CÁC QUÁ TRÌNH CƠ BẢN KHI KHOAN Bài giảng được soạn bởi Bộ môn Khoan – Khai thác Dầu khí Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí Đại học Bách Khoa TP. HCM Tel: (08) 8647256 ext. 5767 GEOPET CÁC QUÁ TRÌNH CƠ BẢN KHI KHOAN Qui trình cơ bản thi công giếng khoan bao gồm 3 bước sau: 1. Phá hủy đất đá 2. Vận chuyển mùn khoan lên bề mặt 3. Gia cố thành giếng khoan GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  2 PHÁ HỦY ĐẤT ĐÁ Quá trình phá hủy đất đá đáy giếng khoan phụ thuộc vào các thông số chế độ khoan. Quan hệ giữa các thông số cơ học và thủy lực có thể điều chỉnh được trong quá trình khoan để đạt đươc hiệu suất khoan tối ưu.  Chế độ khoan rôto  Áp lực chiều trục (tải trọng lên choòng)  Vận tốc quay của choòng khoan  Lưu lượng và chất lượng nước rửa.  Chế độ khoan đập cáp  Tần số đập (số lần đập của dụng cụ trong 1 phút)  Chiều cao nâng choòng  Trọng lượng choòng (tải trọng đáy).  Chế độ khoan turbin GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  3 PHÁ HỦY ĐẤT ĐÁ  Áp lực chiều trục  Còn được gọi là tải trọng chiều trục hay tải trọng lên choòng.  Có giá trị nằm giữa tải trọng tối thiểu để phá hủy đất đá và tải trọng lớn nhất cho phép đối với mỗi loại choòng.  Vận tốc quay của choòng khoan  Có tác dụng phát triển phá hủy cục bộ.  Tốc độ quay càng cao thì tốc độ cắt gọt của các hạt cắt càng lớn.  Quyết định đến vận tốc cơ học khoan. • Choòng chóp xoay thích hợp với tốc độ quay thấp: 60-150 v/ph. • Choòng kim cương có hiệu quả phá hủy đất đá càng lớn khi vận tốc quay càng lớn: 300-800 v/ph. GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  4 PHÁ HỦY ĐẤT ĐÁ Quan hệ giữa vận tốc cơ học khoan và tải trọng lên choòng GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  5 PHÁ HỦY ĐẤT ĐÁ Quan hệ giữa vận tốc cơ học khoan và vận tốc quay của choòng khoan GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  6 VẬN CHUYỂN MÙN KHOAN LÊN BỀ MẶT  Mùn khoan sau khi được tách ra khỏi đáy giếng cần phải được vận chuyển ngay lên bề mặt, tạo điều kiện cho thiết bị cắt tiếp xúc trực tiếp với đáy giếng.  Dung dịch khoan dạng lỏng thường được sử dụng để vận chuyển mùn khoan, ngoài ra còn để:  Tạo cột áp thủy tĩnh cân bằng áp suất thành giếng khoan,  Gia cố tạm thời thành giếng khoan,  Giữ mùn khoan lơ lửng khi ngưng tuần hoàn,  Làm mát, bôi trơn bộ khoan cụ. GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  7 VẬN CHUYỂN MÙN KHOAN LÊN BỀ MẶT Quan hệ giữa vận tốc cơ học khoan và áp suất thủy tĩnh GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  8 VẬN CHUYỂN MÙN KHOAN LÊN BỀ MẶT  Lưu lượng và chất lượng nước rửa ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu quả phá hủy đất đá ở đáy giếng và chất lượng thành giếng khoan.  Trong phương pháp khoan thổi khí, mùn khoan được đưa ngay lập tức lên bề mặt nên vận tốc cơ học khoan cao. GEOPET Các quá trình cơ bản khi khoan  9 GIA CỐ THÀNH GIẾNG KHOAN  Sau khi khoan đến chiều sâu tương ứng với cấp ống chống đã thiết kế, công tác khoan được tạm ngưng để thực hiện công tác thả ống chống và trám xi măng.  Vành đá xi măng sau khi đông cứng có tác dụng:  Hỗ trợ cột ống chống  Bịt kín các tầng gây mất dung dịch