái, thì nguồn tài nguyên nhân văn cũng không kém
phần hấp dẫn, phần nhiều đang còn ở dạng tiềm
năng, chưa được khai thác nhiều. Từ góc nhìn văn hóa
dân gian, chúng tôi xin được đề xuất một số giải pháp
để phát triển du lịch Bình Thuận.
- Cần có nghiên cứu dài hơi về vốn di sản văn hóa
dân gian trên địa bàn tỉnh, thông qua chương trình
kiểm kê, đánh giá các loại hình văn hóa vật thể và
phi vật thể của tỉnh. Trên cơ sở đó lựa chọn, xây dựng
thành những sản phẩm du lịch cụ thể: ẩm thực, làng
nghề truyền thống, lễ hội...
+ Đưa các loại đặc sản biển vào thực đơn của các
tour du lịch, để giới thiệu nền ẩm thực địa phương
đến với du khách, kể cả các món ăn dân gian như
bánh quai vạc, cốm, bánh rế, bánh xèo... Và tổ chức
các chuỗi cửa hàng đúng tiêu chuẩn về vệ sinh, bao
bì, nhãn mác, giá cả để bán các đặc sản địa phương:
nước mắm, hải sản khô, thanh long...
+ Tổ chức cho du khách tham quan các làng nghề
địa phương. Như đối với nghề làm nước mắm thì
tham quan công nghệ sản xuất như kinh nghiệm của
Phú Quốc. Hay đưa du khách tham quan đảo Phú
Quý với mô hình du lịch homestay trên biển, tìm hiểu
nghề nuôi bè lồng, câu cá, chèo thuyền thúng, câu
mực đêm, thưởng thức hải sản, kết hợp thăm các di
tích, khám phá các phong tục tập quán của cư dân
trên đảo. Có thể thử nghiệm tour “Một ngày làm ngư
dân” cho du khách, nhất là đối với khách du lịch nước
ngoài. Ở Hội An, khách Tây đã rất thích thú khi được
hướng dẫn chèo những chiếc thuyền thúng. Khi đưa
khách du lịch nước ngoài đến tham quan vườn thanh
long ở Hàm Thuận Nam, ta có thể cho họ được chăm
sóc, thu hoạch loại trái cây này, chắc chắn đó sẽ là
những trải nghiệm thú vị khi đến với Bình Thuận. Quà
lưu niệm thủ công mỹ nghệ của Bình Thuận hiện nay
khá đơn điệu, chỉ xoay quanh các loại vỏ ốc. Có thể
nghiên cứu làm ra những mặt hàng gắn với đặc trưng
văn hóa của vùng đất như mô hình ghe bầu, cá Ông,
tháp Chăm, thăm ngọn hải đăng, thanh long, tranh
cát...
+ Kết nối các lễ hội địa phương vào tuyến tham
quan của du khách, nhất là những lễ hội mang màu
sắc của văn hóa biển như lễ hội cúng cá Ông, đua

Phaùt trieån

Kinh teá - Xaõ hoäi
Ñaø Naüng

39

Miền Trung - Tây Nguyên

thuyền trên sông Cà Ty, lễ hội dinh Thầy Thím, lễ hội
Trung Thu... Nghệ thuật hát bả trạo trong lễ cúng cá
Ông có thể xây dựng thành tiết mục biểu diễn phục
vụ du khách khi đến tham quan các lăng cá Ông hoặc
ngay trên bãi biển.
- Đẩy mạnh thông tin về du lịch văn hóa đến với
du khách trên những kênh khác nhau như website,
cẩm nang du lịch, phương tiện truyền thông, thông
tin ở điểm tham quan, tuyên truyền qua những du
khách đã đến đây... Hiện nay việc tìm kiếm thông tin
giới thiệu về di sản văn hóa ở địa phương khá khó
khăn đối với du khách, vừa ít lại không chính xác. Ví
dụ, như khi hướng dẫn du khách tham quan hải đăng
Kê Gà, các hướng dẫn viên đều thuyết minh rằng đó
là ngọn hải đăng cổ nhất Việt Nam, trong khi tài liệu
của ngành hàng hải ghi rõ đó là hải đăng Bảy Cạnh ở
Côn Đảo. Hay họ cũng không giải thích được tại sao
gọi là Khe Gà hay Kê Gà?
- Cần phát huy và đẩy mạnh giá trị văn hóa dân
gian Chăm gắn với du lịch. Trên cơ sở đó mới có thể
làm mới sản phẩm du lịch. Làm được điều này sẽ góp
phần vừa bảo tồn văn hóa dân gian, vừa phát huy
được di sản văn hóa, tăng thêm thu nhập cho người
dân, giáo dục ý thức bảo tồn văn hóa dân tộc.

Chú ý phát triển du lịch ở đảo Phú Quý, La Gi, Tuy
Phong, những nơi còn chưa thu hút nhiều du khách.
N.T.L.

CHÚ THÍCH
Trần Quốc Vượng, "Foklore Việt Nam, trữ lượng và viễn
cảnh", Văn hóa nghệ thuật, (Số 5, 1990), 77.
1

Nguyễn Xuân Lý, Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị
di sản văn hóa đảo Phú Quý phục vụ phát triển du lịch, Đề tài
nghiên cứu khoa học của Sở Khoa học Công nghệ và Môi
trường tỉnh Bình Thuận, (Bình Thuận, 2007), 36.
2

Nguyễn Thanh Lợi, "Tục thờ cá Ông ở ven biển Nam
Trung Bộ", Văn hóa Dân gian, (Số 4, 2006), 53-54.
3

Võ Thị Tân, Sưu tầm tư liệu Hán Nôm trên đảo Phú Quý.
Trong Nguyễn Thế Nghĩa (chủ biên), Những thành tựu
nghiên cứu khoa học, (Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2000), 860.
4

http://news.zing.vn/choi-vui/xem-bo-xuong-caong-lon-nhat-dong-nam-a/a122491.html, truy cập ngày
23.6.2013.
5

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Một bảo tàng văn hóa biển ở địa phương cũng là
vấn đề Bình Thuận nên cần tính đến. Ở đó các di sản
văn hóa biển, từ văn hóa vật thể (di tích, ghe thuyền,
ngư cụ đánh bắt...) cho đến văn hóa phi vật thể (lễ
hội, phong tục tập quán, diễn xướng dân gian, tri
thức dân gian, ẩm thực...) được giới thiệu một cách
tường tận, chi tiết cho du khách, sẽ là lợi ích lâu dài
cho địa phương, góp phần quảng bá thương hiệu du
lịch và bảo tồn văn hóa của Bình Thuận.

1. Di tích lịch sử danh lam thắng cảnh Bình Thuận. Công
ty Cổ phần Sách - Dịch vụ Văn hóa Bình Thuận, 2003.

- Vấn đề giáo dục di sản văn hóa địa phương cũng
cần được chú trọng, nhất là trong việc đào tạo đội
ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, nắm chắc các giá
trị văn hóa của tỉnh nhà khi giới thiệu cho du khách.
Và ngay cả người dân cũng cần biết rõ những di sản
của địa phương, không chỉ vì lòng tự hào mà còn góp
phần vào việc giữ gìn nó.

5. Mai Thanh Nga. 2013. Exploitation of Marine Culture
Heritage for Tourism Development in Binh Thuan Province.
Thesis of Master Degree, IMC University of Applied Sciences
Krems.

- Văn hóa dân gian là những vốn sống từ “dân dã”,
thông qua những trải nghiệm thực tế, nên rất thích
hợp với loại hình du lịch cộng đồng. Vậy nên, phát
triển du lịch trên cơ sở bảo đảm quyền lợi của người
dân địa phương khi tham gia hoạt động du lịch với
các đơn vị làm du lịch là hướng phát triển bền vững.

7. Sakaya. 2013. Tiếp cận một số vấn đề văn hóa Champa.
Hà Nội: Tri thức.

40

Phaùt trieån

Kinh teá - Xaõ hoäi
Ñaø Naüng

2. Tô Quyên, Trần Ngọc Trác, Phan Minh Đạo (chủ biên).
2006. Địa chí Bình Thuận. Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Bình
Thuận.
3. Hồng Phú sưu tầm - biên soạn. 1983. Sổ tay tư liệu
Thuận Hải. Hội Văn nghệ Thuận Hải xuất bản.
4. Ban Điều phối vùng duyên hải miền Trung - UBND
tỉnh Khánh Hòa. 2013. Kỷ yếu hội thảo Phát triển sản phẩm
du lịch vùng duyên hải miền Trung. Nha Trang, tháng 6.

6. Nguyễn Xuân Lý. 2007. Nghiên cứu, bảo tồn và phát
huy giá trị di sản văn hóa đảo Phú Quý phục vụ phát triển du
lịch. Đề tài nghiên cứu khoa học của Sở Khoa học Công
nghệ và Môi trường tình Bình Thuận.

8. Nguyễn Thanh Lợi. 2011. “Cần sớm có bảo tàng văn
hóa biển”. Phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng. Số 19-20.
9. Nguyễn Thanh Lợi. 2010. “Ghe bầu Phan Thiết”, Xưa
và Nay. Số 364, tháng 9.

1144432

Tài liệu liên quan