KỸTHUẬT KỸTHUẬT SOẠN THẢO & TRÌNH BÀY SOẠN THẢO & TRÌNH BÀY HỢP ĐỒNG HỢP ĐỒNG 1313//0909//20102010 11 NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH: NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH: nn Khái niệm hợp đồng Khái niệm hợp đồng nn Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng nn Các loại hợp đồng Các loại hợp đồng nn Thời hiệu khởi kiện các tranh chấp phát sinh từ Thời hiệu khởi kiện các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng hợp đồng nn Cấu trúc của hợp đồng Cấu trúc của hợp đồng nn Những điều cần lưu ý khi soạn thảo hợp đồng Những điều cần lưu ý khi soạn thảo hợp đồng nn Các lỗi thường gặp khi soạn thảo hợp đồng. Các lỗi thường gặp khi soạn thảo hợp đồng. 1313//0909//20102010 22 1. Khái niệm hợp đồng 1. Khái niệm hợp đồng nn Hợpđồnglàsựthỏathuậngiữacác bên trên Hợpđồnglàsựthỏathuậngiữacác bên trên cơ sở tự nguyện, khôngvi phạm điều cấm cơ sở tự nguyện, khôngvi phạm điều cấm của pháp luật và khôngtrái đạo đức xã hội về của pháp luật và khôngtrái đạo đức xã hội về việc xác lập, thayđổi hoặc chấm dứt quyền việc xác lập, thayđổi hoặc chấm dứt quyền vànghĩa vụ của các bên. vànghĩa vụ của các bên. nn Hợpđồngcótínhràngbuộcvề mặt pháp lý. Hợpđồngcótínhràngbuộcvề mặt pháp lý. nn Mỗiđiểmthỏathuậntronghợpđồngphải rõ Mỗiđiểmthỏathuậntronghợpđồngphải rõ ràng, có chủ thể đi kèm để tránh những tranh ràng, có chủ thể đi kèm để tránh những tranh chấp có thể xảy ra. chấp có thể xảy ra. 1313//0909//20102010 33 2. Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng 2. Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng nn Chủthể tham gia hợp đồng phải có thẩm Chủthể tham gia hợp đồng phải có thẩm quyền ký kết hợp đồng quyền ký kết hợp đồng nn Mục đích và nội dung của hợp đồng không vi Mục đích và nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật phạm điều cấm của pháp luật nn Chủ thể tham gia hợp đồng phải hoàn toàn tự Chủthể tham gia hợp đồng phải hoàn toàn tự nguyện nguyện nn Hình thức của hợp đồng phải phù hợp với các Hình thức của hợp đồng phải phù hợp với các quy định của pháp luật quy định của pháp luật 1313//0909//20102010 44 2. Các loại hợp đồng 2. Các loại hợp đồng nn Hợpđồngdân sự Hợpđồngdân sự nn Hợpđồngkinhdoanh,thươngmại Hợpđồngkinhdoanh,thươngmại nn Hợpđồnglaođộng Hợpđồnglaođộng 3. Thời hiệu khởi kiện giải quyết các tranh 3. Thời hiệu khởi kiện giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng chấp phát sinh từ hợp đồng nn Từngày 1/1/2005, ngày có hiệu lực của Bộ Từngày 1/1/2005, ngày có hiệu lực của Bộ luật tố tụng dân sự, thời hiệu khởi kiện giải luật tố tụng dân sự, thời hiệu khởi kiện giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng là quyết các tranh chấp phát sinh từ hợp đồng là 2 năm 2 năm 1313//0909//20102010 55 4. Cấu trúc của hợp đồng: Gồm 3 phần 4. Cấu trúc của hợp đồng: Gồm 3 phần nn Phần căn cứ pháp lý và thực tế: Phần căn cứpháp lý và thực tế: • Văn bản pháp quy làm cơ sở cho hợp đồng • Văn bản pháp quy làm cơ sở cho hợp đồng • Căn cứ thực tế trao đổi giữa các bên • Căn cứ thực tế trao đổi giữa các bên nn Phần chủ thể giao kết: Phần chủ thểgiao kết: • Tên chủ thể giao kết • Tên chủ thể giao kết • Thông tin liên quan đến chủ thể (địa chỉ, chức • Thông tin liên quan đến chủ thể (địa chỉ, chức vụ, tài khoản, mã số thuế, điện thoại) vụ, tài khoản, mã số thuế, điện thoại) nn Phần nội dung thỏa thuận: Phần nội dung thỏa thuận: • Thể hiện thông qua các điều khoản hợp đồng • Thể hiện thông qua các điều khoản hợp đồng 1313//0909//20102010 66 Phần nội dung thỏa thuận của hợp đồng: Phần nội dung thỏa thuận của hợp đồng: nn Các điều khoản trong phần nội dung thỏa Các điều khoản trong phần nội dung thỏa thuận của hợp đồng được chia làm 3 loại: thuận của hợp đồng được chia làm 3 loại: • Điều khoản chủ yếu • Điều khoản chủ yếu • Điều khoản thường lệ • Điều khoản thường lệ • Điều khoản tùy nghi • Điều khoản tùy nghi 1313//0909//20102010 77 nn Những điều khoản chủyếu: Những điều khoản chủyếu: nn Là những điều khoản cơ bản, nhất thiết phải có Lànhững điều khoản cơ bản, nhất thiết phải có trong hợp đồng. Nếu thiếu chúng thì hợp đồng trong hợp đồng. Nếu thiếu chúng thì hợp đồng không có giá trị. Đó là các điều khoản về: không có giá trị. Đó là các điều khoản về: • Đối tượng của hợp đồng • Đối tượng của hợp đồng • Số lượng • Số lượng • Chất lượng • Chất lượng • Giá cả, phương thức thanh toán • Giá cả, phương thức thanh toán • Địa điểm vàthời gian thực hiện hợp đồng • Địa điểm vàthời gian thực hiện hợp đồng 1313//0909//20102010 88 nn Những điều khoản thông thường: là những Những điều khoản thông thường: là những điều khoản đã được pháp luật ghi nhận, các bên điều khoản đã được pháp luật ghi nhận, các bên có dẫn chiếu hay không dẫn chiếu trong hợp có dẫn chiếu hay không dẫn chiếu trong hợp đồng thì vẫn phải thực hiện đồng thì vẫn phải thực hiện nn Ví dụ: điều khoản về bồi thường thiệt hại Vídụ: điều khoản vềbồi thường thiệt hại nn Những điều khoản tùy nghi: là những điều Những điều khoản tùy nghi: là những điều khoản màcác bên thỏa thuận để xác định quyền khoản màcác bên thỏa thuận để xác định quyền vànghĩa vụ của các bên trong khuôn khổ pháp vànghĩa vụ của các bên trong khuôn khổ pháp luật. Nếu không thỏa thuận thì không phải thực luật. Nếu không thỏa thuận thì không phải thực hiện hiện nn Ví dụ: điều khoản về phạt do vi phạm hợp đồng Vídụ: điều khoản vềphạt do vi phạm hợp đồng 1313//0909//20102010 99 NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI SOẠN NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG THẢO HỢP ĐỒNG Theo Bill Gates thì tính chặt chẽ của hợp Theo Bill Gates thì tính chặt chẽ của hợp đồng là một trong những yếu tốquan trọng duy đồng là một trong những yếu tốquan trọng duy trì sự ổn định và thành côngcủa các hoạt động trì sự ổn định và thành côngcủa các hoạt động kinh doanh, đồng thời bản hợp đồng chặt chẽ kinh doanh, đồng thời bản hợp đồng chặt chẽ cònthểhiện sự tôn trọngđối với khách hàng. cònthểhiện sự tôn trọngđối với khách hàng. John Mene - cố vấn pháp luật của Ford, cho John Mene - cố vấn pháp luật của Ford, cho biết: “Trung bình, mỗi ngày Ford ký kết gần biết: “Trung bình, mỗi ngày Ford ký kết gần 3.000 hợp đồng. Chỉ cần một hợp đồng có sai 3.000 hợp đồng. Chỉ cần một hợp đồng có sai sót, cũng đủ để mất đi hàng triệu USD. Do vậy, sót, cũng đủ để mất đi hàng triệu USD. Do vậy, quátrình soạn thảo, ký kết hợp đồng luôn được quátrình soạn thảo, ký kết hợp đồng luôn được thực hiện chặt chẽ, có chữ ký của các nhân viên thực hiện chặt chẽ, có chữ ký của các nhân viên soạn thảo hợp đồng”. soạn thảo hợp đồng”. 1313//0909//20102010 1010 CÁC LỖI THƯỜNG GẶP KHI SOẠN THẢO CÁC LỖI THƯỜNG GẶP KHI SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG HỢP ĐỒNG nn Tên hợp đồng: Tên của các hợp đồngđược ký Tên hợp đồng: Tên của các hợp đồngđược ký kết nên thể hiện rõ nội dung của thỏa thuận kết nên thể hiện rõ nội dung của thỏa thuận nn Không ít doanh nghiệp vẫn có thói quen ký kết Không ít doanh nghiệp vẫn có thói quen ký kết hợp đồngvới tên gọi là hợp đồng kinh tế. hợp đồngvới tên gọi là hợp đồng kinh tế. nn Nên đặt tên cho hợp đồng theo nội dung, điều Nên đặt tên cho hợp đồng theo nội dung, điều này vừa tạo thuận lợi cho công tác quản lý, này vừa tạo thuận lợi cho công tác quản lý, vừa là cơ sở để giới hạn được phạm vi của các vừa là cơ sở để giới hạn được phạm vi của các văn bản pháp luật điều chỉnh. văn bản pháp luật điều chỉnh. nn Ví dụ: nếu là hợp đồng gia công thì đặt tên là Ví dụ: nếu là hợp đồng gia công thì đặt tên là “Hợp đồng gia công”, mua bán hàng hóa thì “Hợp đồng gia công”, mua bán hàng hóa thì ghi rõ là “Hợp đồng mua bán hàng hóa”. ghi rõ là “Hợp đồng mua bán hàng hóa”. 1313//0909//20102010 1111 Điều khoản thanh toán không rõ ràng Điều khoản thanh toán không rõ ràng Điều khoản thanh toán là phần không thể Điều khoản thanh toán là phần không thể thiếu trong hợp đồng thiếu trong hợp đồng Mộthợpđồngchặtchẽthìcácđiều khoản Mộthợpđồngchặtchẽthìcácđiều khoản thanh toán phải được quyđịnhrõ ràng: thanh toán phải được quyđịnhrõ ràng: - Như quyđịnhvềsốtiền sẽ được nợ - Như quyđịnhvềsốtiền sẽ được nợ - Thời gian được nợ - Thời gian được nợ - Các chế tài sẽ được áp dụng nếu một bên - Các chế tài sẽ được áp dụng nếu một bên khôngthanh toán hay chậm thanh toán khôngthanh toán hay chậm thanh toán - Quy định phân chia trách nhiệmthanh - Quy định phân chia trách nhiệmthanh toán các khoản thuế liên quan tới hợp đồng. toán các khoản thuế liên quan tới hợp đồng. 1313//0909//20102010 1212 Thiếu các điều khoản tùy nghi: Thiếu các điều khoản tùy nghi: Hợpđồngphải có các điều khoản tùy nghi để Hợpđồngphải có các điều khoản tùy nghi để hạn chế việc phải nhờ đến các cơ quan tài phán hạn chế việc phải nhờ đến các cơ quan tài phán giải quyết tranh chấp nếu có phát sinh. giải quyết tranh chấp nếu có phát sinh. Vídụ: Điều khoản về các trường hợp miễn Vídụ: Điều khoản về các trường hợp miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng; Điều khoản về trách nhiệm do vi phạm hợp đồng; Điều khoản về mức phạt vi phạt cụ thể nếu vi phạm hợp đồng; mức phạt vi phạt cụ thể nếu vi phạm hợp đồng; Điều khoản về bên thua kiện phải trả chi phí thuê Điều khoản về bên thua kiện phải trả chi phí thuê luật sư của bên thắng kiện trong trường hợp tranh luật sư của bên thắng kiện trong trường hợp tranh chấp; Điều khoản về tất cả những sửa đổi của hợp chấp; Điều khoản về tất cả những sửa đổi của hợp đồng phải được lập thành văn bản; Điều khoản về đồng phải được lập thành văn bản; Điều khoản về không được chuyển nhượng hợp đồng cho bên không được chuyển nhượng hợp đồng cho bên thứ ba … thứ ba … 1313//0909//20102010 1313 Thiếu cụthể, rõ ràng trong các điều khoản hợp Thiếu cụthể, rõ ràng trong các điều khoản hợp đồng đồng - Đối với máy móc, thiết bị không quy định rõ - Đối với máy móc, thiết bị không quy định rõ phần mềmhay phụ tùngliên quan có kèm theo. phần mềmhay phụ tùngliên quan có kèm theo. - Những thiệt hại cụ thể do giao hàng chậm. - Những thiệt hại cụ thể do giao hàng chậm. - Địa điểm giao hàng và người chịu chi phí - Địa điểm giao hàng và người chịu chi phí vận chuyển. vận chuyển. - Nếu trong điều khoản hợp đồng có từ ngữ có - Nếu trong điều khoản hợp đồng có từ ngữ có thể hiểu không rõ ràng hoặc có thể hiểu theo thể hiểu không rõ ràng hoặc có thể hiểu theo nhiều nghĩa, cần phải có giải thích cụ thể cách nhiều nghĩa, cần phải có giải thích cụ thể cách hiểu hiểu - Tránh tối đa việc phải giải thích các điều - Tránh tối đa việc phải giải thích các điều khoản của hợp đồng sau khi đã ký kết. khoản của hợp đồng sau khi đã ký kết. 1313//0909//20102010 1414 Vụtranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa Cty Vụtranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa Cty bảo hiểm AAA và Ngân hàng Đại Tín: bảo hiểm AAA và Ngân hàng Đại Tín: nn Ngân hàng Đại Tín ký với Cty bảo hiểm AAA Ngân hàng Đại Tín ký với Cty bảo hiểm AAA hợp đồng bảo hiểm chiếc xe ô-tô Mercedes với hợp đồng bảo hiểm chiếc xe ô-tô Mercedes với phạm vi bảo hiểm như sau: âm va, lật đổ, hỏa phạm vi bảo hiểm như sau: âm va, lật đổ, hỏa hoạn, cháy nổ, bão, lũ lụt, sụt lở, sét đánh, hoạn, cháy nổ, bão, lũ lụt, sụt lở, sét đánh, động đất, mưa đá, mất toàn bộ xe và tai nạn động đất, mưa đá, mất toàn bộ xe và tai nạn rủi ro bất ngờ khác. rủi ro bất ngờ khác. nn Ngày 1/8/2008 mưa kết hợp với triều cường Ngày 1/8/2008 mưa kết hợp với triều cường đã ngập tầng hầm để xe của ngân hàng gây hư đã ngập tầng hầm để xe của ngân hàng gây hư hỏng nặng chiếc Mercedes. Kết quả giám định hỏng nặng chiếc Mercedes. Kết quả giám định thiệt hại là 400 triệu đồng. thiệt hại là 400 triệu đồng. 1313//0909//20102010 1515 nn Ngân hàng Đại Tín cho rằng trường hợp chiếc Ngân hàng Đại Tín cho rằng trường hợp chiếc xe Mercedes nằm trong phạm vi “tai nạn rủi xe Mercedes nằm trong phạm vi “tai nạn rủi ro bất ngờ” và yêu cầu AAA bồi thường. ro bất ngờ” và yêu cầu AAA bồi thường. nn AAA thì cho rằng việc nước ngập gây hư hại AAA thì cho rằng việc nước ngập gây hư hại chiếc Mercedes không thuộc phạm vi bảo hiểm chiếc Mercedes không thuộc phạm vi bảo hiểm vì theo AAA thì “tai nạn rủi ro bất ngờ” là vì theo AAA thì “tai nạn rủi ro bất ngờ” là những rủi ro xảy chỉ trong tích tắc, không những rủi ro xảy chỉ trong tích tắc, không lường trước được như bị cành cây rơi, xe mất lường trước được như bị cành cây rơi, xe mất lái ... Còn sự cố mưa ngập của Đại Tín xảy ra lái ... Còn sự cố mưa ngập của Đại Tín xảy ra trong khoảng thời gian dài từ 16h30 – 17h nên trong khoảng thời gian dài từ 16h30 – 17h nên không phải là “tai nạn rủi ro bất ngờ”. không phải là “tai nạn rủi ro bất ngờ”. 1313//0909//20102010 1616 nn Theo Từ điển Tiếng Việt 1994 – NXB KHXH thì Theo Từ điển Tiếng Việt 1994 – NXB KHXH thì “bất ngờ” là “không ai ngờ, xảy ra ngoài dự tính”. “bất ngờ” là “không ai ngờ, xảy ra ngoài dự tính”. nn Từ điển Tiếng Việt – Ngôn ngữ học Việt Nam, NXB Từ điển Tiếng Việt – Ngôn ngữ học Việt Nam, NXB Thanh Hóa cũng định nghĩa “Bất ngờ” là “không Thanh Hóa cũng định nghĩa “Bất ngờ” là “không ngờ tới, không dự tính trước được”. ngờ tới, không dự tính trước được”. nn Như vậy “bất ngờ” không bao hàm khái niệm “Xảy Như vậy “bất ngờ” không bao hàm khái niệm “Xảy ra trong tích tắc”. ra trong tích tắc”. nn Kết luận: Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa AAA Kết luận: Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa AAA và Đại Tín xuất phát từ sự thiếu chặt chẽ và rõ ràng và Đại Tín xuất phát từ sự thiếu chặt chẽ và rõ ràng trong điều khoản quy định vềphạm vi bảo hiểm, các trong điều khoản quy định vềphạm vi bảo hiểm, các bên đã không cụ thể hóa các trường hợp thuộc “tai bên đã không cụ thể hóa các trường hợp thuộc “tai nạn rủi ro bất ngờ”. nạn rủi ro bất ngờ”. 1313//0909//20102010 1717 CÂU HỎI ÔN TẬP CÂU HỎI ÔN TẬP nn Hợp đồng là gì? Hợp đồng là gì? nn Nêu các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng? Nêu các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng? nn Cấu trúc của hợp đồng? Cấu trúc của hợp đồng? nn Soạn hợp đồng mua bán hàng hóa? Soạn hợp đồng mua bán hàng hóa? 1313//0909//20102010 1818