HƯỚNG DẪN DOWNLOAD TÀI LIỆU

Bước 1:Tại trang tài liệu slideshare.vn bạn muốn tải, click vào nút Download màu xanh lá cây ở phía trên.
Bước 2: Tại liên kết tải về, bạn chọn liên kết để tải File về máy tính. Tại đây sẽ có lựa chọn tải File được lưu trên slideshare.vn
Bước 3: Một thông báo xuất hiện ở phía cuối trình duyệt, hỏi bạn muốn lưu . - Nếu click vào Save, file sẽ được lưu về máy (Quá trình tải file nhanh hay chậm phụ thuộc vào đường truyền internet, dung lượng file bạn muốn tải)
Có nhiều phần mềm hỗ trợ việc download file về máy tính với tốc độ tải file nhanh như: Internet Download Manager (IDM), Free Download Manager, ... Tùy vào sở thích của từng người mà người dùng chọn lựa phần mềm hỗ trợ download cho máy tính của mình  

Văn hóa dân gian với phát triển du lịch Bình Thuận

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 3 | Lần xem: 18 | Page: 5 | FileSize: 0.00 M | File type: PDF
18 lần xem

Văn hóa dân gian với phát triển du lịch Bình Thuận. Bài viết cung cấp cho người đọc những thông tin về góc độ du lịch Bình Thuận - địa phương có nền văn hóa biển “đậm đặc”, với nhiều loại hình di sản văn hóa biển phong phú, đa dạng. Mới các bạn cùng tham khảo..

Nội dung

Miền Trung - Tây Nguyên VĂN HÓA DÂN GIAN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH BÌNH THUẬN ✍NGUYễN THaNHLợI* 1. Đặt vấn đề Bình Thuận là địa phương có nguồn tài nguyên du lịch phong phú gắn với biển đảo, đường bờ biển dài 192 km, nhiều bãi biển đẹp như Hòn Rơm - Mũi Né, bãi đá Ông Địa - Hàm Tiến, bãi biển Đồi Dương - Thương Chánh (Phan Thiết), bãi biển Đồi Dương -Bình Tân (La Gi), vịnh Triều Dương (Phú Quý)... hấp dẫn du khách với những bãi tắm đẹp, biển xanh, cát trắng, nắng vàng… Đặc biệt khu vực Mũi Né như nàng công chúa ngủ trong rừng được đánh thức từ sau sự kiện trở thành địa điểm quan sát nhật thực vào năm 1995, như một vùng du lịch đầy tiềm năng. Theo các nhà nghiên cứu, Bình Thuận là địa phương có nền văn hóa biển “đậm đặc”, với nhiều loại hình di sản văn hóa biển phong phú, đa dạng. Lượng du khách đến Bình Thuận tăng nhanh qua từng năm nhưng du lịch biển ở Bình Thuận chỉ mới dừng lại ở loại hình du lịch nghỉ dưỡng, kết hợp với thể thao trên biển (lướt ván diều, lướt ván buồm, lặn biển), và địa bàn tập trung nhiều ở khu vực Mũi Né, huyện Hàm Thuận Nam, thị xã La Gi. Tuy nhiên, ngoài ưu thế có một thiên nhiên tươi đẹp là các bãi biển gắn với loại hình du lịch nghỉ dưỡng, thì yếu tố văn hóa dân gian vẫn chưa được đầu tư, khai thác đúng mức, nếu không muốn nói là gần như còn bỏ ngỏ. Du lịch văn hóa ở địa phương quanh quẩn với mấy địa điểm tham quan như trường Dục Thanh, lầu Ông Hoàng, vạn Thủy Tú, tháp Po Sah Inư, chùa Hang, núi Tà Cú, hải đăng Kê Gà, dinh Thầy Thím... Nhưng dường như những điểm tham quan này vẫn chưa có sức hấp dẫn đối với du khách phương xa, mà với họ chỉ là kết hợp thăm thú khi đến nghỉ dưỡng ở Bình Thuận, trừ những điểm du lịch tâm linh như chùa Hang, núi Tà Cú, dinh Thầy Thím và đi theo tour “chùa chiền” kiểu du lịch bình dân. 2. Văn hóa dân gian Bình Thuận Một khái niệm cụ thể, gần gũi với văn hóa dân gian Việt Nam là: “Nói Foklore Việt Nam là nói tổng thể mọi sáng tạo, mọi thành tựu của văn hóa của dân gian ở mọi nơi, trong mọi thời, của mọi thành phần dân tộc đang hiện tồn trên lãnh thổ Việt Nam. Nó có thể là một ngôi đền, một cái đình mà cũng có thể là một mẩu huyền thoại hay một câu chuyện thần kỳ. Nó có thể là một cái lư hương gốm sứ cổ, một cỗ kiệu sơn son thếp vàng ngày xưa mà cũng có thể là một câu tục ngữ cổ, một khúc dân ca... Sáng tạo dân gian bao trùm mọi lãnh vực đời sống làm ăn hàng ngày (ăn, mặc, ở, đi lại) - đến đời sống vui chơi, buông xả (thể thao dân gian, võ, vật, đánh cầu, đánh phết), hát hò (hát đò đưa, hò giã gạo, đúm, ví, xoan, ghẹo), đến đời sống tâm linh (giỗ, tết, lễ hội...)”.1 Ở Bình Thuận, theo chúng tôi, những lĩnh vực văn hóa dân gian có thể đưa vào khai thác du lịch đó là: tín ngưỡng dân gian, nghề truyền thống và ẩm thực. * Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương Thành phố Hồ Chí Minh. 36 Phaùt trieån Kinh teá ø - Xaõ hoäi Miền Trung - Tây Nguyên Tín ngưỡng dân gian nổi bật ở Bình Thuận là tín ngưỡng thờ cá Ông. Cũng như ở các tỉnh ven biển, suốt từ Thanh Hóa cho đến tận Kiên Giang, việc thờ phụng cá Ông là tín ngưỡng chủ đạo của ngư dân Bình Thuận. Đây là một trong số những tỉnh ở Nam Trung Bộ có nhiều lăng vạn thờ cá Ông nhất, với 26 lăng, dinh, vạn thờ cá voi, chỉ riêng huyện đảo Phú Quý đã có đến 9 lăng thờ thần Nam Hải: An Thạnh, Triều Dương, Hội An, Mỹ Khê (Tam Thanh); Thương Hải, An Hòa, Hải Châu (Ngũ Phụng); Phú Thạnh, Liên Thành (Long Hải). Đây là huyện đảo có mật độ lăng cá Ông cao nhất nước ta.2 Về niên đại, có những lăng được thành lập rất lâu như: Thủy Tú (1762), được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia tháng 1.1996; lăng An Thạnh (xã Tam Hải, huyện Phú Quý), xây dựng năm 1781; lăng Thạch Long (thành phố Phan Thiết), xây năm 1795. Riêng vạn Thủy Tú (phường Đức Thắng, thành phố Phan Thiết) có đến 24 sắc phong, chỉ riêng đời vua Thiệu Trị (1841 - 1847) đã có đến 10 sắc phong; vạn Tả Tân (huyện Tuy Phong) có 16 sắc phong, lâu nhất là sắc phong đời Minh Mạng thứ 5 (1824); vạn Nam Nghĩa có sắc phong đời vua Thành Thái (1900); vạn Long Hải, Liên Hương có sắc phong đời vua Khải Định; vạn Bình Thạnh, Phước Lộc (La Gi) có nhiều sắc phong đời các vua Nguyễn bị đốt hủy lúc tiêu thổ kháng chiến sau năm 1945.3 Ở Hòn Tranh còn có huyền thoại về vũng Phật và vạn thờ 77 bộ xương cốt cá voi và các loài cá lạ khác mà người dân gọi chung là thần Nam Hải. Trên địa bàn huyện đảo Phú Quý, bên cạnh các bài văn tế nói đến các vị thần linh như thầy Nại, công chúa Bàn Tranh, bà chúa Ngọc hay thần phò trợ cho nghề nghiệp như bà Tằm, trong dân gian hiện còn lưu giữ khá nhiều văn tế bằng chữ Hán như: Nam Hải văn, Nam Hải bổn mạn ký văn, Thừa ân Nam Hải văn, Cáo cựu thần Nam Hải nhập liệm tân vị văn…4 Vạn Thủy Tú là nơi lưu giữ gần 100 bộ xương cá voi và nhiều loài khác cùng họ, hơn nửa trong số đó có niên đại từ 100 - 150 năm. Nơi đây là địa điểm trưng bày bộ xương cá voi với chiều dài 22 m, nặng 65 tấn. Năm 2003, bộ xương này được Viện Hải dương học Nha Trang phục chế và bảo quản tại vạn. Đây được xem là bộ xương cá voi lớn nhất Đông Nam Á vẫn còn nguyên vẹn đến nay.5 Dinh Thầy Thím nằm ở xã Tân Tiến, thị xã La Gi. Sự tích Thầy Thím và dinh thờ Thầy Thím gắn liền với quá trình hình thành huyện Hàm Tân. Sự tích nói về thầy là một đạo sĩ, quê ở làng La Qua, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Ông là người giàu lòng nhân ái, dùng phép thuật cao siêu để trừng trị bọn cường hào, ác bá và bênh vực giúp đỡ người nghèo bị áp bức. Lễ hội dinh Thầy Thím diễn ra 2 đợt: 5.1 âm lịch và 14 - 16.9 âm lịch. Phaùt trieån Kinh teá ø - Xaõ hoäi 37 Miền Trung - Tây Nguyên Trên đảo Hòn Bà thuộc thị xã La Gi, từ đầu thế kỷ XVIII, người Chăm đã dựng tại đây ngôi đền thờ nữ thần Thiên Y Ana - Bà mẹ xứ sở, vị thần bảo trợ cho dân chúng làm ăn trên biển và là nơi neo đậu tâm linh của nhiều thế hệ cho đến ngày nay. Thầy Sài Nại là vị thần được cư dân tôn sùng nhất trên đảo Phú Quý, lễ hội diễn ra vào ngày 4.4 âm lịch. Đền thờ công chúa Bàn Tranh ở xã Long Hải (huyện Phú Quý) là ngôi đền thờ cổ của người Chăm xây dựng từ cuối thế kỷ XV để thờ bà chúa của vương quốc Champa, tương truyền là công chúa Bàn Tranh. Khi người Việt đến sinh sống ở đảo đã tiếp tục thờ phụng bà. Bà được tôn xưng là bà Chúa Xứ, được các vua triều Nguyễn ban tặng cho 8 sắc phong và chỉ dụ cho các làng trên đảo luân phiên thờ phụng hàng năm. Lễ Kỵ Bà chúa Bàn Tranh vào mùng ba tết. Ngoài ra, những cư dân biển ở Bình Thuận còn lưu giữ những tập tục liên quan đến ngành nghề, mà đối với du khách việc tìm hiểu nó không kém phần thú vị như: tục cúng của nghề làm nước mắm để mang lại sự may mắn, làm ăn phát đạt; kiêng cữ liên quan đến tập tục thờ cúng cá Ông; kiêng bước ngang qua dây neo vì sợ ảnh hưởng không tốt đến công việc làm ăn của chủ ghe; kiêng chạm mặt phụ nữ khi chuẩn bị lên tàu đi đánh bắt cá; kiêng không cho phụ nữ bước lên thuyền... Bình Thuận hiện nay vẫn còn giữ được một số nghề truyền thống. Nổi tiếng nhất là nghề làm nước 38 Phaùt trieån Kinh teá ø - Xaõ hoäi mắm. Đặc biệt là nước mắm cá cơm, cá nục, hai nguyên liệu làm rạng danh nước mắm Phan Thiết với mùi thơm ngon và màu vàng sánh như mật ong: “Ba mươi năm danh tiếng bay cùng/Ba kỳ lục tỉnh ai dùng cũng khen”. Một thời, Phan Thiết được mệnh danh là “thủ đô của nước mắm” với phương tiện vận chuyển là những chiếc ghe bầu dọc ngang vùng biển miền Bắc - Trung - Nam. Nghề làm thuyền thúng chai theo chân những ngư dân xứ Quảng đầu tiên đến Phan Thiết lập nghiệp cách đây hơn 100 năm. Trước kia, nghề làm thuyền thúng xuất hiện ở hầu khắp các làng chài nhưng hiện chỉ còn ở vạn Thủy Tú, phường Đức Thắng và phía sau nhà thờ Lạc Đạo (Phan Thiết). Nghề xảm thuyền là xảm lại khe nứt, chỗ hở của ván thuyền hoặc sơn lại trước khi mùa đánh cá mới bắt đầu. Vùng đất Phan Thiết trong lịch sử đã hình thành nên một “trường phái” ghe bầu Mũi Né danh tiếng. Trong kỹ thuật đóng ghe bầu, các thợ xảm ghe và thợ mộc của Mũi Né nổi tiếng đóng khéo và có trách nhiệm. Các ghe bầu của họ là khuôn mẫu cho thợ đóng ghe ở Hội An (Quảng Nam) và Phổ An (huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi). Ở đây còn lưu hành rộng rãi truyền thuyết về cặp vợ chồng người Chăm là Thầy Thím chuyên đóng thuê ghe bầu cho người Việt, một minh chứng cho mối giao lưu giữa văn hóa Việt - Chăm trên lĩnh vực văn hóa dân gian tại địa phương. Miền Trung - Tây Nguyên Nghề nuôi cá lồng bè là một nghề mới hình thành ở Bình Thuận vào những năm 1990, chủ yếu ở Phú Quý. Đây là một trong những nghề nuôi hải sản xuất khẩu có giá trị kinh tế cao, chủ yếu nuôi các loại cá mú, cá bớp và tôm hùm có giá trị cho xuất khẩu. Nghề này gắn với mô hình du lịch homestay trên biển, thu hút ngày một nhiều du khách với loại hình du lịch tham quan, nghỉ ngơi tại nơi nuôi cá lồng bè. Ẩm thực miền biển cũng là thế mạnh có thể níu chân du khách nếu ta biết cách khai thác. Bình Thuận được biết đến với nhiều đặc sản biển như: mực một nắng, sò điệp, cua Huỳnh Đế, gỏi ốc giác, gỏi cá mai, gỏi cá đục, gỏi cá suốt, chả cá chàm Phú Quý, cá bùng binh nấu ca-ri, cá bò hòm nướng/hấp, răng mực, bánh canh chả cá, bánh quai vạc... Văn hóa dân gian Chăm cũng là một thế mạnh để phát triển du lịch Bình Thuận. Nơi đây có một nền văn hóa dân gian Chăm phong phú không kém gì ở Ninh Thuận. Ngoài di tích đền tháp Po Sah Inư, còn có đền tháp Po Dam gắn với nhiều làng Chăm ở huyện Bắc Bình. Nhiều di tích, đền thờ, vua chúa Chăm hiện vẫn còn như kho mở Hoàng tộc Chăm tại nhà bà Thêm, những đền thờ, Kút vua Chăm như Po Nít, Po Ghur. Những di tích này kết hợp với làng nghề gốm, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm Bình Thuận có thể tạo thành tour du lịch rất hấp dẫn. Hiện nay, hàng năm người Chăm ở Bình Thuận còn diễn ra các lễ hội như lễ Katé, Ramawan, lễ cưới hỏi, tang ma rất phong phú, đa dạng và đặc sắc. Đặc biệt là loại hình ca múa nhạc dân gian Chăm ở Ninh Thuận cũng khá nổi tiếng. Đây chính là những tiềm năng du lịch quan trọng góp phần tạo nên phần hồn và bản sắc riêng của du lịch Bình Thuận cần chú ý khai thác. 3. Giải pháp phát triển du lịch Bình Thuận Ở Bình Thuận, bên cạnh ưu thế về tài nguyên thiên nhiên để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, thì nguồn tài nguyên nhân văn cũng không kém phần hấp dẫn, phần nhiều đang còn ở dạng tiềm năng, chưa được khai thác nhiều. Từ góc nhìn văn hóa dân gian, chúng tôi xin được đề xuất một số giải pháp để phát triển du lịch Bình Thuận. - Cần có nghiên cứu dài hơi về vốn di sản văn hóa dân gian trên địa bàn tỉnh, thông qua chương trình kiểm kê, đánh giá các loại hình văn hóa vật thể và phi vật thể của tỉnh. Trên cơ sở đó lựa chọn, xây dựng thành những sản phẩm du lịch cụ thể: ẩm thực, làng nghề truyền thống, lễ hội... + Đưa các loại đặc sản biển vào thực đơn của các tour du lịch, để giới thiệu nền ẩm thực địa phương đến với du khách, kể cả các món ăn dân gian như bánh quai vạc, cốm, bánh rế, bánh xèo... Và tổ chức các chuỗi cửa hàng đúng tiêu chuẩn về vệ sinh, bao bì, nhãn mác, giá cả để bán các đặc sản địa phương: nước mắm, hải sản khô, thanh long... + Tổ chức cho du khách tham quan các làng nghề địa phương. Như đối với nghề làm nước mắm thì tham quan công nghệ sản xuất như kinh nghiệm của Phú Quốc. Hay đưa du khách tham quan đảo Phú Quý với mô hình du lịch homestay trên biển, tìm hiểu nghề nuôi bè lồng, câu cá, chèo thuyền thúng, câu mực đêm, thưởng thức hải sản, kết hợp thăm các di tích, khám phá các phong tục tập quán của cư dân trên đảo. Có thể thử nghiệm tour “Một ngày làm ngư dân” cho du khách, nhất là đối với khách du lịch nước ngoài. Ở Hội An, khách Tây đã rất thích thú khi được hướng dẫn chèo những chiếc thuyền thúng. Khi đưa khách du lịch nước ngoài đến tham quan vườn thanh long ở Hàm Thuận Nam, ta có thể cho họ được chăm sóc, thu hoạch loại trái cây này, chắc chắn đó sẽ là những trải nghiệm thú vị khi đến với Bình Thuận. Quà lưu niệm thủ công mỹ nghệ của Bình Thuận hiện nay khá đơn điệu, chỉ xoay quanh các loại vỏ ốc. Có thể nghiên cứu làm ra những mặt hàng gắn với đặc trưng văn hóa của vùng đất như mô hình ghe bầu, cá Ông, tháp Chăm, thăm ngọn hải đăng, thanh long, tranh cát... + Kết nối các lễ hội địa phương vào tuyến tham quan của du khách, nhất là những lễ hội mang màu sắc của văn hóa biển như lễ hội cúng cá Ông, đua Phaùt trieån Kinh teá ø - Xaõ hoäi 39 Miền Trung - Tây Nguyên thuyền trên sông Cà Ty, lễ hội dinh Thầy Thím, lễ hội Trung Thu... Nghệ thuật hát bả trạo trong lễ cúng cá Ông có thể xây dựng thành tiết mục biểu diễn phục vụ du khách khi đến tham quan các lăng cá Ông hoặc ngay trên bãi biển. - Đẩy mạnh thông tin về du lịch văn hóa đến với du khách trên những kênh khác nhau như website, cẩm nang du lịch, phương tiện truyền thông, thông tin ở điểm tham quan, tuyên truyền qua những du khách đã đến đây... Hiện nay việc tìm kiếm thông tin giới thiệu về di sản văn hóa ở địa phương khá khó khăn đối với du khách, vừa ít lại không chính xác. Ví dụ, như khi hướng dẫn du khách tham quan hải đăng Kê Gà, các hướng dẫn viên đều thuyết minh rằng đó là ngọn hải đăng cổ nhất Việt Nam, trong khi tài liệu của ngành hàng hải ghi rõ đó là hải đăng Bảy Cạnh ở Côn Đảo. Hay họ cũng không giải thích được tại sao gọi là Khe Gà hay Kê Gà? - Cần phát huy và đẩy mạnh giá trị văn hóa dân gian Chăm gắn với du lịch. Trên cơ sở đó mới có thể làm mới sản phẩm du lịch. Làm được điều này sẽ góp phần vừa bảo tồn văn hóa dân gian, vừa phát huy được di sản văn hóa, tăng thêm thu nhập cho người dân, giáo dục ý thức bảo tồn văn hóa dân tộc. - Một bảo tàng văn hóa biển ở địa phương cũng là vấn đề Bình Thuận nên cần tính đến. Ở đó các di sản văn hóa biển, từ văn hóa vật thể (di tích, ghe thuyền, ngư cụ đánh bắt...) cho đến văn hóa phi vật thể (lễ hội, phong tục tập quán, diễn xướng dân gian, tri thức dân gian, ẩm thực...) được giới thiệu một cách tường tận, chi tiết cho du khách, sẽ là lợi ích lâu dài cho địa phương, góp phần quảng bá thương hiệu du lịch và bảo tồn văn hóa của Bình Thuận. - Vấn đề giáo dục di sản văn hóa địa phương cũng cần được chú trọng, nhất là trong việc đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, nắm chắc các giá trị văn hóa của tỉnh nhà khi giới thiệu cho du khách. Và ngay cả người dân cũng cần biết rõ những di sản của địa phương, không chỉ vì lòng tự hào mà còn góp phần vào việc giữ gìn nó. - Văn hóa dân gian là những vốn sống từ “dân dã”, thông qua những trải nghiệm thực tế, nên rất thích hợp với loại hình du lịch cộng đồng. Vậy nên, phát triển du lịch trên cơ sở bảo đảm quyền lợi của người dân địa phương khi tham gia hoạt động du lịch với các đơn vị làm du lịch là hướng phát triển bền vững. Chú ý phát triển du lịch ở đảo Phú Quý, La Gi, Tuy Phong, những nơi còn chưa thu hút nhiều du khách. N.T.L. cHÚ THÍcH 1 Trần Quốc Vượng, "Foklore Việt Nam, trữ lượng và viễn cảnh", Văn hóa nghệ thuật, (Số 5, 1990), 77. 2 Nguyễn Xuân Lý, Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đảo Phú Quý phục vụ phát triển du lịch, Đề tài nghiên cứu khoa học của Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường tỉnh Bình Thuận, (Bình Thuận, 2007), 36. 3 Nguyễn Thanh Lợi, "Tục thờ cá Ông ở ven biển Nam Trung Bộ", Văn hóa Dân gian, (Số 4, 2006), 53-54. 4 Võ Thị Tân, Sưu tầm tư liệu Hán Nôm trên đảo Phú Quý. Trong Nguyễn Thế Nghĩa (chủ biên), Những thành tựu nghiên cứu khoa học, (Hà Nội: Khoa học Xã hội, 2000), 860. 5http://news.zing.vn/choi-vui/xem-bo-xuong-ca-ong-lon-nhat-dong-nam-a/a122491.html, truy cập ngày 23.6.2013. TÀI LIỆU THaM KHẢo 1.Di tích lịch sử danh lam thắng cảnh Bình Thuận. Công ty Cổ phần Sách - Dịch vụ Văn hóa Bình Thuận, 2003. 2. Tô Quyên, Trần Ngọc Trác, Phan Minh Đạo (chủ biên). 2006. Địa chí Bình Thuận. Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Bình Thuận. 3. Hồng Phú sưu tầm - biên soạn. 1983. Sổ tay tư liệu Thuận Hải. Hội Văn nghệ Thuận Hải xuất bản. 4. Ban Điều phối vùng duyên hải miền Trung - UBND tỉnh Khánh Hòa. 2013. Kỷ yếu hội thảo Phát triển sản phẩm du lịch vùng duyên hải miền Trung. Nha Trang, tháng 6. 5. Mai Thanh Nga. 2013. Exploitation of Marine Culture Heritage for Tourism Development in Binh Thuan Province. Thesis of Master Degree, IMC University of Applied Sciences Krems. 6. Nguyễn Xuân Lý. 2007. Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đảo Phú Quý phục vụ phát triển du lịch. Đề tài nghiên cứu khoa học của Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường tình Bình Thuận. 7. Sakaya. 2013. Tiếp cận một số vấn đề văn hóa Champa. Hà Nội: Tri thức. 8. Nguyễn Thanh Lợi. 2011. “Cần sớm có bảo tàng văn hóa biển”. Phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng. Số 19-20. 9. Nguyễn Thanh Lợi. 2010. “Ghe bầu Phan Thiết”, Xưa và Nay. Số 364, tháng 9. 40 Phaùt trieån Kinh teá ø - Xaõ hoäi

Tài liệu liên quan