Tài liệu Ngôn ngữ học

Download tài liệu Ngôn ngữ học

Intonation as a means to better UT-HCMC students’ communication competence

The paper is hoped to bring both teachers and students at UT-HCMC a new way of teaching and learning intonation, which hopefully will release both of the subjects from the burden of time- and effort-consuming process of intonation teaching and learning.

5/5/2020 12:30:06 AM +00:00

Về một phương pháp xác định mục tiêu văn bản trong tiếng Việt

Bài viết giới thiệu mô hình xác định mục tiêu của văn bản tiếng Việt dựa trên cơ sở áp dụng hai giải thuật: Giải thuật phân tách từ tiếng Việt sử dụng trường điều kiện ngẫu nhiên (CRFs) và giải thuật phân loại văn bản StarSpace.

5/5/2020 12:22:34 AM +00:00

Giáo trình Lý luận văn học 2 (Tác phẩm và thể loại văn học)

Giáo trình Lý luận văn học 2 (Tác phẩm và thể loại văn học) với các nội dung: tác phẩm văn học và các yếu tố của chỉnh thể tác phẩm; đề tài, chủ đề, tư tưởng và ý nghĩa của tác phẩm văn học; nhân vật trong tác phẩm văn học; cốt truyện và kết cấu của tác phẩm văn học; lời văn nghệ thuật trong tác phẩm văn học

5/4/2020 6:42:53 PM +00:00

Thơ đồng bằng sông Cửu Long sau 1975 – Những điệu tâm tình

Thơ Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sau 1975 là những điệu tâm tình chất chứa bao niềm vui, nỗi buồn và cả bao điều trăn trở trước cuộc đời. Qua đó, người đọc hình dung được phần nào bức chân dung tinh thần mang dấu ấn riêng của cuộc sống, cách cảm nghĩ và lối sống thấm đượm nghĩa tình của con người ĐBSCL. Điều đó đã góp phần làm nên sinh lực nghệ thuật riêng, sự khởi sắc rất đáng trân trọng của thơ ĐBSCL.

5/4/2020 5:09:47 PM +00:00

Một số vấn đề dạy phong cách học tiếng Việt trong nhà trường trung học phổ thông hiện nay - Thực trạng và giải pháp

Phong cách học tiếng Việt là một bộ môn khoa học nghiên cứu về những quy luật về cách sử dụng ngôn từ sao cho phù hợp với từng phong cách chức năng của ngôn ngữ và sử dụng đạt hiệu quả cao trong giao tiếp. Để đạt được điều này trong giáo dục ở bậc trung học phổ thông (THPT) không phải là việc làm dễ dàng. Bởi vì ngôn ngữ là một hệ thống kí hiệu, một cấu trúc phức tạp. Ngày nay, trong nền giáo dục Việt Nam đã có những thay đổi về phương pháp giảng dạy, bước đầu đã có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn những mặt hạn chế cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh. Mục tiêu của bài viết nhằm đưa ra những giải pháp mang tính lí luận dựa trên những khảo sát thực tế,căn bản giải quyết được vấn đề của thực trạng là tạo hứng thú cho người học trong việc tiếng cận các tiết học phong cách học trong nhà trường trung học phổ thông. Khảo sát được thực hiện trên 11 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, 200 học sinh lớp 12 và 180 HS lớp 10.

5/4/2020 5:09:11 PM +00:00

Cách thể hiện ý nghĩa mức độ trong tiếng Việt và tiếng Anh

Khi đánh giá một vấn đề, người ta thường đánh giá về mức độ. Ý nghĩa mức độ giữ một vai trò quan trọng trong hoạt động giao tiếp trong tiếng Việt và tiếng Anh. Bất kỳ loại ngôn ngữ nào cũng có nhiều cách khác nhau để thể hiện loại ý nghĩa này. Trong đó mỗi cách có một giá trị riêng trong hoạt động giao tiếp vì nó vừa mang ý nghĩa mức độ, vừa mang sắc thái biểu cảm, thể hiện nhận xét chủ quan của người nói. Nhận thức được tầm quan trọng của ý nghĩa mức độ trong hoạt động giao tiếp nên ở báo cáo này chúng tôi đã tiến hành so sánh các cách thể hiện ý nghĩa mức độ trong tiếng Việt và tiếng Anh. Nghiên cứu này góp phần làm rõ cách thức và các phương tiện thể hiện ý nghĩa mức độ của hai ngôn ngữ: tiếng Việt và tiếng Anh, đồng thời bước đầu giới thiệu những điểm tương đồng và dị biệt ở cách thức thể hiện ý nghĩa mức độ của hai ngôn ngữ, nhằm đề xuất cách dạy và học, cách dịch thuật, giảng nghĩa hai chiều đối với hiện tượng phức tạp này.

5/4/2020 5:07:33 PM +00:00

Tính sông nước của người Việt vùng Tây Nam Bộ qua tập truyện Cánh đồng bất tận (Nguyễn Ngọc Tư)

Tính sông nước được xem là một trong những tính cách văn hóa đặc trưng, điển hình nhất của tộc người Việt vùng Tây Nam Bộ. Đó là “kết tinh của toàn bộ nền văn minh sông nước, văn minh kinh rạch Tây Nam Bộ” (Trần Ngọc Thêm, 2018). Có thể nói, tính sông nước chứa đựng gần như toàn bộ hệ giá trị của con người vùng đất này, điển hình cho trình độ phát triển của đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trong việc khai thác thế mạnh, tận dụng và đối phó với sông nước trong suốt quá trình khai phá, định cư và sinh sống của tộc người. Những biểu hiện của tính sông nước được Nguyễn Ngọc Tư khắc họa khá rõ nét trong những trang văn của mình, tiêu biểu là tập truyện ngắn Cánh đồng bất tận, cụ thể qua các phương diện như ẩm thực, nơi cư trú, giao thông, nghề nghiệp và nghệ thuật ngôn từ. Đó cũng là nét đặc trưng cơ bản trong phong cách của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư – đặc trưng sông nước.

5/4/2020 5:05:50 PM +00:00

Tiền giả định – Một thủ pháp gây cười trong truyện cười dân gian Việt Nam và Nhật Bản

Tiền giả định được dùng như một thủ pháp tạo mâu thuẫn bất ngờ trong giao tiếp, nguyên nhân gây nên tiếng cười. Trên cơ sở giới thuyết khái niệm Tiền giả định, bài viết tập trung khảo sát một số truyện cười của hai nước Việt Nam và Nhật Bản đã sử dụng Tiền giả định để tạo cười. Từ đó, tiến hành nhận xét và rút ra những đặc điểm chung, riêng của hai loại truyện cười của hai dân tộc Việt Nam và Nhật Bản qua lối tư duy và ngôn từ diễn đạt gây cười.

5/4/2020 5:05:01 PM +00:00

Kết cấu trong tiểu thuyết Thế giới xô lệch của Bích Ngân

Bài viết này sẽ góp phần khám phá ý nghĩa và vẻ đẹp của tác phẩm nói riêng và nhận thức được tư tưởng và tài năng của nhà văn nói chung, trong việc phản ánh hiện thực đời sống cũng như tâm hồn con người, trong một giai đoạn đặc biệt của Việt Nam.

5/4/2020 5:04:35 PM +00:00

Nhân vật nếm trải trong tiểu thuyết Ăn mày dĩ vãng của Chu Lai

Nhân vật nếm trải là một trong những đặc điểm cơ bản của thể loại tiểu thuyết. Đây là loại nhân vật có nhiều trải nghiệm trong cuộc đời với những thăng trầm và khổ đau. Bài nghiên cứu này được thực hiện nhằm làm rõ về những biểu hiện nhân vật nếm trải trong tiểu thuyết Ăn mày dĩ vãng của Chu Lai, đó là những số phận khác nhau của người lính trong và sau chiến tranh. Trong chiến tranh, những tưởng ước mơ, tình yêu đã bị thui chột, vùi dập bởi sự khốc liệt của chiến trường nhưng người lính vẫn bùng lên ngọn lửa mãnh liệt của sự khát khao tình yêu lứa đôi, hạnh phúc gia đình.

5/4/2020 5:03:11 PM +00:00

Thực trạng dạy học các tác phẩm văn học chữ Hán ở nhà trường phổ thông hiện nay

Bài viết đề cập đến vấn đề “Thực trạng việc dạy học các tác phẩm văn học chữ Hán ở trường phổ thông tại địa bàn tỉnh Thanh Hóa”, cụ thể là chương trình Ngữ văn lớp 7 làm vấn đề nghiên cứu của mình.

5/4/2020 4:53:14 PM +00:00

Biện pháp tiếp cận yếu tố tự sự trong thơ viết cho trẻ mẫu giáo

Bài viết đề xuất ba cách tiếp cận: Đọc diễn cảm (có sự phân hóa giọng đọc của các nhân vật trong bài thơ), chuyển bài thơ thành một câu chuyện ngắn để kể cho trẻ nghe, chuyển bài thơ thành kịch bản cho trẻ đóng vai… Việc lựa chọn biện pháp nào cho phù hợp, phụ thuộc vào nội dung của từng bài thơ cũng như kĩ năng sư phạm của từng giáo viên, trong đó, cần chú ý đến đặc điểm tâm lí của trẻ ở từng độ tuổi.

5/4/2020 4:52:39 PM +00:00

Xây dựng hệ thống câu hỏi dạy học đọc hiểu truyện ngắn Đời thừa theo định hướng phát triển năng lực văn học cho học sinh

Bài viết tập trung đề xuất xây dựng hệ thống câu hỏi dạy học đọc hiểu truyện ngắn Đời thừa theo định hướng phát triển năng lực văn học cho học sinh. Việc đề xuất này dựa trên cơ sở xác định mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (2018), vị trí của tác giả Nam Cao, tác phẩm Đời thừa, hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11 và một số nguyên tắc trong dạy học đọc hiểu văn bản văn học.

5/4/2020 4:52:24 PM +00:00

Tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và một số vấn đề đặt ra trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt hiện nay

Bài viết làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt đồng thời chỉ ra thực trạng của tiếng Việt hiện nay và một số biện pháp nhằm góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

5/4/2020 4:52:17 PM +00:00

Những chuẩn mực đạo đức cơ bản của người Việt Nam trong ca dao, tục ngữ

Ca dao, tục ngữ là sản phẩm của đông đảo quần chúng nhân dân Việt Nam, phản ánh phong phú, đa dạng đời sống sinh hoạt của nhân dân, nhất là mối quan hệ giữa con người với con người trong cuộc sống. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả tập trung phân tích làm rõ một số chuẩn mực đạo đức cơ bản được thể hiện qua ca dao, tục ngữ.

5/4/2020 3:29:19 PM +00:00

Giá trị thẩm mỹ của từ láy trong truyện thiếu nhi Nguyễn Huy Tưởng

Trong truyện viết cho thiếu nhi, Nguyễn Huy Tưởng sử dụng nhiều từ láy đôi, phù hợp với khả năng tiếp nhận của bạn đọc nhỏ tuổi. Dấu ấn sáng tạo của nhà văn được thể hiện qua việc kiến tạo một số từ láy tư, hoặc ở cách kết hợp với những từ ngữ khác.

5/4/2020 3:27:14 PM +00:00

Thực trạng tạp chí khoa học tại Việt Nam

Bài viết phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng khoa học và hình thức trình bày của các tạp chí khoa học của Việt Nam hiện nay. Từ đó, bài viết cung cấp cơ sở khoa học để các nghiên cứu tiếp theo tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng tạp chí khoa học của Việt Nam.

5/4/2020 3:26:50 PM +00:00

So sánh năng lực tiếng Việt của học sinh Khmer lớp 3, 4 và 5 giữa Đông và Tây Nam Bộ (trường hợp Bình Phước và Trà Vinh, Sóc Trăng)

Bài viết sẽ một phần trả lời cho câu hỏi trên nhằm giúp các nhà hoạch định chính sách ngôn ngữ, chính sách giáo dục và những người xây dựng chương trình sách giáo khoa có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn.

5/4/2020 3:26:37 PM +00:00

Tiểu thuyết Giấc mộng con của Tản Đà nhìn từ góc độ thể loại

Giấc mộng con là tiểu thuyết đã cho thấy sự cố gắng cách tân thể loại của Tản Đà. Bài nghiên cứu này sẽ tìm hiểu những ưu điểm và hạn chế của Tản Đà trong việc cách tân thông qua phân tích các phương diện thời gian nghệ thuật, không gian nghệ thuật và nhân vật.

5/4/2020 3:26:05 PM +00:00

Kiều Thanh Quế với chuyên khảo ba mươi năm văn học

Bài viết chỉ ra một số đặc điểm của công trình Ba mươi năm văn học để thấy được đóng góp của ông trong việc “tính sổ văn học”, thấy được phong cách phê bình cũng như vai trò của công trình trong diện mạo văn học Nam Bộ đầu thế kỷ XX.

5/4/2020 2:31:16 PM +00:00

Nhãn thức thẩm mỹ trong ca dao Việt Nam

Nghiên cứu nhãn thức thẩm mỹ trong ca dao Việt Nam giúp chúng ta hiểu thêm vai trò của chủ thể thẩm mỹ trong cảm nhận thế giới, cho thấy nhãn thức thẩm mỹ không chỉ bộc lộ qua nghệ thuật mà còn tồn tại bên ngoài nghệ thuật như nhận xét của Bakhtin.

5/4/2020 2:31:10 PM +00:00

Quan niệm về chữ “Trung” của Ngô Thì Nhậm

Ngô Thì Nhậm là một danh sĩ trí thức yêu nước, ông sống trong một giai đoạn đầy biến động của xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII. Tinh thần yêu nước của Ngô Thì Nhậm được thể hiện qua quan niệm về chữ “trung” theo các giá trị tư tưởng của Nho giáo đương thời.

5/4/2020 2:30:43 PM +00:00

Communication activities in Khmer language in Vietnam

This article initially explores the types of communication in the Khmer language, analyzes some of the achieved results and the remaining limitations and difficulties. On that basis, proposing solutions to overcome difficulties to improve the effectiveness of communication activities in the Khmer language in the current context.

5/4/2020 10:47:04 AM +00:00

Từ ngữ xưng gọi trong tiếng Pu Péo

Bài viết này hướng đến hai mục tiêu: (1) Miêu tả hệ thống từ ngữ xưng gọi trong tiếng Pu Péo; (2) Phân tích ngữ cảnh sử dụng gắn với hoàn cảnh giao tiếp và đặc trưng văn hóa được thể hiện qua các từ ngữ xưng gọi trong tiếng Pu Péo.

5/4/2020 10:46:57 AM +00:00

Trạng thái ngôn ngữ các dân tộc thuộc nhóm Khơ Mú ở Việt Nam

Mục đích của bài viết này là chỉ ra những điểm chung và riêng trong trạng thái ngôn ngữ của các dân tộc ở Việt Nam thuộc nhóm ngôn ngữ Khơ-mú (Khmuic) gồm: Khơ-mú, Xinh Mun, Kháng, Ơ Đu.

5/4/2020 10:46:51 AM +00:00

Thử đề xuất hướng giải quyết các tranh luận về một số nội dung của truyện cổ dân gian

Bài viết trình bày sự không phù hợp với quan niệm hiện nay của một số loại hình văn hóa dân gian, đề xuất hướng giải quyết các tranh luận về một số nội dung của truyện cổ dân gian.

5/4/2020 10:44:03 AM +00:00

Khai sinh chữ Quốc ngữ (từ 1620 đến 1659)

Bài viết trình bày các nội dung chính sau: Francisco de Pina hay là buổi bình minh của chữ Quốc ngữ, xét lại công lao của Alexandre de Rhodes, dấu ấn “Nói Quảng” trong quá trình La ngữ âm hóa tiếng Việt.

5/4/2020 10:38:15 AM +00:00

Văn học dân gian trong đời sống của cộng đồng người Thái ở Nghệ An

Trong văn hóa thì văn học là loại hình, lĩnh vực quan trọng thể hiện khát vọng chân, thiện, mỹ của con người. Người Thái là dân tộc thiểu số có đời sống văn hóa rất phong phú, đa dạng và có vai trò quan trọng ở vùng miền Tây Nghệ An. Nền văn học dân gian Thái là di sản nghệ thuật quý báu, phản ánh rõ nét đời sống văn hóa - xã hội của tộc người và đóng vai trò quan trọng tạo ra các giá trị chuẩn để con người vươn tới, từ đó hình thành nên phẩm chất con người. Đồng thời, văn học là một trong những động lực trực tiếp góp phần xây dựng nên nền tảng tinh thần của cộng đồng và xây dựng, phát triển văn hóa.

5/4/2020 10:09:23 AM +00:00

Một số nét khái quát về kho tàng văn học dân gian M’nông

Mỗi một thể loại văn học dân gian M’nông nhiều khi chỉ là tên gọi để có thể có sự phân biệt tương đối, còn trong thực tế ít nhiều chúng đều có mối liên hệ với nhau và rất khó để tách bạch thành một thể loại cụ thể. Tất cả đã tạo nên một chỉnh thể văn hóa đa sắc màu của dân tộc M’nông, nó có tác dụng thắt chặt, củng cố mối quan hệ cộng đồng, làm cho người M’nông càng thêm yêu văn hóa, quê hương, xứ sở của mình hơn. Bài viết khảo sát một cách khái quát hai loại thể theo cách phân chia tạm thời của kho tàng văn học dân gian M’nông.

5/4/2020 10:09:17 AM +00:00

Dấu ấn tôn giáo trong ngôn ngữ thơ Mai Văn Phấn

Đối với nhà thơ Mai Văn Phấn, tôn giáo trở thành một yếu tố đặc biệt về tâm linh để nhà thơ cắt nghĩa và cảm nhận đời sống theo một góc nhìn mới mẻ. Tôn giáo có một ý nghĩa quan trọng trong khám phá đời sống hiện thực và tâm linh của nhà thơ. Tôn giáo đã trở thành nguồn cảm hứng không vơi cạn trong thơ Mai Văn Phấn. Hệ thống ngôn ngữ thơ mang dấu ấn tôn giáo thể hiện sự tiếp thu có chắt lọc và quá trình chiêm nghiệm về tôn giáo của nhà thơ. Trong phạm vi bài báo này, chúng tôi nghiên cứu dấu ấn tôn giáo trong ngôn ngữ thơ Mai Văn Phấn, đánh giá những đóng góp về nghệ thuật của Mai Văn Phấn trong quá trình cách tân, đổi mới thơ ca đương đại.

5/4/2020 10:08:26 AM +00:00