1
LÝLUNVTHIKQUÁĐLÊNCHNGHĨAXÃHIVÀ
SVNDNGCAĐNGTA
Lý lun vthi kquá đlên chnghĩa xã hi là mt ni dung rt cơ
bn trong hc thuyết hình thái kinh tế xã hi ca chnghĩa Mác­ Lênin. Qua
mi giai đon lch s, lý lun đó được các nhà kinh đin ca chnghĩa Má
Lêninpháttrinchophùhpvitìnhhìnhthctin.C.Mác­Ph.Ăngghentrong
điu kin lch sca mình cũng đã vch ra nhng nét rt cơ bn lý lun v
thi kquá đlên chnghĩa xã hi. Lênin trong điu kin lch smi đã phát
trin lý lun đó lên mt tm cao mi, và vn dng nhng tư tưởng đó vào quá
trình ci biến cách mng và xây dng chnghĩa xã hi hin thc, biến lý lun
đó thành hin thc. Sau này nhng tư tưởng đó được các đng cng sn vn
dngvào trong quátrìnhxây dng chnghĩaxã hi và đãthu được nhiuthành
tutoln.TưtưởngnàycũngđượcChtchHChíMinhvàĐngtakếtha,
vn dng sáng to vào điu kin cthca nước ta, đưa nước ta hoàn thành
cáchmngdântcdânchnhândântiếnlênchnghĩaxãhi
Ngày nay, trước ssp đca các nước xã hi chnghĩa Liên Xô và
Đông Âu, các thế lc phn đng, các hc gitư sn ra sc tp chung công
kích, xuyên tc, phnhn hc thuyết Mác­ Lênin nói chung, lý lun vhình
thái kinh tế xã hi, lý lun vthi kquá đlên chnghĩa xã hi nói riêng.
Trên mt trn tư tưởng lý lun nước ta, vn đnày cũng xut hin nhiu
2
quan đim khác nhau; bên cnh nhng quan đim đúng đn, sâu sc đã xut
hin quan đim sai trái, hoài nghi đi vi
lý lun vthi kquá đlên ch
nghĩaxãhi
cachnghĩaMác­ Lêninvàconđường đilênchnghĩaxã hi
nước ta hin nay. Chính vì vy, vic nhn thc và làm sáng tnhng tư tưởng
cơ bn ca chnghĩa Mác ­ Lênin vthi kquá đ, quá đbqua giai đon
phát trin tư bn chnghĩa là vn đcp thiết trong giai đon hin nay. Góp
phntíchcctrongcucđutranhbovchnghiãMác­Lênin,vàquanđim
đường li ca Đng ta trong snghip đi mi, cng cnim tin vào con
đườngđilênchnghĩaxãhimàĐng,BácHvànhândântađãlachn.
Lý lun vthi kquá đđã được hình thành cùng vi quá trình hot
đng lý lun và thc tin không biết mt mi ca C.Mác­ Ph. Ăng ghen. Bng
quátrìnhhotđnglýlunvàthctinphongphú,sôiđngquatnggiaiđon
lchsC.Mác­ Ph.Ăngghenđãhìnhthànhlênnhngnétcơbnlýlunvthi
kquá đ. Nhng tư tưởng vthi kquá đca C.Mác­ Ph. Ăngghen gn
lin vi tư tưởng vhình thái kinh tế xã hi cng sn chnghĩa, vcách
mngxãhichnghĩavàvchuyênchínhvôsn.
Bng cách phân tích khoa hc quá trình phát sinh, phát trin và dit vong
ca hình thái kinh tế­ xã hi tư bn chnghĩa, các ông đã chng minh sdit
vong tt yếu ca chnghĩa tư bn và sthng li tt yếu ca chnghĩa cng
snvàxemquátrìnhđónhưlàquátrìnhlchstnhiên.Trongnhngtácphm
ban đu, C.Mác­ Ph. Ăng ghen còn chưa đt vn đvskhác nhau gia các
3
giai đon ca hình thái kinh tế­ xã hi cng sn chnghĩa, mà trong các tác
phm này các ông chcgng bng vic phê phán thế gii cũ đtìm ra thế
gii mi. Trong tác phm Htư tưởng đc ( 1846), C.Mác­ Ph. Ăng ghen đã
chra rng, quá trình phát trin lch sphc tp đy mâu thun không thquy
vsơ đtru tựơng hay nhng tru tượng lý lun mà xem nhcơ sthc tế
ca nó. Đi lp vi quan đim tru tượng, duy tâm và không tưởng vch
nghĩa cng sn, C.Mác­ Ph. Ăng ghen đã khng đnh rng chnghĩa cng sn
là mt phong trào hin thc nhm thtiêu trng thái hin tn. Hơn na, ch
nghĩa cng sn được các ông xem là nc thang cao nht ca phong trào cách
mng,theođuinhngmctiêuttđpnhnhngphươngtinthctin.
Da trên quan đim khoa hc đó, trong hc thuyết hình thái kinh tế­ xã
hi ca mình, căn cvào sphát trin ca lc lượng sn xut và quan hsn
xut cùng kiến trúc thượng tng tương ng, C.Mác­ Ph. Ăng ghen không ch
phânchia lch sloài người thànhcác hình tháikinh tế­ xãhi, màcòn phâncác
hìnhtháikinhtế­xãhithànhcác giaiđonphát trinnht đnh.Migiaiđon
yliđượcchiathànhcácthiđonkhácnhau.
Khi phân tích hình thái kinh tế­ xã hi cng sn chnghĩa, theo C.Má
Ph. Ăng ghen
thì: Hình thái kinh tế­ xã hi cng sn chnghĩa phát trin t
thp đến cao, qua hai giai đon, giai đon thp và giai đon cao. Giai đon
thp, Mác gi là xã hi cng sn chnghĩa nhưng chưa phi là xã hi cng
sn đã phát trin trên cơ sca chính nó, mà là mt xã hi va mi thoát thai